Η κυβέρνηση φέρεται να μελετά ένα μέτρο που, αν τελικά εφαρμοστεί, μπορεί να αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα για εργαζομένους, επιχειρήσεις αλλά και μελλοντικούς συνταξιούχους. Πρόκειται για την επιτάχυνση της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών, η οποία αρχικά είχε προγραμματιστεί για το 2027, αλλά πλέον εξετάζεται να έρθει ένα χρόνο νωρίτερα, δηλαδή από το 2026.
Η μείωση αυτή, που υπολογίζεται από 0,5 έως 1 ποσοστιαία μονάδα, δεν είναι απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια. Στην πράξη σημαίνει ότι οι καθαροί μισθοί θα αυξηθούν έμμεσα, αφού οι κρατήσεις που παρακρατούνται κάθε μήνα θα είναι μικρότερες. Παράλληλα, οι εργοδότες θα ελαφρυνθούν από μέρος του λεγόμενου «μη μισθολογικού κόστους», γεγονός που μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να δημιουργήσει νέα περιθώρια για προσλήψεις.
Πώς αλλάζει το τοπίο για εργαζομένους και επιχειρήσεις
Σήμερα, οι συνολικές ασφαλιστικές εισφορές ανέρχονται περίπου στο 36,16%. Αν προχωρήσει η μείωση, τότε από το 2026 οι εισφορές θα περιοριστούν είτε στο 35,66% είτε ακόμη χαμηλότερα στο 35,16%, ανάλογα με το εύρος της παρέμβασης. Αυτό φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς για χρόνια οι εργοδοτικές και εργατικές εισφορές θεωρούνταν βαρίδι στην ανταγωνιστικότητα.
Για τους εργαζομένους η αλλαγή είναι ξεκάθαρη: λιγότερες κρατήσεις σημαίνει μεγαλύτερο καθαρό μισθό. Αν, για παράδειγμα, κάποιος αμείβεται με 1.200 ευρώ μικτά, η μείωση των εισφορών μεταφράζεται σε δεκάδες ευρώ παραπάνω κάθε μήνα στην τσέπη του, χωρίς να χρειάζεται να υπάρξει τυπική «αύξηση» από τον εργοδότη.
Για τις επιχειρήσεις, το όφελος είναι επίσης απτό. Το μειωμένο μη μισθολογικό κόστος σημαίνει μικρότερη επιβάρυνση στη μισθοδοσία. Αυτό μπορεί να δώσει ώθηση σε επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας ή ακόμη και βελτίωση των παροχών προς το προσωπικό.
Το κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό
Βέβαια, κάθε τέτοιο μέτρο έχει και δημοσιονομικό αντίκτυπο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η απώλεια εσόδων για τον κρατικό κορβανά θα κυμανθεί από 220 εκατομμύρια ευρώ (αν η μείωση είναι 0,5 μονάδα) έως 450 εκατομμύρια ευρώ (αν εφαρμοστεί η πλήρης μονάδα).
Η κυβέρνηση ωστόσο φαίνεται διατεθειμένη να προχωρήσει, καθώς θεωρεί ότι η συνολική ώθηση στην οικονομία, η αύξηση της κατανάλωσης και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας θα αντισταθμίσουν σταδιακά αυτό το κόστος.
Νέος τρόπος υπολογισμού συντάξεων – «μπόνους» για τους ασφαλισμένους
Παράλληλα με τις αλλαγές στις εισφορές, από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή ένας νέος «δείκτης μισθών» που θα χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των συντάξεων. Μέχρι σήμερα οι συντάξεις συνδέονταν σε μεγάλο βαθμό με τον δείκτη τιμών (δηλαδή τον πληθωρισμό). Από το 2026 όμως, θα λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη των μισθών στην οικονομία.
Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκό για τους μελλοντικούς συνταξιούχους. Ο λόγος είναι ότι, ειδικά σε περιόδους οικονομικής ανάπτυξης, οι μισθοί αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό. Έτσι, οι συντάξεις που θα προκύπτουν αναμένεται να είναι υψηλότερες.
Ένα απλό παράδειγμα: Αν το 2025 οι μισθοί αυξηθούν κατά 4,5% ενώ ο πληθωρισμός κινηθεί στο 3%, τότε η ανταποδοτική σύνταξη θα είναι μεγαλύτερη με βάση τον νέο δείκτη μισθών, σε σχέση με το αν συνέχιζε να ισχύει ο δείκτης τιμών.
Τι σημαίνει για ελεύθερους επαγγελματίες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η περίπτωση των ελεύθερων επαγγελματιών. Οι εισφορές τους θα συνδεθούν με τον δείκτη μισθών του ιδιωτικού τομέα, ώστε να αποφευχθούν υπερβολικές αυξήσεις που θα μπορούσαν να προκύψουν σε σενάρια υψηλού πληθωρισμού. Με άλλα λόγια, οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο μισθωτούς, αλλά και όσους δραστηριοποιούνται αυτόνομα.
Ιστορική αναδρομή στη μείωση εισφορών
Αξίζει να θυμηθούμε ότι η προσπάθεια για χαμηλότερες εισφορές δεν ξεκινά τώρα.
-
Το 2019, το συνολικό ποσοστό έφτανε στο 41,56%.
-
Την περίοδο 2020–2023 υπήρξε σταδιακή μείωση κατά 4,4 μονάδες, με αποτέλεσμα να πέσει στο ~37,16%.
-
Το 2025 προβλέπεται νέα μείωση 1% για τον κλάδο υγείας, οδηγώντας το ποσοστό στο 36,16%.
-
Από το 2026, εφόσον εφαρμοστεί το νέο σχέδιο, θα βρεθούμε ακόμη πιο χαμηλά: στο 35,66% ή και στο 35,16%.
Η πορεία δείχνει ξεκάθαρα μια στρατηγική που στόχο έχει να «ανασάνει» η αγορά εργασίας και να δοθεί μεγαλύτερο περιθώριο ανάπτυξης.
Η μεγάλη εικόνα
Για τους εργαζομένους, οι αλλαγές σημαίνουν πρακτικά περισσότερα χρήματα κάθε μήνα. Για τους εργοδότες, μικρότερο βάρος στις πλάτες τους. Και για τους μελλοντικούς συνταξιούχους, συντάξεις πιο κοντά στις πραγματικές εξελίξεις της οικονομίας.
Το στοίχημα, βέβαια, είναι αν το μέτρο θα μπορέσει να εφαρμοστεί χωρίς να δημιουργήσει τρύπες στα δημόσια οικονομικά και αν η αγορά θα ανταποκριθεί με πραγματική αύξηση της απασχόλησης.
Μέχρι τότε, το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2026 φαντάζει ως χρονιά-σταθμός για την αγορά εργασίας στην Ελλάδα.
