Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει για τις εργασιακές σχέσεις στην Ελλάδα, καθώς το νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση φέρνει μεγάλες ανατροπές στον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι απολύσεις, αλλά και η οικειοθελής αποχώρηση εργαζομένων. Ανάμεσα στις πιο καυτές αλλαγές βρίσκεται η ρύθμιση που συνδέει την αδικαιολόγητη απουσία από την εργασία με την αυτόματη λύση της σύμβασης.
Με απλά λόγια: αν κάποιος εργαζόμενος απουσιάσει χωρίς λόγο για τρεις συνεχόμενες εργάσιμες μέρες (μέχρι σήμερα το όριο ήταν πέντε), τότε μπορεί να θεωρηθεί ότι… παραιτήθηκε ο ίδιος! Και όλα αυτά χωρίς να χρειαστεί να υπογράψει κάποιο έγγραφο.
Τι αλλάζει με το νέο πλαίσιο
Μέχρι σήμερα, αν κάποιος εργαζόμενος έλειπε αδικαιολόγητα για αρκετές ημέρες, ο εργοδότης έπρεπε να κινηθεί σε πιο χρονοβόρες διαδικασίες προκειμένου να αποδείξει την εγκατάλειψη της θέσης. Πλέον, τα πράγματα γίνονται πιο “αυτοματοποιημένα”.
Συγκεκριμένα:
Αν ο εργαζόμενος λείψει αδικαιολόγητα για τρεις συνεχόμενες μέρες, ο εργοδότης μπορεί να τον καλέσει επίσημα να επιστρέψει.
Η όχληση αυτή πρέπει να δηλωθεί στο ηλεκτρονικό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και να αποδεικνύεται γραπτώς (μέσω email, επιστολής ή άλλου εγγράφου).
Ο εργαζόμενος ειδοποιείται άμεσα μέσα από την εφαρμογή MyErgani.
Αν περάσουν άλλες δύο εργάσιμες ημέρες και ο εργαζόμενος εξακολουθεί να απουσιάζει, τότε η απουσία του θεωρείται παραίτηση.
Ο εργοδότης έχει στη συνέχεια δύο εργάσιμες ημέρες για να δηλώσει στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι ο εργαζόμενος αποχώρησε οικειοθελώς.
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η διαδικασία δεν απαιτείται καν η υπογραφή του εργαζομένου.
Υποχρεώσεις και για τον εργοδότη
Το νομοσχέδιο δεν αφήνει όμως ανεξέλεγκτο το χέρι του εργοδότη. Προβλέπει μια σειρά από αυστηρές υποχρεώσεις:
Κάθε περίπτωση αποχώρησης, είτε είναι οικειοθελής, είτε πρόκειται για λήξη σύμβασης, είτε για καταγγελία, πρέπει να δηλώνεται μέσα σε 4 εργάσιμες ημέρες στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Η δήλωση συνοδεύεται πάντα από έγγραφο με υπογραφές (είτε χειρόγραφες που σκανάρονται, είτε ηλεκτρονικές μέσω gov.gr).
Αν ο εργοδότης δεν υποβάλει έγκαιρα τα έγγραφα, τότε η αποχώρηση θεωρείται άτακτη καταγγελία, δηλαδή απόλυση με υπαιτιότητα του εργοδότη.
Με λίγα λόγια, το κράτος θέλει να διασφαλίσει ότι καμία λύση σύμβασης δεν γίνεται «στα κρυφά» και χωρίς να αποτυπωθεί ψηφιακά.
Τι σημαίνει αυτό για τον εργαζόμενο
Η αλλαγή προκαλεί ήδη έντονο διάλογο. Γιατί από τη μια πλευρά προστατεύει τον εργοδότη από περιπτώσεις εργαζομένων που εξαφανίζονται χωρίς εξηγήσεις, από την άλλη όμως δημιουργεί νέα δεδομένα για τους ίδιους τους εργαζόμενους.
Φανταστείτε το εξής σενάριο: Ένας εργαζόμενος λείπει τρεις μέρες χωρίς να ενημερώσει – μπορεί να έχει πρόβλημα υγείας ή άλλο σοβαρό ζήτημα. Αν δεν καταφέρει να παρουσιάσει δικαιολογητικά εγκαίρως και δεν απαντήσει στην ειδοποίηση, τότε μπορεί να θεωρηθεί ότι… παραιτήθηκε, ακόμη κι αν δεν είχε καμία τέτοια πρόθεση.
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η μεγάλη συζήτηση: ποιος προστατεύεται τελικά περισσότερο; Ο εργοδότης ή ο εργαζόμενος;
Τι σημαίνει για τον εργοδότη
Για τις επιχειρήσεις, η ρύθμιση δίνει ένα ξεκάθαρο πλαίσιο. Πολλές φορές στο παρελθόν εργοδότες έμεναν εκτεθειμένοι, αφού δεν ήξεραν πώς να χειριστούν την αδικαιολόγητη απουσία. Τώρα έχουν ένα γρήγορο και θεσμοθετημένο τρόπο για να “κλείνουν” τέτοιες εκκρεμότητες.
Ωστόσο, η υποχρέωση δήλωσης και τεκμηρίωσης μέσα από την ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ σημαίνει ότι πρέπει να είναι οργανωμένοι και τυπικοί. Σε διαφορετική περίπτωση, η μη συμμόρφωση γυρίζει εναντίον τους.
Η ψηφιακή διάσταση
Δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο ότι όλη αυτή η διαδικασία συνδέεται με την περαιτέρω ψηφιοποίηση του κράτους. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, MyErgani, gov.gr: όλα δείχνουν τη βούληση να καταγραφούν ηλεκτρονικά κάθε αποχώρηση και κάθε αλλαγή στις εργασιακές σχέσεις. Αυτό περιορίζει τις «γκρίζες ζώνες», αλλά ταυτόχρονα σημαίνει ότι όλα γίνονται πιο τυποποιημένα και άκαμπτα.
Οι αντιδράσεις που αναμένονται
Δεν είναι μυστικό ότι το εργασιακό νομοσχέδιο θα προκαλέσει αντιδράσεις. Συνδικάτα και εργατικά σωματεία ήδη προετοιμάζονται να τοποθετηθούν, τονίζοντας ότι η μείωση από πέντε σε τρεις μέρες αφήνει τους εργαζόμενους πιο ευάλωτους. Από την άλλη πλευρά, εργοδοτικοί φορείς χαιρετίζουν την κίνηση, υποστηρίζοντας ότι δίνει λύση σε πραγματικά προβλήματα που ταλαιπωρούν την αγορά.
Το σίγουρο είναι ότι το επόμενο διάστημα θα δούμε έντονες αντιπαραθέσεις γύρω από αυτό το μέτρο.
Συμπέρασμα
Το νέο νομοσχέδιο δεν είναι απλώς μια τεχνική αλλαγή στις διαδικασίες αποχώρησης. Είναι μια σαφής τομή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις εργασιακές σχέσεις: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη ψηφιοποίηση, αλλά και νέες προκλήσεις για τους εργαζόμενους.
Η ουσία είναι μία: από εδώ και πέρα, η απουσία από τη δουλειά χωρίς λόγο μπορεί να κοστίσει πολύ ακριβά. Για κάποιους θα είναι ανακούφιση, για άλλους απειλή. Σε κάθε περίπτωση, κανείς δεν θα μπορεί να πει ότι δεν γνώριζε…
