Για χρόνια οι τρίτεκνοι γονείς ένιωθαν πως βρίσκονται «στη μέση». Δεν είχαν τα πλήρη προνόμια των πολύτεκνων, αλλά ούτε και την ίδια κοινωνική αναγνώριση. Παρά τις δυσκολίες και το βάρος που σηκώνουν στην καθημερινότητα, τα δικαιώματά τους σταματούσαν μόλις τα παιδιά ενηλικιώνονταν. Αυτό όμως αλλάζει ριζικά με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, που κατατίθεται στη Βουλή στις αρχές Σεπτεμβρίου 2025.
Και η αλλαγή δεν είναι μικρή: μιλάμε για καθιέρωση ισοβιότητας στην τριτεκνική ιδιότητα. Με απλά λόγια, οι τρίτεκνοι γονείς αποκτούν το «χαρτί» ότι είναι τρίτεκνοι για πάντα – όπως ακριβώς συμβαίνει με τους πολύτεκνους.
Τι σημαίνει στην πράξη η «ισοβιότητα»
Με το άρθρο 18 του νομοσχεδίου, προστίθεται στον νόμο 3454/2006 ένα νέο άρθρο, το 1Α. Σε αυτό διευκρινίζεται ότι γονείς με τρία παιδιά, ανεξαρτήτως αν αυτά είναι ανήλικα ή ενήλικα, φυσικά, υιοθετημένα ή αναγνωρισμένα, θα διατηρούν την τριτεκνική τους ιδιότητα ισόβια.
Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται πλέον να ανησυχούν πως μόλις τα παιδιά ενηλικιωθούν, τα προνόμια θα χαθούν. Ο χαρακτηρισμός «τρίτεκνος» μένει μόνιμα, κάτι που έρχεται να καλύψει ένα πάγιο αίτημα των ενώσεων τριτέκνων σε όλη τη χώρα.
Δικαιώματα για τα παιδιά
Τα τέκνα τρίτεκνων γονέων εξακολουθούν να απολαμβάνουν συγκεκριμένα δικαιώματα, αλλά μέχρι ένα όριο ηλικίας.
Μέχρι τα 23 χρόνια τους, αν είναι άγαμα.
Μέχρι τα 25 χρόνια, αν σπουδάζουν ή υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία.
Για τα παιδιά με αναπηρία άνω του 67%, η προστασία είναι ισόβια – ανεξάρτητα από ηλικία ή οικογενειακή κατάσταση.
Αξίζει να τονιστεί ότι σε περιπτώσεις όπου γονέας καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα ή πλημμέλημα σε βάρος παιδιού, τα δικαιώματα που απορρέουν από την τριτεκνική ιδιότητα δεν θα του αναγνωρίζονται. Τα παιδιά, ωστόσο, δεν χάνουν σε καμία περίπτωση τα δικά τους δικαιώματα.
Το πιστοποιητικό θα εκδίδεται ψηφιακά
Ζούμε στην εποχή της ψηφιακής διακυβέρνησης, και έτσι δεν θα μπορούσε να λείψει και εδώ η τεχνολογία. Η τριτεκνική ιδιότητα θα αποδεικνύεται μέσω ψηφιακού πιστοποιητικού από το gov.gr.
Οι γονείς θα μπορούν να υποβάλλουν την αίτηση μόνοι τους, με λίγα κλικ, αλλά και μέσω των Κέντρων Κοινότητας ή των δημοτικών υπηρεσιών.
Και αν υπάρξει απόρριψη; Προβλέπεται διαδικασία ένστασης μέσα σε 30 ημέρες. Η ένσταση θα εξετάζεται από ειδική τριμελή επιτροπή, όπου συμμετέχει εκπρόσωπος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ανώτερος υπάλληλος του Υπουργείου και εκπρόσωπος της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Τριτέκνων Ελλάδος. Με λίγα λόγια, δεν θα αποφασίζει ένας υπάλληλος μόνος του, αλλά θα υπάρχει θεσμικό «φίλτρο» για να διασφαλίζεται η δικαιοσύνη.
Γιατί είναι τόσο σημαντική αυτή η αλλαγή
Οι τρίτεκνοι ένιωθαν πάντα «παραγκωνισμένοι». Από τη μια, τρία παιδιά δεν είναι λίγα, ειδικά με το κόστος ζωής σήμερα. Από την άλλη, το κράτος δεν τους έδινε το ίδιο καθεστώς στήριξης όπως στους πολύτεκνους. Αυτό οδηγούσε σε μια αίσθηση αδικίας: ενώ έκαναν τον ίδιο αγώνα, έχαναν τα προνόμια μόλις τα παιδιά μεγάλωναν.
Η νέα ρύθμιση λύνει αυτό το παράδοξο. Αναγνωρίζει τους τρίτεκνους ως οικογένειες με αυξημένες ανάγκες σε μόνιμη βάση. Δεν είναι απλώς μια τυπική αλλαγή νόμου· είναι μήνυμα ότι το κράτος αναγνωρίζει τη συνεισφορά τους στη δημογραφία και στηρίζεται πάνω τους για το μέλλον.
Οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά
Το νομοσχέδιο δεν μένει μόνο στην ισοβιότητα. Προβλέπει επίσης:
Την ψηφιακή πιστοποίηση με όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά που θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση.
Διαδικασία ενστάσεων για όσους απορριφθούν.
Σαφείς προϋποθέσεις για τα παιδιά που συνεχίζουν να προστατεύονται (23 ή 25 ετών, ανάλογα με την περίπτωση).
Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία γίνεται πιο ξεκάθαρη και διαφανής, ώστε να μην υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» για το ποιος δικαιούται τι.
Η φωνή των τρίτεκνων
Οι ενώσεις τρίτεκνων εδώ και χρόνια ζητούσαν αυτή την αλλαγή. Πολλές φορές είχαν χαρακτηρίσει το προηγούμενο καθεστώς «άδικο» και «παράλογο». Με το νέο νομοσχέδιο, βλέπουν για πρώτη φορά ένα πάγιο αίτημά τους να γίνεται πράξη.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, αυτή η εξέλιξη να ανοίξει τον δρόμο για ακόμη περισσότερες κοινωνικές πολιτικές στήριξης των τρίτεκνων στο μέλλον – κάτι που θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο με δεδομένη τη δημογραφική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα.
Συμπέρασμα
Η ισοβιότητα της τριτεκνικής ιδιότητας είναι μια μεγάλη νίκη για χιλιάδες οικογένειες που μέχρι σήμερα έπρεπε να μετρούν χρόνια για να δουν πότε θα χάσουν δικαιώματα.
Πλέον, το «είμαι τρίτεκνος» δεν θα έχει ημερομηνία λήξης. Και αυτό δεν είναι απλώς μια τυπική αναγνώριση· είναι μια ουσιαστική αλλαγή που μπορεί να φέρει νέα δεδομένα στις πολιτικές για την οικογένεια στην Ελλάδα.
Με λίγα λόγια: αν είσαι τρίτεκνος, ετοιμάσου για μια ανατροπή που θα σε αφορά για πάντα.
