Το πολυσυζητημένο έκτακτο βοήθημα των 250 ευρώ για τους χαμηλοσυνταξιούχους βρίσκεται ξανά στο μικροσκόπιο της κυβέρνησης. Αν και παρουσιάστηκε ως «ανάσα» ενόψει του δύσκολου χειμώνα, τα κριτήρια που έχουν τεθεί αφήνουν εκτός χιλιάδες ανθρώπους που βρίσκονται σε πραγματικά ευάλωτη θέση. Κι ενώ οι τελικές ανακοινώσεις αναμένονται από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο, οι αντιδράσεις ήδη φουντώνουν.
Ποιοι μένουν εκτός – η «γκρίζα ζώνη» του μέτρου
Η ενίσχυση δίνεται εφάπαξ, όμως τα εισοδηματικά και ηλικιακά φίλτρα δημιουργούν αποκλεισμούς που προκαλούν οργή και απογοήτευση. Μεταξύ όσων δεν δικαιούνται τα 250 ευρώ, ξεχωρίζουν οι εξής κατηγορίες:
-
Συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών: το ηλικιακό όριο είναι αδιαπραγμάτευτο μέχρι 31/12/2024.
-
Όσοι έχουν μεγάλη προσωπική διαφορά: η τεχνική αυτή λεπτομέρεια ανεβάζει το ετήσιο εισόδημα πάνω από το πλαφόν.
-
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: ακόμη κι αν δουλεύουν περιστασιακά για να επιβιώσουν, το επιπλέον εισόδημα τους αποκλείει.
-
Δικαιούχοι με αναδρομικά το 2024: τα ποσά προστίθενται στο φορολογητέο εισόδημα, με αποτέλεσμα να «τιμωρούνται» όσοι περίμεναν χρόνια να πληρωθούν.
-
Όσοι βρίσκονται σε πρόωρη ή προσωρινή σύνταξη: δεν θεωρούνται «κανονικοί» συνταξιούχοι από το σύστημα.
-
Μακροχρόνια άνεργοι με παλαιά ασφαλιστικά δικαιώματα: μένουν εκτός λόγω νέων ορίων.
-
Μονογονεϊκές οικογένειες, δικαιούχοι ΚΕΑ και επιδόματος τέκνων: αν και πρόκειται για ευπαθείς ομάδες, το συγκεκριμένο βοήθημα δεν τις καλύπτει.
-
Χήρες, ορφανά και γυναίκες με μειωμένες συντάξεις κάτω των 65: κόβονται λόγω ηλικιακού κριτηρίου.
Αυτή η λίστα καταδεικνύει ότι το επίδομα δεν φτάνει στους πραγματικά πιο αδύναμους, αλλά περιορίζεται σε όσους πληρούν αυστηρά γραφειοκρατικά φίλτρα.
Γιατί θεωρείται άδικο
Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε νούμερα και κατηγορίες. Πίσω από τα στατιστικά υπάρχουν χιλιάδες ιστορίες ανθρώπων που νιώθουν ότι τιμωρούνται διπλά.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι: άνθρωποι που δεν έχουν την πολυτέλεια να ζουν αποκλειστικά από τη σύνταξη και αναγκάζονται να συνεχίσουν την εργασία τους, έστω και μερικώς. Το κράτος όμως, αντί να τους στηρίξει, τους αποκλείει επειδή το εισόδημά τους ξεπερνά τα όρια.
Ανάλογα παράπονα εκφράζουν και οι γυναίκες που αναγκάστηκαν να βγουν σε μειωμένη ή πρόωρη σύνταξη. Παρά το γεγονός ότι λαμβάνουν μικρότερα ποσά και βρίσκονται σε ευάλωτη οικονομική κατάσταση, το ηλικιακό όριο λειτουργεί σαν «κόφτης».
Το ίδιο ισχύει και για όσους έλαβαν αναδρομικά: μετά από χρόνια αναμονής, τα ποσά αυτά μετρούν εις βάρος τους, ανεβάζοντας τεχνητά το φορολογητέο εισόδημα.
Η κυβέρνηση σε σταυροδρόμι
Η πολιτική ηγεσία γνωρίζει ότι το μέτρο, όπως εφαρμόζεται σήμερα, έχει σημαντικά κενά. Για τον λόγο αυτόν, εξετάζεται το ενδεχόμενο είτε να αυξηθεί το ποσό είτε να «χαλαρώσουν» τα κριτήρια, ώστε να ενταχθούν περισσότερες κατηγορίες.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι ανακοινώσεις πιθανότατα θα γίνουν από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο. Μέχρι τότε, τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά: από μικρές διορθώσεις μέχρι μια συνολική αναθεώρηση των όρων.
Η κοινωνική διάσταση
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί συνταξιούχοι μιλούν για «παγίδα». Το επίδομα των 250 ευρώ, αντί να λειτουργεί ως δίχτυ προστασίας, εξελίσσεται σε πεδίο αδικίας και ανισοτήτων. Σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός πιέζει τα νοικοκυριά, ακόμη και αυτό το μικρό ποσό μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ αξιοπρεπούς διαβίωσης και ανέχειας.
Η συζήτηση λοιπόν δεν αφορά μόνο αριθμούς αλλά και το κατά πόσο το κράτος στέκεται αρωγός στους πιο αδύναμους πολίτες. Η κοινωνική δυσαρέσκεια είναι εμφανής, και η πίεση προς την κυβέρνηση να διορθώσει τις στρεβλώσεις μεγαλώνει μέρα με τη μέρα.
Τι αναμένεται
Το ερώτημα που πλανάται είναι αν τελικά η κυβέρνηση θα επιλέξει να «διορθώσει» το μέτρο, επιτρέποντας σε περισσότερους να λάβουν την ενίσχυση. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η πολιτική βούληση θα μετατραπεί σε πράξη.
Μέχρι τότε, χιλιάδες χαμηλοσυνταξιούχοι παραμένουν σε αναμονή, με την ελπίδα ότι αυτή τη φορά το κράτος θα τους δει και όχι να τους αφήσει για άλλη μια φορά στην άκρη.
