Η κυβέρνηση προχωρά στην υλοποίηση μιας από τις πιο πολυσυζητημένες εξαγγελίες της τελευταίας δεκαετίας: την πλήρη εξίσωση των τριτέκνων με τους πολυτέκνους σε όλες τις παροχές. Πρόκειται για μέτρο που είχε τεθεί επανειλημμένα στο τραπέζι, αλλά μέχρι σήμερα δεν είχε βρει εφαρμογή. Αν επιβεβαιωθεί πλήρως, αναμένεται να ανακουφίσει σημαντικά δεκάδες χιλιάδες οικογένειες και να λειτουργήσει ως αντίβαρο στο διογκούμενο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.
Το πρώτο βήμα: Ισόβια αναγνώριση για τους τρίτεκνους
Η αρχή γίνεται με την κατοχύρωση της ισόβιας ιδιότητας των τριτέκνων γονέων, που περιλαμβάνεται στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Μέχρι σήμερα, το δικαίωμα αυτό ίσχυε αποκλειστικά για τους πολύτεκνους. Πλέον, οι γονείς με τρία παιδιά θα διατηρούν εφ’ όρου ζωής την τριτεκνική τους ιδιότητα και θα απολαμβάνουν τα αντίστοιχα προνόμια, ανεξάρτητα από την ηλικία ή την οικογενειακή κατάσταση των παιδιών τους.
Παράλληλα, τα τέκνα τρίτεκνων οικογενειών θα συνεχίσουν να καλύπτονται μέχρι να συμπληρώσουν το 23ο έτος της ηλικίας τους ή, εφόσον σπουδάζουν ή υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία, μέχρι το 25ο. Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής, Δόμνα Μιχαηλίδου, τόνισε ότι το μέτρο αποτελεί το πρώτο βήμα στη «σύγκλιση τριτέκνων και πολυτέκνων», προαναγγέλλοντας πως η συνέχεια θα αφορά τις φοροαπαλλαγές.
Ψηφιακό πιστοποιητικό τριτεκνίας
Το δεύτερο μεγάλο βήμα αφορά την επίσημη πιστοποίηση της τριτεκνικής ιδιότητας. Το σχετικό πιστοποιητικό θα εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr, ύστερα από αίτηση των δικαιούχων. Πρόκειται για ένα εργαλείο που θα λειτουργεί ως «διαβατήριο» για μια σειρά εκπτώσεων και παροχών τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα – από εισιτήρια σε μέσα μεταφοράς μέχρι ειδικές προσφορές σε υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, περίπου 105.000 οικογένειες θα μπορέσουν να αποκτήσουν το πιστοποιητικό, αρκεί να υποβάλουν αίτηση στην ψηφιακή πλατφόρμα.
Επόμενος σταθμός: οι φοροαπαλλαγές
Μετά την ισόβια ιδιότητα και το ψηφιακό πιστοποιητικό, σειρά παίρνει η πιο «βαριά» δέσμευση: η πλήρης εξίσωση τριτέκνων και πολυτέκνων στις φοροαπαλλαγές και τα λοιπά προνόμια. Αυτό σημαίνει ότι οι τρίτεκνοι θα αποκτήσουν πρόσβαση σε μέτρα που μέχρι σήμερα προορίζονταν μόνο για τους πολύτεκνους, όπως μειώσεις φόρων, απαλλαγές από τέλη ταξινόμησης κατά την αγορά αυτοκινήτου, ελαφρύνσεις σε λογαριασμούς ενέργειας και άλλα σημαντικά κίνητρα.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι μια τέτοια πολιτική θα δώσει πραγματική ανάσα στις οικογένειες με τρία παιδιά, που εδώ και χρόνια βρίσκονται σε μια «γκρίζα ζώνη»: περισσότερες υποχρεώσεις από τις μικρότερες οικογένειες, αλλά χωρίς τα οφέλη που απολαμβάνουν οι πολύτεκνοι.
Στο τραπέζι και το επίδομα παιδιού
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στις φορολογικές διευκολύνσεις. Στα σκαριά βρίσκεται και η αύξηση του επιδόματος παιδιού για τις οικογένειες με τρία παιδιά. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε γενναία ενίσχυση κατά 60%, ωστόσο «κόλλησε» στην πρόβλεψη για αυστηρά περιουσιακά κριτήρια, που θα άφηναν εκτός περίπου το 20% των σημερινών δικαιούχων.
Τώρα εξετάζεται μια πιο μετριοπαθής λύση: είτε μικρότερη αύξηση στο ύψος του επιδόματος, είτε διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων, ώστε να συμπεριληφθούν περισσότερες οικογένειες μεσαίων εισοδημάτων που σήμερα αποκλείονται.
Τι ισχύει σήμερα για τριτέκνους και πολυτέκνους
Αυτή τη στιγμή, οι τρίτεκνοι απολαμβάνουν σειρά προνομίων, όπως:
Επίδομα γέννησης 3.000 ευρώ για το τρίτο παιδί.
Ενισχύσεις 1.000 ευρώ σε περίπου 4.000 τρίτεκνες μητέρες ετησίως από τον ΟΓΑ.
Εκπτώσεις σε μεταφορές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες.
Ποσοστό 12% σε προσλήψεις στο Δημόσιο και επιπλέον μοριοδότηση σε διαγωνισμούς εκπαιδευτικών.
Ευκολότερη μετεγγραφή φοιτητών και μειωμένη στρατιωτική θητεία.
Από την άλλη, οι πολύτεκνοι έχουν πρόσβαση σε ακόμη πιο ισχυρά προνόμια, όπως σημαντικές φοροαπαλλαγές, μειωμένα τεκμήρια, ειδικά τιμολόγια ρεύματος, μηδενικά τέλη ταξινόμησης οχημάτων, ακόμη και άδειες ταξί ή προστασία από απόλυση.
Η προοπτική να επεκταθούν σταδιακά όλα αυτά και στους τρίτεκνους δημιουργεί νέα δεδομένα για την κοινωνική πολιτική της χώρας.
Γιατί έχει σημασία
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες δημογραφικές κρίσεις στην Ευρώπη. Ο δείκτης γεννήσεων έχει καθηλωθεί στο 1,3 παιδιά ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το 2,1 που θεωρείται αναγκαίο για την ανανέωση του πληθυσμού. Σ’ αυτό το πλαίσιο, κάθε κίνητρο που ενθαρρύνει τη δημιουργία οικογένειας με περισσότερα παιδιά θεωρείται κρίσιμο.
Η εξίσωση τριτέκνων και πολυτέκνων δεν είναι απλώς μια «παροχή»· είναι μια στρατηγική κίνηση με στόχο να σταλεί ξεκάθαρο μήνυμα στις οικογένειες: το κράτος στέκεται δίπλα τους.
