Η αντίστροφη μέτρηση για χιλιάδες φορολογούμενους έχει ξεκινήσει. Μέχρι το τέλος του χρόνου, τέσσερις κατηγορίες πολιτών βρίσκονται αντιμέτωπες με σημαντικές φορολογικές εκκρεμότητες που πρέπει να τακτοποιηθούν, αλλιώς κινδυνεύουν με προσαυξήσεις και περιττούς φόρους. Στη λίστα βρίσκονται όσοι έλαβαν αναδρομικά ποσά μέσα στο 2024, όσοι σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν χρηματικές γονικές παροχές για κάλυψη τεκμηρίων, οι κληρονόμοι φορολογουμένων που απεβίωσαν φέτος αλλά και εκείνοι που μετέφεραν τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει ανοίξει τις σχετικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες στην πύλη myAADE και οι υπόχρεοι πρέπει να προχωρήσουν σε υποβολή αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων. Η αδράνεια μπορεί να οδηγήσει σε περιττές επιβαρύνσεις.
Ας δούμε αναλυτικά τι ισχύει για καθεμία από τις τέσσερις «παγίδες» της εφορίας.
1. Αναδρομικά: ο μεγάλος «πονοκέφαλος»
Χιλιάδες μισθωτοί, συνταξιούχοι, γιατροί του ΕΣΥ και άλλοι επαγγελματίες έλαβαν μέσα στο 2024 αναδρομικές αποδοχές. Τα ποσά αυτά μπορεί να αφορούν παλαιότερα έτη, αλλά η εφορία απαιτεί να δηλωθούν με τροποποιητικές δηλώσεις που αντιστοιχούν στο σωστό φορολογικό έτος.
Για παράδειγμα, αν κάποιος πήρε το 2024 αναδρομικά που αφορούν το 2021, πρέπει να υποβάλει τροποποιητική για το φορολογικό έτος 2021 (δηλαδή στο έτος υποβολής 2022). Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά από το myAADE, επιλέγοντας τα σχετικά έτη.
Μόλις κατατεθεί η δήλωση, εκδίδεται νέο εκκαθαριστικό με τον φόρο που πρέπει να πληρωθεί. Η εξόφληση γίνεται εφάπαξ μέχρι τον Ιανουάριο του 2026. Υπάρχει πάντως και η δυνατότητα ένταξης σε πάγια ρύθμιση έως 24 δόσεις, ενώ για τους συνταξιούχους προβλέπεται πιο «ευέλικτο» σχήμα: από 2 έως 48 έντοκες δόσεις, κατόπιν αίτησης.
Ένα θετικό στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με τη νομοθεσία, δεν επιβάλλονται πρόστιμα για τις τροποποιητικές δηλώσεις που αφορούν αναδρομικά.
2. Κάλυψη τεκμηρίων με γονικές παροχές
Όσοι θέλουν να καλύψουν τεκμήρια διαβίωσης ή απόκτησης περιουσίας (π.χ. αγορά αυτοκινήτου ή κατοικίας) μπορούν να επικαλεστούν χρηματικές γονικές παροχές. Αυτό όμως δεν γίνεται αυτόματα. Χρειάζεται να υποβάλουν σχετική δήλωση στην ΑΑΔΕ, το αργότερο μέχρι τέλος του 2025.
Οι δηλώσεις αυτές είναι κρίσιμες, γιατί διαφορετικά ο φορολογούμενος μπορεί να βρεθεί να πληρώνει φόρους για τεκμαρτά εισοδήματα που στην πραγματικότητα δεν έχει. Ένα «τυπικό χαρτί» μπορεί να σώσει χιλιάδες ευρώ σε φόρους.
3. Οι κληρονόμοι στο μικροσκόπιο
Όσοι κληρονόμησαν φέτος κάποιον συγγενή έχουν μπροστά τους μια σημαντική υποχρέωση: πρέπει να υποβάλουν ηλεκτρονικά τις φορολογικές δηλώσεις των αποβιωσάντων για τα εισοδήματα που απέκτησαν μέσα στο 2024, μέχρι την ημερομηνία θανάτου τους.
Η διαδικασία γίνεται πλέον αποκλειστικά ψηφιακά. Για να γίνει όμως δεκτή η δήλωση, πρέπει πρώτα να έχει ενημερωθεί το φορολογικό μητρώο με την ημερομηνία θανάτου και τα στοιχεία των νόμιμων κληρονόμων, με την κατάθεση των απαραίτητων δικαιολογητικών στην αρμόδια ΔΟΥ.
Η καταληκτική ημερομηνία για τις δηλώσεις αυτές είναι η 31η Δεκεμβρίου 2025. Είναι μια λεπτομέρεια που πολλοί κληρονόμοι αγνοούν, με αποτέλεσμα να βρεθούν προ εκπλήξεων.
4. Μεταφορά φορολογικής κατοικίας στο εξωτερικό
Μια άλλη κατηγορία που πρέπει να προσέξει είναι όσοι μετέφεραν τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό το προηγούμενο έτος. Και αυτοί υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση μέχρι το τέλος του 2025, ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Η μεταφορά φορολογικής κατοικίας είναι συχνά περίπλοκη, και αν δεν γίνει σωστά, ο φορολογούμενος κινδυνεύει να θεωρηθεί ακόμα «κάτοικος Ελλάδας» για φορολογικούς σκοπούς, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους φορολογούμενους
Οι τέσσερις αυτές εκκρεμότητες μπορεί να φαίνονται διαφορετικές, αλλά έχουν κάτι κοινό: αν δεν τακτοποιηθούν στην ώρα τους, δημιουργούν έξτρα οικονομικά βάρη. Η ΑΑΔΕ δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να κινηθούν ηλεκτρονικά, μέσα από το myAADE, χωρίς επίσκεψη σε ΔΟΥ (με εξαίρεση κάποια δικαιολογητικά για τις περιπτώσεις κληρονομιάς).
Η προθεσμία – τέλος Δεκεμβρίου – δεν αφήνει πολλά περιθώρια εφησυχασμού. Ιδίως για όσους έχουν αναδρομικά, η προετοιμασία μπορεί να χρειαστεί χρόνο, καθώς πρέπει να εντοπιστούν τα έτη που αφορούν τα ποσά και να υποβληθούν χωριστές τροποποιητικές.
Συμπέρασμα
Το μήνυμα της εφορίας είναι σαφές: όποιος δεν κινηθεί έγκαιρα, θα πληρώσει παραπάνω. Αναδρομικά, τεκμήρια, κληρονομικές δηλώσεις και μεταφορά φορολογικής κατοικίας στο εξωτερικό είναι οι τέσσερις μεγάλοι «πονοκέφαλοι» που κλείνουν στο τέλος του έτους. Όσοι ανήκουν στις κατηγορίες αυτές, καλό είναι να μπουν άμεσα στο myAADE και να ξεμπερδέψουν με τις δηλώσεις τους, πριν χτυπήσει η «καμπάνα» των προσαυξήσεων.
