Η αντίστροφη μέτρηση για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης έχει ξεκινήσει και όλα τα βλέμματα στρέφονται στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να ανέβει στο βήμα της ΔΕΘ με μια ατζέντα γεμάτη υποσχέσεις, παροχές και νέες παρεμβάσεις που θα επηρεάσουν εκατομμύρια πολίτες. Ανάμεσα στα μέτρα που «κλείδωσαν», ξεχωρίζει ένα που αγγίζει ευαίσθητη χορδή: το στεγαστικό.
Εδώ και χρόνια το ζήτημα της στέγης αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για τα ελληνικά νοικοκυριά. Οι τιμές των ενοικίων ανεβαίνουν διαρκώς, η αγορά ακινήτων έχει γίνει απροσπέλαστη για τους νέους, ενώ οι οικογένειες ασφυκτιούν. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση δέχεται έντονη κριτική ότι δεν έχει δώσει ουσιαστικές λύσεις. Όλα αυτά φαίνεται ότι επιχειρεί να ανατρέψει ο πρωθυπουργός με μια κίνηση-έκπληξη.
Το «πακέτο» παροχών με όριο 1,5 δισ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο έχει θέσει κόκκινη γραμμή: οι εξαγγελίες δεν θα ξεπεράσουν σε κόστος το 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ. Ο στόχος είναι σαφής – να στηριχθούν οι πολίτες χωρίς να τιναχθεί στον αέρα η δημοσιονομική ισορροπία και χωρίς να σταλεί λάθος μήνυμα στις αγορές. Πρόκειται για μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην κοινωνική ανακούφιση και στη διατήρηση του αναπτυξιακού προφίλ της χώρας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έρχεται το μέτρο-έκπληξη για τα ακίνητα, το οποίο –αν εφαρμοστεί όπως σχεδιάζεται– θα αλλάξει τα δεδομένα στην αγορά.
Η πρόταση που έκανε δεκτή ο Μητσοτάκης
Όπως αποκάλυψε το ρεπορτάζ της Χριστίνας Κοραή στο Live News, η μεγάλη αλλαγή αφορά τον ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα. Μετά από εισήγηση του υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη και του υφυπουργού Θάνου Πετραλιά, ο πρωθυπουργός έκανε δεκτή μια πρόταση που συζητιόταν καιρό: την πλήρη κατάργηση του ΦΠΑ 24% για όλο το 2026 – και πιθανότατα και το 2027.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Όποιος αγοράσει νεόδμητο ακίνητο δεν θα πληρώνει πλέον το «τσουχτερό» 24% που μέχρι σήμερα εκτόξευε το κόστος. Αντί αυτού, η μόνη επιβάρυνση θα είναι ο φόρος μεταβίβασης 3%.
Τι αλλάζει για αγοραστές και αγορά
Η διαφορά δεν είναι καθόλου αμελητέα. Για παράδειγμα, σε ένα ακίνητο αξίας 200.000 ευρώ, ο αγοραστής γλιτώνει σχεδόν 48.000 ευρώ. Ένα ποσό που μέχρι τώρα λειτουργούσε αποτρεπτικά για πολλούς νέους ή ζευγάρια που ήθελαν να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι.
Οι ειδικοί της αγοράς εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή θα δώσει ώθηση στην οικοδομή, θα φέρει περισσότερες αγοραπωλησίες και ίσως συγκρατήσει τις τιμές σε πιο προσιτά επίπεδα. Από την άλλη, υπάρχει πάντα ο φόβος ότι η αυξημένη ζήτηση θα οδηγήσει σε νέο κύμα ανατιμήσεων.
Γιατί τώρα;
Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί η κυβέρνηση επέλεξε αυτό το χρονικό σημείο. Η απάντηση κρύβεται σε δύο επίπεδα. Αφενός, ο Μητσοτάκης θέλει να δείξει ότι έχει στο επίκεντρο τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών. Αφετέρου, η ΔΕΘ παραδοσιακά αποτελεί βήμα για πολιτικά μηνύματα με ισχυρό συμβολισμό. Ένα μέτρο που αγγίζει άμεσα το όνειρο της ιδιοκτησίας –ιδιαίτερα των νέων– έχει σαφώς μεγαλύτερη απήχηση από μια «τεχνική» φορολογική διευθέτηση.
Το μεγάλο στοίχημα
Όσο εντυπωσιακή κι αν ακούγεται η κατάργηση του ΦΠΑ, το μεγάλο ερώτημα είναι αν θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο. Θα μπορέσουν οι νέοι να αγοράσουν σπίτια ή το μέτρο θα λειτουργήσει περισσότερο ως «δώρο» σε όσους ήδη είχαν τη δυνατότητα; Θα αυξηθεί πράγματι η οικοδομική δραστηριότητα ή θα συνεχιστεί το πρόβλημα της έλλειψης διαθέσιμων κατοικιών;
Επιπλέον, η πίεση για στήριξη των ενοικιαστών παραμένει τεράστια. Ακόμα κι αν μειωθεί το κόστος αγοράς νεόδμητων, η καθημερινότητα όσων δεν έχουν την πολυτέλεια να αγοράσουν παραμένει δύσκολη. Η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει συνολικό σχέδιο για το στεγαστικό και όχι μεμονωμένες κινήσεις εντυπωσιασμού.
Η πολιτική διάσταση
Σε πολιτικό επίπεδο, η εξαγγελία αυτή αναμένεται να «παίξει» δυνατά. Οι κυβερνητικές πηγές ποντάρουν ότι θα δώσει πόντους στον Μητσοτάκη, δείχνοντας ότι προχωρά σε μέτρα που αγγίζουν την καθημερινότητα. Η αντιπολίτευση, από την άλλη, ήδη προετοιμάζεται να μιλήσει για «παροχολογία ενόψει εκλογών» και για κινήσεις που δεν λύνουν το πρόβλημα στη ρίζα του.
Το μέλλον της αγοράς
Είτε έτσι είτε αλλιώς, η κατάργηση του ΦΠΑ στα νεόδμητα για δύο χρόνια συνιστά μια θεαματική αλλαγή. Το πώς θα αποτυπωθεί στην πραγματικότητα θα φανεί από το 2026 και μετά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η συζήτηση για τη στέγη θα συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας ζωής, καθώς αποτελεί πρόβλημα που καμία κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει οριστικά.
