Μια σημαντική φορολογική αλλαγή που αναμένεται να ελαφρύνει το βάρος περίπου 500.000 φορολογουμένων ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, φέρνοντας αισιοδοξία σε χιλιάδες νοικοκυριά. Πρόκειται για μείωση 30% στα τεκμήρια διαβίωσης που σχετίζονται με κατοικίες και αυτοκίνητα, μια ρύθμιση που έχει τη δύναμη να αναδιαμορφώσει τον χάρτη της φορολογίας για τη μεσαία τάξη.
Η παρέμβαση αυτή προγραμματίζεται να εφαρμοστεί στα εισοδήματα του 2025, τα οποία θα δηλωθούν και θα φορολογηθούν το 2026. Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μετατεθεί κατά ένα έτος, εάν χρειαστούν περισσότεροι μήνες για να ολοκληρωθούν οι τεχνικές και δημοσιονομικές προσαρμογές.
Τι αλλάζει στα τεκμήρια αυτοκινήτων
Τα τεκμήρια για τα Ι.Χ. παραμένουν διαχρονικά ένας πονοκέφαλος για τους φορολογούμενους, καθώς υπολογίζονται με βάση τον κυβισμό και την ηλικία του οχήματος, ανεξαρτήτως του πραγματικού εισοδήματος του κατόχου. Με τη νέα ρύθμιση, οι βάσεις υπολογισμού γίνονται αισθητά χαμηλότερες:
Αυτοκίνητα έως 1.200 κ.εκ.: από 4.000 €, πέφτουν στα 2.800 € (ελάφρυνση 1.200 €).
Αυτοκίνητα 1.201–2.000 κ.εκ.: η προσαύξηση ανά 100 κ.εκ. μειώνεται από 600 € σε 420 € (δηλαδή 180 € λιγότερα για κάθε 100 κ.εκ.).
Αυτοκίνητα 2.001–3.000 κ.εκ.: η προσαύξηση από 900 € μειώνεται στα 630 € ανά 100 κ.εκ. (ελάφρυνση 270 € ανά 100 κ.εκ.).
Αυτοκίνητα άνω των 3.000 κ.εκ.: η προσαύξηση από 1.200 € περιορίζεται σε 840 € ανά 100 κ.εκ. (μείωση 360 €).
Οι μειώσεις αυτές αφορούν αυτοκίνητα έως πέντε ετών. Για τα παλαιότερα ισχύουν ήδη εκπτώσεις:
Οχήματα 5–10 ετών επωφελούνται από επιπλέον μείωση 30%.
Οχήματα άνω των 10 ετών βλέπουν το τεκμήριο να μειώνεται στο μισό.
Αξίζει να σημειωθεί πως όταν ο κυβισμός δεν αντιστοιχεί σε ακριβή εκατοντάδα, ο υπολογισμός γίνεται με στρογγυλοποίηση στην πλησιέστερη εκατοντάδα.
Επιπτώσεις στον φόρο πολυτελείας
Η μείωση των τεκμηρίων δεν περιορίζεται μόνο στη φορολογική βάση, αλλά συμπαρασύρει και τον φόρο πολυτελούς διαβίωσης, ο οποίος επιβάλλεται σε μεγαλύτερου κυβισμού Ι.Χ. Συγκεκριμένα:
Για αυτοκίνητα από 1.929 έως 2.500 κ.εκ., το ποσοστό υπολογίζεται στο 5% του νέου μειωμένου τεκμηρίου.
Για οχήματα άνω των 2.500 κ.εκ., το ποσοστό παραμένει στο 10%, αλλά πλέον εφαρμόζεται σε χαμηλότερη βάση.
Από τον φόρο πολυτελείας εξακολουθούν να εξαιρούνται όλα τα οχήματα που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον δέκα χρόνια κυκλοφορίας στην Ελλάδα.
