Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει στην αγορά εργασίας με το φρέσκο εργασιακό νομοσχέδιο που βγήκε σε δημόσια διαβούλευση πριν από λίγες ημέρες. Πρόκειται για ρυθμίσεις που, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, στοχεύουν στη «διαφάνεια» και την «προστασία των δύο πλευρών», αλλά ήδη προκαλούν έντονες συζητήσεις. Ο λόγος; Οι μεγάλες αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο μπορεί ένας εργοδότης να θεωρήσει λυμένη μια σύμβαση εργασίας, αλλά και οι νέες υποχρεώσεις που συνοδεύουν κάθε περίπτωση αποχώρησης εργαζομένου.
Ας δούμε λοιπόν τι αλλάζει και γιατί οι νέες ρυθμίσεις θεωρούνται «παιχνίδι με τους όρους της αγοράς εργασίας».
Η «σιωπηρή παραίτηση» του εργαζόμενου: Πότε ο εργοδότης μπορεί να θεωρήσει τη σύμβαση λυμένη
Μέχρι σήμερα, αν ένας εργαζόμενος απουσίαζε αδικαιολόγητα από την εργασία του για πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες, ο εργοδότης μπορούσε να το εκλάβει ως οικειοθελή αποχώρηση. Με το νέο νομοσχέδιο, το χρονικό αυτό όριο συρρικνώνεται στις τρεις ημέρες.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος εργαζόμενος δεν εμφανιστεί στη δουλειά του για τρεις συνεχόμενες μέρες χωρίς καμία ενημέρωση, ο εργοδότης έχει πλέον το δικαίωμα να ξεκινήσει διαδικασία που οδηγεί στη λύση της σύμβασης. Ωστόσο, πριν προχωρήσει, υπάρχει ένα ακόμη βήμα: η υποχρεωτική όχληση.
Ο εργοδότης πρέπει να δηλώσει επίσημα στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» ότι έχει καλέσει τον εργαζόμενο να επιστρέψει, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί με οποιοδήποτε γραπτό μέσο (email, επιστολή, sms). Ο εργαζόμενος ενημερώνεται αυτόματα μέσω της εφαρμογής «MyErgani». Αν περάσουν επιπλέον δύο εργάσιμες μέρες χωρίς ανταπόκριση, τότε ο εργοδότης έχει το δικαίωμα να καταχωρήσει οριστικά την αποχώρηση, χωρίς να απαιτείται καν η υπογραφή του εργαζόμενου.
Νέες υποχρεώσεις εργοδοτών: Δηλώσεις για κάθε μορφή αποχώρησης
Το νομοσχέδιο δεν σταματά εκεί. Επεκτείνει τις υποχρεώσεις των εργοδοτών ώστε να καταγράφεται ηλεκτρονικά κάθε μορφή λύσης συνεργασίας. Αυτό σημαίνει ότι ο εργοδότης πρέπει να δηλώνει στο «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» όχι μόνο την οικειοθελή αποχώρηση, αλλά και:
Την αυτοδίκαιη λήξη δοκιμαστικής περιόδου.
Τη συναινετική λύση σύμβασης (π.χ. εθελουσία έξοδος).
Την καταγγελία σύμβασης αορίστου χρόνου.
Τη λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου ή έργου.
Οποιαδήποτε άλλη περίπτωση λύσης.
Και μάλιστα, όλες αυτές οι δηλώσεις πρέπει να γίνονται το αργότερο εντός τεσσάρων εργάσιμων ημερών από τη στιγμή της αποχώρησης.
Η ηλεκτρονική «υπογραφή» αλλάζει τα πάντα
Κάθε αποχώρηση πρέπει να συνοδεύεται από έγγραφα με ψηφιακή ισχύ. Συγκεκριμένα, απαιτείται σκαναρισμένο έντυπο με χειρόγραφη υπογραφή και των δύο μερών ή, εναλλακτικά, έγγραφο με ηλεκτρονική υπογραφή ή ψηφιακή βεβαίωση μέσω gov.gr. Έτσι, κάθε λύση σύμβασης «περνάει» και επίσημα μέσα από το ψηφιακό κράτος, εξασφαλίζοντας – θεωρητικά – διαφάνεια και αποδεικτικά στοιχεία για κάθε πλευρά.
Τι συμβαίνει αν ο εργοδότης δεν συμμορφωθεί
Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο αυστηρά. Αν ο εργοδότης δεν προχωρήσει στις δηλώσεις μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά πλαίσια, τότε η λύση της συνεργασίας θεωρείται άτακτη καταγγελία εκ μέρους του εργοδότη. Αυτό πρακτικά μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για αποζημιώσεις ή ακόμη και για δικαστικές διεκδικήσεις από την πλευρά του εργαζομένου.
Μάλιστα, αν για οποιονδήποτε λόγο ο εργοδότης δεν κάνει την αναγγελία, ο ίδιος ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να προχωρήσει στην καταχώρηση της αποχώρησής του.
Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη
Το νέο πλαίσιο έρχεται να καλύψει ένα «γκρίζο» σημείο της αγοράς εργασίας: τις περιπτώσεις όπου εργαζόμενοι εξαφανίζονταν από την εργασία τους χωρίς προειδοποίηση ή αντίστροφα, όπου εργοδότες δεν δήλωναν αποχωρήσεις και κρατούσαν τους εργαζόμενους «εγκλωβισμένους» σε συμβάσεις στα χαρτιά.
Από τη μια πλευρά, οι εργοδότες αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία να θεωρούν λυμένες τις συνεργασίες όταν υπάρχει αδικαιολόγητη απουσία. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι προστατεύονται μέσω των ψηφιακών καταγραφών, που λειτουργούν ως απόδειξη για κάθε ενέργεια.
Ωστόσο, οι συνδικαλιστικοί φορείς ήδη κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, υποστηρίζοντας ότι η μείωση των ημερών απουσίας από πέντε σε τρεις «διευκολύνει τις απολύσεις» και αυξάνει την πίεση προς τους εργαζόμενους.
Τι πρέπει να γνωρίζουν εργαζόμενοι και εργοδότες
Οι 3 μέρες αδικαιολόγητης απουσίας αρκούν πλέον για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία λύσης σύμβασης.
Η υποχρεωτική δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ είναι το «κλειδί» που δίνει νομιμότητα σε κάθε ενέργεια.
Οι 4 εργάσιμες ημέρες είναι το ανώτατο όριο για την υποβολή δηλώσεων αποχώρησης.
Η ηλεκτρονική υπογραφή γίνεται απαραίτητο εργαλείο.
Η αμέλεια εργοδότη μπορεί να γυρίσει εναντίον του και να θεωρηθεί καταγγελία σύμβασης.
Συμπέρασμα
Το νέο νομοσχέδιο φέρνει μεγάλες αλλαγές που αφορούν άμεσα και τους δύο «παίκτες» της αγοράς εργασίας. Για τους εργοδότες, σημαίνει περισσότερη ευχέρεια αλλά και νέες υποχρεώσεις που δεν μπορούν να παραμεληθούν. Για τους εργαζόμενους, σημαίνει μεγαλύτερη ανάγκη να παρακολουθούν ενεργά τις ψηφιακές ειδοποιήσεις και να είναι έτοιμοι να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους.
Ένα είναι σίγουρο: οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν οι νέες ρυθμίσεις θα φέρουν όντως διαφάνεια ή αν θα μετατραπούν σε ένα ακόμη εργαλείο πίεσης στις εργασιακές σχέσεις.
