Η μεγάλη «έκπληξη» που αναμένεται να ανακοινώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης αφορά έναν φόρο που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει εφιάλτης για εκατομμύρια ιδιοκτήτες: τον ΕΝΦΙΑ. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, το Μαξίμου έχει δώσει το πράσινο φως ώστε οι κάτοικοι ακριτικών περιοχών να απαλλαγούν εν μέρει ή ακόμη και πλήρως από την καταβολή του.
Η συγκεκριμένη κίνηση δεν αποτελεί μόνο οικονομική ανάσα, αλλά και πολιτικό μήνυμα με πολλαπλούς αποδέκτες. Η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι ακούει τις ανάγκες των πολιτών που ζουν στα σύνορα, σε νησιά και σε απομονωμένες περιοχές, εκεί όπου το κόστος ζωής παραμένει υψηλό και οι ευκαιρίες περιορισμένες.
Ο φόρος που «γονάτισε» τα νοικοκυριά
Από την πρώτη στιγμή που επιβλήθηκε, ο ΕΝΦΙΑ θεωρήθηκε ένας από τους πιο αντιδημοφιλείς φόρους. Για πολλές οικογένειες, κάθε Σεπτέμβριο έμοιαζε με «μαύρο μήνα», καθώς τα εκκαθαριστικά από την εφορία έφερναν δυσβάσταχτα ποσά. Η μεσαία τάξη –ιδιαίτερα όσοι είχαν στην κατοχή τους ακίνητα που δεν απέφεραν εισόδημα– ένιωθε να πιέζεται ασφυκτικά.
Η μείωση του φόρου τα προηγούμενα χρόνια αποτέλεσε μια κάποια ανακούφιση, ωστόσο σε ακριτικές περιοχές όπου η οικονομία είναι ήδη εύθραυστη, ο ΕΝΦΙΑ εξακολουθούσε να μοιάζει με βαρύ φορτίο.
Η νέα στρατηγική
Το σχέδιο που επανέρχεται τώρα στο τραπέζι προβλέπει σημαντική ελάφρυνση για συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μικρά νησιά του Αιγαίου, τα Δωδεκάνησα, αλλά και χωριά της παραμεθορίου, όπου η δημογραφική συρρίκνωση και η οικονομική δυσπραγία είναι εντονότερες.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συζητείται μια τέτοια ρύθμιση. Το 2020 είχαν ήδη εξαιρεθεί από τον ΕΝΦΙΑ 26 νησιά, όμως αυτή τη φορά το σενάριο είναι πιο φιλόδοξο. Η κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει μια δέσμη μέτρων που θα στηρίξει ουσιαστικά την περιφέρεια και θα επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της κοινωνικής συνοχής.
Πέρα από τον ΕΝΦΙΑ: Τι άλλο εξετάζεται
Παράλληλα με την επικείμενη μείωση ή κατάργηση του φόρου για ακριτικές περιοχές, στο τραπέζι βρίσκονται και άλλα κίνητρα. Μία από τις ιδέες είναι η αξιοποίηση κλειστών ακινήτων, ώστε να αυξηθεί η διαθεσιμότητα κατοικιών σε περιοχές όπου η στέγη αποτελεί πλέον «πολυτέλεια».
Ο υπουργός Οικονομικών Κωστής Πιερρακάκης εμφανίζεται προσεκτικός. Δηλώνει ότι «η πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ δεν είναι στις προτεραιότητες», αφήνοντας ωστόσο να εννοηθεί πως έρχονται στοχευμένες παρεμβάσεις. Στόχος είναι να ωφεληθούν εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική ισορροπία.
Το πολιτικό αποτύπωμα
Οι εξαγγελίες που θα γίνουν το Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου στη ΔΕΘ αναμένεται να έχουν βαρύνουσα σημασία όχι μόνο για την οικονομία, αλλά και για την πολιτική ατζέντα. Το μήνυμα είναι σαφές: η κυβέρνηση θέλει να αποδείξει ότι η στήριξη των πιο απομακρυσμένων περιοχών δεν είναι κενό σύνθημα, αλλά ουσιαστική προτεραιότητα.
Η ανακούφιση των κατοίκων σε ακριτικές περιοχές από τον ΕΝΦΙΑ θα λειτουργήσει ως χειροπιαστή απόδειξη αυτής της πολιτικής κατεύθυνσης. Παράλληλα, θα ενισχύσει την εικόνα της κυβέρνησης ως δύναμης που φροντίζει για τη μεσαία τάξη και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Ποιοι κερδίζουν
Εφόσον οι ανακοινώσεις επιβεβαιωθούν, οι πρώτοι που θα δουν όφελος είναι οι ιδιοκτήτες κατοικιών σε μικρά νησιά και σε παραμεθόριες περιοχές. Για αυτούς, ακόμη και μια μείωση της τάξης του 50% θα σημαίνει σημαντική ανάσα στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Επιπλέον, το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο παραμονής σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονο πρόβλημα πληθυσμιακής διαρροής. Όταν το κράτος στέλνει το μήνυμα ότι «αναγνωρίζει τις δυσκολίες σας και σας στηρίζει», οι κάτοικοι αισθάνονται ότι δεν είναι ξεχασμένοι.
Το μεγάλο στοίχημα
Το αν το μέτρο θα αποδειχθεί προσωρινό ή μόνιμο μένει να φανεί. Σίγουρα, όμως, η κατάργηση ή η μείωση του ΕΝΦΙΑ στις ακριτικές περιοχές θα αποτελέσει κίνηση-σταθμό στο δημόσιο διάλογο. Εκατομμύρια πολίτες περιμένουν να ακούσουν τι ακριβώς θα πει ο πρωθυπουργός και σε ποιους θα εφαρμοστεί το μέτρο.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι οι εξαγγελίες στη ΔΕΘ έχουν πάντα υψηλό πολιτικό συμβολισμό. Κι αν τελικά ο ΕΝΦΙΑ πάψει να «γονατίζει» τα νοικοκυριά της περιφέρειας, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για μια φορολογική παρέμβαση, αλλά για μια στρατηγική επιλογή με βάθος και συνέπειες που θα φανούν τα επόμενα χρόνια.
