Για πρώτη φορά μετά από χρόνια στασιμότητας, οι συντάξεις μπαίνουν σε τροχιά πραγματικών αυξήσεων. Από το 2026, μια αλλαγή-κλειδί που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ ανοίγει τον δρόμο ώστε όλοι οι συνταξιούχοι – ακόμα και όσοι μέχρι σήμερα «παγιδεύονταν» στην προσωπική διαφορά – να δουν επιπλέον χρήματα στον μηνιαίο λογαριασμό τους. Πρόκειται για μια εξέλιξη που αφορά σχεδόν 2,5 εκατομμύρια ανθρώπους και αλλάζει τα δεδομένα στο ασφαλιστικό τοπίο.
Ποιοι ευνοούνται πρώτοι
Η μεταρρύθμιση ξεκινά με τους παλαιούς συνταξιούχους, εκείνους δηλαδή που είχαν βγει στη σύνταξη πριν από το 2016. Περίπου 671.000 από αυτούς δεν είχαν πάρει ούτε ένα ευρώ αύξηση τα τελευταία τρία χρόνια, αφού οι όποιες αναπροσαρμογές συμψηφίζονταν με την προσωπική τους διαφορά. Από το 2026, όμως, οι περιορισμοί αυτοί χαλαρώνουν.
Η διαδικασία θα εφαρμοστεί σε δύο στάδια:
-
Το 2026: Όσοι έχουν υψηλή προσωπική διαφορά θα λάβουν το 50% της αύξησης που τους αναλογεί.
-
Το 2027: Ο μηχανισμός αυτός καταργείται πλήρως και όλοι ανεξαιρέτως οι συνταξιούχοι θα εισπράξουν το σύνολο της αύξησης.
Με απλά λόγια, ακόμα και όσοι έβλεπαν μηδενικά ποσά τα προηγούμενα χρόνια, θα αρχίσουν να λαμβάνουν απτά οφέλη.
Τι σημαίνουν οι αυξήσεις σε αριθμούς
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η ετήσια αναπροσαρμογή θα κινηθεί γύρω στο 2,6% – 2,7%. Αυτό σημαίνει ότι οι καθαρές αυξήσεις θα ξεκινούν από περίπου 14 ευρώ τον μήνα και μπορεί να φτάνουν τα 80 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της κύριας σύνταξης.
Παραδείγματα:
-
Σύνταξη 1.300 – 1.700 ευρώ θα κερδίσει περίπου 32 – 42 ευρώ μηνιαίως.
-
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.200 ευρώ και προσωπική διαφορά 300 ευρώ, που μέχρι σήμερα δεν έβλεπε καμία αλλαγή, θα πάρει το 2026 το μισό της αύξησης (περίπου 20 ευρώ) και από το 2027 το πλήρες ποσό (40 ευρώ).
Αν και τα νούμερα φαίνονται μικρά, η ψυχολογική σημασία είναι μεγάλη: για πρώτη φορά η αύξηση δεν θα «εξαφανίζεται» στον συμψηφισμό, αλλά θα καταλήγει απευθείας στην τσέπη.
Το μπόνους των χαμηλοσυνταξιούχων
Παράλληλα με τις τακτικές αυξήσεις, διατηρείται και το εφάπαξ βοήθημα των 250 ευρώ που θα καταβληθεί τον Νοέμβριο σε 1,44 εκατομμύρια χαμηλοσυνταξιούχους. Ωστόσο, το μέτρο συνοδεύεται από «κόφτες» που αποκλείουν αρκετούς δικαιούχους.
Δεν το λαμβάνουν:
-
Όσοι δεν έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος.
-
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι.
-
Εκείνοι με υψηλή προσωπική διαφορά.
-
Μακροχρόνια άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες και άλλοι που ήδη εντάσσονται σε διαφορετικά επιδόματα.
Το κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό υπολογίζεται σε περίπου 360 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Τι γίνεται με την Εισφορά Αλληλεγγύης
Σταθερή παραμένει η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), την οποία εξακολουθούν να πληρώνουν περίπου 440.000 συνταξιούχοι με κύρια σύνταξη άνω των 1.400 ευρώ. Η εισφορά αυτή παραμένει κλιμακωτή, από 3% έως 14%, και υπολογίζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης. Σε πολλές περιπτώσεις, οι αυξήσεις «ροκανίζονται» ακριβώς εξαιτίας αυτής της παρακράτησης.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς
Το μέτρο της προσωπικής διαφοράς λειτούργησε για χρόνια ως «φρένο» στις αυξήσεις. Οι παλαιοί συνταξιούχοι έβλεπαν απλώς τις μελλοντικές αυξήσεις να συμψηφίζονται, χωρίς κανένα πραγματικό όφελος. Με την κατάργηση του συστήματος αυτού, οι αυξήσεις που θα δίνονται θα είναι πραγματικές και ορατές.
Ουσιαστικά, το 2027 σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς περιόδου ανισότητας ανάμεσα σε παλαιούς και νέους συνταξιούχους. Για πρώτη φορά όλοι θα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Τι να περιμένουν οι συνταξιούχοι
Η συνολική εικόνα δείχνει πως από το 2026 έως το 2027 οι συντάξεις θα μπουν σε μια νέα εποχή. Μπορεί οι αυξήσεις να μην είναι εντυπωσιακές σε απόλυτα νούμερα, αλλά το μήνυμα είναι σαφές: οι συνταξιούχοι θα δουν πραγματικά περισσότερα χρήματα στην τσέπη τους, χωρίς «τρικ» και συμψηφισμούς.
Για έναν κόσμο που έχει περάσει χρόνια αβεβαιότητας και περικοπών, η αλλαγή αυτή φέρνει ανάσα αισιοδοξίας. Αν μάλιστα συνδυαστεί με μια σταθερή πορεία ανάπτυξης της οικονομίας, τότε οι αυξήσεις αυτές ίσως είναι μόνο η αρχή για μια πιο γενναία αναπροσαρμογή στο μέλλον.
