Η ΔΕΘ του 2025 είχε μια εξαγγελία που σίγουρα θα συζητηθεί έντονα: από το 2026 οι ιδιοκτήτες ακινήτων σε μικρά χωριά θα δουν τον ΕΝΦΙΑ να μειώνεται στο μισό, ενώ από το 2027… απλά δεν θα υπάρχει πια. Μιλάμε για μια απόφαση που αλλάζει τον χάρτη της φορολογίας ακινήτων στην περιφέρεια και στέλνει μήνυμα στήριξης σε κοινότητες που παλεύουν να κρατηθούν ζωντανές.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανεβαίνοντας στο βήμα της 89ης ΔΕΘ στη Θεσσαλονίκη, έδωσε το στίγμα των επόμενων ετών: το κράτος θέλει να ανακουφίσει τους πολίτες που ζουν μόνιμα στην επαρχία και ειδικά στα μικρά χωριά έως 1.500 κατοίκους. Το μέτρο αφορά τα ακίνητα που βρίσκονται εντός αυτών των οικισμών, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις που θα καθοριστούν στις εφαρμοστικές αποφάσεις του Υπουργείου Οικονομικών.
Τι σημαίνει στην πράξη η μείωση του ΕΝΦΙΑ
Για να γίνει πιο χειροπιαστό, φανταστείτε έναν ιδιοκτήτη που σήμερα πληρώνει 300 ευρώ ΕΝΦΙΑ. Το 2026 θα κληθεί να καταβάλει μόλις 150 ευρώ, και το 2027 μηδενικά. Η πλήρης απαλλαγή σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα θεωρείται “ανάσα” για τους μόνιμους κατοίκους των μικρών χωριών, όπου τα εισοδήματα είναι περιορισμένα και η καθημερινότητα πιο δύσκολη σε σχέση με τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η μείωση δεν είναι τυχαία. Εντάσσεται σε μια συνολικότερη στρατηγική της κυβέρνησης για να ανακόψει το φαινόμενο της ερήμωσης της υπαίθρου. Οι μικρές κοινότητες αντιμετωπίζουν διαρκώς το πρόβλημα της μετανάστευσης των νέων σε πόλεις ή στο εξωτερικό, και η απουσία οικονομικών κινήτρων έκανε τα πράγματα χειρότερα. Με την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, το μήνυμα είναι σαφές: «Μείνετε ή επιστρέψτε στο χωριό σας, γιατί εδώ θα έχετε φορολογικό πλεονέκτημα».
Το δεύτερο “όπλο”: Μείωση ΦΠΑ στα ακριτικά νησιά
Δεν ήταν όμως αυτή η μοναδική εξαγγελία. Στο πακέτο περιλαμβάνεται και η μείωση κατά 30% του ΦΠΑ για τα ακριτικά νησιά που έχουν λιγότερους από 20.000 κατοίκους. Το μέτρο στοχεύει στο να γίνει φθηνότερη η καθημερινότητα, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις τοπικές επιχειρήσεις που παλεύουν με υψηλά μεταφορικά κόστη και περιορισμένη κατανάλωση.
Με άλλα λόγια, από τα μικρά χωριά της ενδοχώρας έως τα απομονωμένα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, η κυβέρνηση επιδιώκει να στείλει το ίδιο μήνυμα: ότι η περιφέρεια δεν μένει πίσω, αλλά παίρνει ξανά κίνητρα για ανάπτυξη.
Τι μένει να αποσαφηνιστεί
Φυσικά, κάθε μεγάλη εξαγγελία κρύβει και ερωτήματα. Ποια ακριβώς θα είναι τα κριτήρια για την ένταξη στο καθεστώς μείωσης του ΕΝΦΙΑ; Θα υπάρχουν εξαιρέσεις για ακίνητα υψηλής αξίας; Θα ισχύσει μόνο για μόνιμους κατοίκους ή και για εξοχικές κατοικίες; Αυτές είναι λεπτομέρειες που θα αποσαφηνιστούν τη Δευτέρα 8 Σεπτεμβρίου, στη συνέντευξη Τύπου που έχει προγραμματίσει το Υπουργείο Οικονομικών.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι πιθανότατα θα υπάρξουν “κόφτες” ώστε να μην επωφεληθούν μεγάλες περιουσίες ή ακίνητα που χρησιμοποιούνται καθαρά για τουριστικούς σκοπούς. Η βασική στόχευση είναι να στηριχτούν οι μικρές κοινωνίες και όχι να δημιουργηθούν “παραθυράκια” φοροαποφυγής.
Οι πολιτικές προεκτάσεις
Η ανακοίνωση αυτή έχει σαφές πολιτικό βάρος. Σε μια περίοδο που η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά και η φορολογία παραμένει “καυτό” θέμα, το να ακούει ο κάτοικος του χωριού ότι σε δύο χρόνια δεν θα πληρώνει ΕΝΦΙΑ αλλάζει την ψυχολογία του. Πρόκειται για μια εξαγγελία που μπορεί να ενισχύσει τη σχέση εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες παραδοσιακά αισθάνονται παραμελημένες.
Από την άλλη, η αντιπολίτευση αναμένεται να ασκήσει κριτική, τονίζοντας ότι πρόκειται για “προεκλογικού χαρακτήρα” μέτρο και ότι δεν απαντά συνολικά στο ζήτημα της φορολογίας. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι ημερομηνίες έχουν οριστεί (2026 και 2027) δείχνει πως δεν μιλάμε για μια γενική υπόσχεση, αλλά για συγκεκριμένο σχέδιο εφαρμογής.
Ποιο είναι το μήνυμα
Το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να αλλάξει το αφήγημα γύρω από την επαρχία. Αντί για εγκατάλειψη και φόρους, προσφέρει κίνητρα και ελαφρύνσεις. Το αν θα αποδώσουν τα μέτρα θα φανεί στην πράξη – δηλαδή στο κατά πόσο θα κρατήσουν τους νέους στα χωριά τους ή θα φέρουν πίσω όσους έφυγαν.
Ένα είναι βέβαιο: η συζήτηση γύρω από τον ΕΝΦΙΑ αλλάζει άρδην. Από “βαρίδι” της ακίνητης περιουσίας, ο φόρος αυτός δείχνει να εξαφανίζεται για μια μεγάλη κατηγορία πολιτών. Και αυτό, για όσους γνωρίζουν την καθημερινότητα στα ελληνικά χωριά, δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα – είναι και ζήτημα επιβίωσης των ίδιων των κοινοτήτων.