Η εικόνα πριν και μετά
Η προηγούμενη κατάσταση είχε οδηγήσει σε υπερφορολόγηση ακόμη και φορολογουμένων με μέτρια εισοδήματα, που απλώς διατηρούσαν ένα αυτοκίνητο μεγαλύτερου κυβισμού. Για παράδειγμα, ένας κάτοχος Ι.Χ. 1.600 κ.εκ. πέντε ετών πλήρωνε τεκμήριο περίπου 7.600 €, ανεξάρτητα από το αν το πραγματικό του εισόδημα ήταν χαμηλότερο. Με τις νέες κλίμακες, το ίδιο όχημα θα υπολογίζεται στα 5.800 €, δηλαδή 1.800 € λιγότερα.
Για τα πολυτελή οχήματα η διαφορά είναι ακόμη πιο έντονη. Ένα Ι.Χ. 3.200 κ.εκ. είχε τεκμήριο που άγγιζε τις 28.800 €, ενώ τώρα θα περιοριστεί στις 20.160 €, δηλαδή μείωση 8.640 €. Αυτό συνεπάγεται και χαμηλότερο φόρο πολυτελείας, δημιουργώντας συνολικό όφελος για τους κατόχους μεγάλων κυβισμών.
Τι σημαίνει για τα νοικοκυριά
Η μείωση κατά 30% δεν είναι αμελητέα. Για τα μικρότερα αυτοκίνητα, μπορεί να σημαίνει μια επιπλέον ανάσα στον οικογενειακό προϋπολογισμό, μειώνοντας την τελική φορολογική επιβάρυνση. Για τα μεσαία και μεγάλα οχήματα, οι ελαφρύνσεις αγγίζουν αρκετές χιλιάδες ευρώ, γεγονός που αλλάζει σημαντικά την εικόνα σε όσους μέχρι σήμερα «πιάνονταν» στη δαγκάνα των τεκμηρίων.
Ουσιαστικά, πρόκειται για μια πολιτική που στοχεύει στη μείωση της ψαλίδας ανάμεσα στο πραγματικό και το τεκμαρτό εισόδημα, μια στρέβλωση που ταλαιπωρούσε επί χρόνια φορολογουμένους με αυτοκίνητα ή κατοικίες που είχαν αποκτηθεί σε άλλες οικονομικές συνθήκες.
Η μεγάλη εικόνα
Αν και η μείωση στα τεκμήρια αφορά άμεσα τους κατόχους Ι.Χ., το μέτρο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική «ανακούφισης» της μεσαίας τάξης, η οποία έχει σηκώσει δυσανάλογο βάρος φορολογίας την τελευταία δεκαετία. Η επιτυχία της εφαρμογής του θα εξαρτηθεί από το αν η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας μπορεί να αντέξει τη μείωση εσόδων.
Το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται καθησυχαστικό, τονίζοντας ότι το δημοσιονομικό κόστος είναι μεν υπαρκτό, αλλά αντισταθμίζεται από την αναμενόμενη αύξηση της κατανάλωσης και τη μείωση της φοροδιαφυγής. Άλλωστε, χαμηλότερα τεκμήρια σημαίνουν λιγότεροι φορολογούμενοι που θα αναγκάζονται να δηλώνουν τεχνητά υψηλότερα εισοδήματα για να καλύψουν τις διαφορές.
Συμπέρασμα
Η μείωση 30% στα τεκμήρια κατοικιών και αυτοκινήτων αποτελεί μια κίνηση που μπορεί να αλλάξει το τοπίο της φορολογίας στην Ελλάδα. Εάν υλοποιηθεί όπως έχει εξαγγελθεί, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες θα δουν πραγματική ελάφρυνση στην τσέπη τους.
Το αν θα εφαρμοστεί τελικά στα εισοδήματα του 2025 ή αν θα χρειαστεί να περιμένουμε έως το 2026, θα φανεί τους επόμενους μήνες. Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: το κράτος επιχειρεί να διορθώσει μια χρόνια αδικία και να δώσει μια πολυπόθητη «ανάσα» στους φορολογούμενους.
