Ανατροπές που αγγίζουν σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινότητας των εργαζομένων και των εργοδοτών φέρνει το νέο εργασιακό νομοσχέδιο, το οποίο τέθηκε από σήμερα, Δευτέρα 25 Αυγούστου, σε δημόσια διαβούλευση και θα παραμείνει ανοιχτό μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου. Το πακέτο αλλαγών, χωρισμένο σε οκτώ βασικούς άξονες, επιχειρεί να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο απασχόλησης, να περιορίσει τη γραφειοκρατία, αλλά και να ενισχύσει τα δικαιώματα και την ασφάλεια των εργαζομένων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, το τελικό κείμενο διαμορφώθηκε μετά από εκτενή διάλογο με κοινωνικούς εταίρους, επιχειρήσεις και εκπροσώπους εργαζομένων, ώστε να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Ας δούμε αναλυτικά τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις:
1. Αλλαγές στις προσλήψεις – τέλος στην ταλαιπωρία με τα έντυπα
Το νέο πλαίσιο υπόσχεται «fast track» διαδικασίες. Αντί για τέσσερα διαφορετικά έντυπα, η πρόσληψη θα ολοκληρώνεται με ένα μόνο έγγραφο. Παράλληλα, δημιουργείται ψηφιακό αρχείο εργαζομένων και εφαρμογή τύπου «myErgani» και για εργοδότες, ώστε να γίνεται ο έλεγχος από το κινητό. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για ολιγοήμερη εργασία (έως δύο ημέρες), η οποία θα δηλώνεται άμεσα, με απλή διαδικασία μέσω smartphone.
2. Μείωση γραφειοκρατίας – όλα ψηφιακά
Παλιά έντυπα, όπως το βιβλίο αδειών, καταργούνται, ενώ δεν θα απαιτείται πια έντυπη μορφή για έγγραφα που ήδη τηρούνται ηλεκτρονικά. Οι πολιτικές για περιστατικά βίας, παρενόχλησης ή καταγγελιών θα ενοποιηθούν σε ένα πλαίσιο, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια.
Στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας εισάγεται μεγαλύτερη ευελιξία: δυνατότητα προσέλευσης ±120 λεπτά και κατοχύρωση του χρόνου προετοιμασίας.
3. Νέες ρυθμίσεις για υπερωρίες και ωράρια
Η νομοθεσία προσαρμόζεται στις σύγχρονες ανάγκες: δίνεται πλέον η δυνατότητα υπερωριών και σε καθεστώς εκ περιτροπής εργασίας, με προσαύξηση 40%. Επιπλέον, η δυνατότητα ημερήσιας απασχόλησης έως 13 ώρες, που μέχρι σήμερα επιτρεπόταν μόνο σε διαφορετικούς εργοδότες, επεκτείνεται και στον ίδιο εργοδότη, υπό την αυστηρή τήρηση όλων των ορίων ανάπαυσης.
4. Στήριξη εργαζομένων και οικογενειών
Η «τετραήμερη εργασία» παύει να είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας: το σχέδιο προβλέπει ότι εργαζόμενοι, όπως γονείς, θα μπορούν να κατανέμουν το ωράριό τους σε τέσσερις ημέρες την εβδομάδα.
Το επίδομα κυοφορίας και λοχείας θα δίνεται και σε όσες εργάζονται ταυτόχρονα σε περισσότερους εργοδότες, ενώ το γονικό επίδομα θα είναι ακατάσχετο, αφορολόγητο και ανεκχώρητο.
Αλλάζει και το πλαίσιο για τις άδειες: ο εργαζόμενος θα έχει μεγαλύτερη ελευθερία στο πώς θα κατανείμει την ετήσια άδεια του. Επιπλέον, σε περίπτωση μείωσης αποδοχών λόγω Ψηφιακής Κάρτας, αυτό θα θεωρείται πλέον «βλαπτική μεταβολή», προστατεύοντας έτσι τους μισθούς.
5. Υγεία και ασφάλεια στην εργασία
Στον τομέα της ασφάλειας, οι αλλαγές είναι κρίσιμες. Οι υποδείξεις των ιατρών εργασίας και τεχνικών ασφαλείας θα καταγράφονται αποκλειστικά γραπτά και ηλεκτρονικά, ώστε να μην μπορούν να αμφισβητηθούν.
Σε μεγάλα τεχνικά έργα θα είναι υποχρεωτική η παρουσία συντονιστών ασφάλειας, ενώ θα γίνουν σεμινάρια πρώτων βοηθειών για εργαζομένους. Δημιουργείται μάλιστα ένα ολοκληρωμένο σύστημα με την ονομασία «ΗΡΙΔΑΝΟΣ» για την καταγραφή επαγγελματικών ασθενειών και την παρακολούθηση θεμάτων υγείας.
6. Εναρμόνιση με διεθνείς συμβάσεις
Η Ελλάδα κυρώνει τρεις διεθνείς συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), ενισχύοντας τη συμμόρφωση με τις παγκόσμιες προδιαγραφές και βελτιώνοντας την εικόνα της χώρας διεθνώς.
7. Νέο πλαίσιο για την Επιθεώρηση Εργασίας
Η Αρχή ενισχύεται με νέα εργαλεία: αυστηροποιούνται οι κυρώσεις σε περιπτώσεις βίας ή παρεμπόδισης ελέγχων, εκσυγχρονίζεται το καθεστώς εξόδων διανυκτέρευσης ώστε να γίνονται περισσότεροι έλεγχοι και ενισχύονται οι δομές και οι υπηρεσίες της.
8. Κοινωνικοασφαλιστικές ρυθμίσεις
Σημαντική παρέμβαση αφορά τις ασφαλιστικές εισφορές: η απαλλαγή από εισφορές για προσαυξήσεις σε υπερωρίες, νυχτερινά και αργίες επεκτείνεται και σε περιπτώσεις που αυτές δίνονται βάσει συλλογικών συμβάσεων ή με πρωτοβουλία του εργοδότη.
Για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, όταν υπάρχει προσαύξηση στη σύνταξη, η επιπλέον παροχή δεν θα αυξάνει τον συντελεστή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Επίσης, δίνεται πλέον η δυνατότητα επιστολικής ψήφου στις οργανώσεις συνταξιούχων.
Το επόμενο βήμα
Η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου και οι πολίτες μπορούν να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα opengov.gr. Όλες οι προτάσεις θα αξιολογηθούν πριν την τελική κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή.
Με λίγα λόγια, το νέο εργασιακό πλαίσιο φιλοδοξεί να φέρει μια μικρή «επανάσταση» στον τρόπο που εργαζόμαστε, προστατεύοντας δικαιώματα αλλά και δίνοντας περισσότερα εργαλεία στις επιχειρήσεις. Αν όλα όσα προβλέπονται γίνουν πράξη, η καθημερινότητα χιλιάδων εργαζομένων θα αλλάξει ριζικά.
