Η αντίστροφη μέτρηση για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και μέλη εταιρειών με απλογραφικά βιβλία έχει ξεκινήσει. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει θέσει σαφείς ημερομηνίες-ορόσημα για όσους επιθυμούν να αμφισβητήσουν τον τεκμαρτό προσδιορισμό εισοδήματος που τους έχει επιβληθεί, ενεργοποιώντας μια διαδικασία που έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αγορά.
Συγκεκριμένα, οι επαγγελματίες που θέλουν να αμφισβητήσουν το εισόδημα που τους απέδωσε η εφορία έχουν προθεσμία έως τις 19 Σεπτεμβρίου για να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους μέσω της πλατφόρμας myBusinessSupport. Από την άλλη, για τα μέλη νομικών προσώπων με απλογραφικά βιβλία δίνεται μια μικρή παράταση, καθώς η δική τους προθεσμία λήγει στις 29 Σεπτεμβρίου.
Γιατί δίνεται η δυνατότητα ένστασης
Η νέα διαδικασία συνδέεται άμεσα με το σύστημα τεκμαρτού εισοδήματος, που εφαρμόζεται πλέον ως βασικό εργαλείο φορολογικού ελέγχου. Το μέτρο παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως μέσο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, όμως συνάντησε ισχυρές αντιδράσεις από επαγγελματικούς κλάδους, καθώς σε πολλές περιπτώσεις τα τεκμαρτά ποσά απέχουν σημαντικά από τα πραγματικά εισοδήματα.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο δόθηκε η δυνατότητα αμφισβήτησης: οι φορολογούμενοι που θεωρούν ότι το εισόδημα που τους καταλογίστηκε είναι υψηλότερο από το πραγματικό, έχουν το δικαίωμα να το αντικρούσουν προσκομίζοντας αναλυτικά στοιχεία.
Το κρίσιμο ερωτηματολόγιο
Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία παίζει το ειδικό ερωτηματολόγιο που πρέπει να συμπληρωθεί ηλεκτρονικά. Εκεί, οι επαγγελματίες καλούνται να δηλώσουν πλήρη εικόνα της οικονομικής τους κατάστασης. Δεν αρκεί να αποτυπώσουν μόνο τα δικά τους στοιχεία, αλλά υποχρεούνται να συμπεριλάβουν δεδομένα για τον/την σύζυγο καθώς και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.
Τα στοιχεία που ζητούνται καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα:
-
τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδύσεις, συμμετοχές,
-
θυρίδες, έργα τέχνης, τιμαλφή, συλλογές,
-
οχήματα κάθε τύπου, σκάφη, αεροσκάφη,
-
μετρητά και κρυπτονομίσματα,
-
καταναλώσεις ρεύματος, νερού και τηλεφωνίας για όλες τις κατοικίες,
-
ασφαλιστήρια συμβόλαια, δαπάνες εκπαίδευσης, διατροφής, ταξιδιών.
Με άλλα λόγια, η ΑΑΔΕ ζητά μια πλήρη «χαρτογράφηση» του τρόπου ζωής του φορολογουμένου, ώστε να συγκρίνει τα δεδομένα με το εισόδημα που δηλώνεται.
Τι συμβαίνει αν δεν συμπληρωθεί το ερωτηματολόγιο
Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου δεν είναι απλώς τυπική υποχρέωση· αποτελεί προϋπόθεση για να γίνει δεκτή η αίτηση αμφισβήτησης. Εάν ο φορολογούμενος δεν το καταθέσει μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, χάνει αυτόματα το δικαίωμα να υποβάλει ένσταση.
Αντίθετα, όσοι προχωρήσουν στην αίτηση και ζητήσουν πλήρη φορολογικό έλεγχο ενημερώνονται ηλεκτρονικά για τα επόμενα βήματα. Εκεί αρχίζει μια πιο εντατική διαδικασία, καθώς η φορολογική διοίκηση μπορεί να ελέγξει τα στοιχεία σε βάθος και να εξετάσει ακόμη και προηγούμενα φορολογικά έτη ή διαφορετικές φορολογικές υποχρεώσεις.
Οι αρμοδιότητες της ΑΑΔΕ
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΑΑΔΕ διατηρεί το δικαίωμα να προσδιορίσει το εισόδημα με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο, ακόμη και χρησιμοποιώντας έμμεσες μεθόδους ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αξιοποιήσει οποιαδήποτε πληροφορία προκύπτει από διασταυρώσεις, ακόμα κι αν δεν έχει κατατεθεί απευθείας από τον φορολογούμενο.
Επιπλέον, έχει τη δυνατότητα να επεκτείνει τον έλεγχο πέρα από το τρέχον οικονομικό έτος, σε παλαιότερες χρήσεις ή ακόμη και σε διαφορετικά είδη φόρων, αν διαπιστώσει σχετικές ενδείξεις.
Τι πρέπει να κάνουν οι επαγγελματίες
Για τους φορολογουμένους που εμπίπτουν στο νέο καθεστώς, η έγκαιρη υποβολή της αίτησης είναι μονόδρομος. Όσοι θεωρούν ότι αδικούνται από το τεκμαρτό εισόδημα, θα πρέπει να κινηθούν άμεσα ώστε να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα στοιχεία και να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο με ακρίβεια.
Η διαδικασία μπορεί να φαίνεται πολύπλοκη, όμως αποτελεί τη μοναδική θεσμική διέξοδο για να αντικρούσουν την εκτίμηση της εφορίας. Όσοι αδιαφορήσουν ή καθυστερήσουν, κινδυνεύουν να μείνουν εγκλωβισμένοι σε υψηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις, χωρίς δυνατότητα αναθεώρησης.
Συνοπτικά:
-
19 Σεπτεμβρίου: λήγει η προθεσμία για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
-
29 Σεπτεμβρίου: λήγει η προθεσμία για τα μέλη εταιρειών με απλογραφικά βιβλία.
-
Το ερωτηματολόγιο είναι υποχρεωτικό και χωρίς αυτό δεν γίνεται ένσταση.
-
Η ΑΑΔΕ μπορεί να ελέγξει όχι μόνο το τρέχον έτος, αλλά και παρελθόντα.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Όσοι επαγγελματίες θέλουν να προστατεύσουν τα πραγματικά τους εισοδήματα και να αποφύγουν άδικες φορολογικές επιβαρύνσεις, πρέπει να δράσουν άμεσα. Οι ημερομηνίες είναι αδιαπραγμάτευτες και η διαδικασία απαιτεί προσοχή στη λεπτομέρεια.
