Οι συνταξιούχοι αναδεικνύονται σε πρωταγωνιστές των οικονομικών μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ και εξειδίκευσε το οικονομικό επιτελείο. Οι αλλαγές που ξεδιπλώνονται σταδιακά μέχρι το 2027 αναμένεται να φέρουν ουσιαστική ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά, με μόνιμες αυξήσεις, ελαφρύνσεις και στοχευμένα βοηθήματα.
Η κυβέρνηση παρουσίασε αναλυτικά στοιχεία για το τι σημαίνει αυτό σε πραγματικά ποσά, ώστε κάθε συνταξιούχος να μπορεί να δει πώς θα επηρεαστεί το εισόδημά του – είτε έχει είτε δεν έχει «προσωπική διαφορά».
Τι έχει ήδη εφαρμοστεί μέχρι σήμερα
Η αρχή έγινε το 2023, με αυξήσεις που συνδέθηκαν με το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό. Έτσι οι συντάξεις ενισχύθηκαν κατά 7,75% το 2023, ακολούθησε επιπλέον 3% το 2024 και προβλέπεται 2,4% το 2025. Συνολικά, στην τριετία οι αυξήσεις φτάνουν το 13,6%, με ετήσιο κόστος για το κράτος σχεδόν 1,9 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, από το 2024 καταργείται η περικοπή 30% στις συντάξεις όσων συνεχίζουν να εργάζονται, δίνοντας σημαντική ανάσα σε δεκάδες χιλιάδες άτομα που δεν ήθελαν να διαλέξουν ανάμεσα σε μισθό και σύνταξη.
Επιπλέον, θεσμοθετήθηκε ο ετήσιος αναπροσδιορισμός των ορίων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Αυτό σημαίνει πως τα όρια θα αναπροσαρμόζονται ανάλογα με την ετήσια αύξηση των συντάξεων, ώστε όσοι πληρώνουν ΕΑΣ να μην «χάνουν» τις αυξήσεις.
Από το 2025 μπαίνει σε ισχύ και η απαλλαγή από συμμετοχή στη φαρμακευτική δαπάνη για τους χαμηλοσυνταξιούχους, ενώ καθιερώνεται και μια μόνιμη ενίσχυση: κάθε Νοέμβριο, συνταξιούχοι άνω των 65 με εισόδημα έως 14.000 ευρώ (ή έως 26.000 ευρώ για οικογένεια) θα λαμβάνουν 250 ευρώ. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται και ανασφάλιστοι υπερήλικες καθώς και άτομα με αναπηρία. Το μέτρο αυτό κοστίζει στον προϋπολογισμό περίπου 360 εκατ. ευρώ το χρόνο.
Οι μεγάλες αλλαγές που έρχονται από το 2026
Η δεύτερη φάση των μέτρων ξεκινά τον Ιανουάριο του 2026 και περιλαμβάνει νέα πακέτα αυξήσεων και φοροελαφρύνσεων.
Με βάση τις σημερινές προβλέψεις για πληθωρισμό και ανάπτυξη, οι συντάξεις θα αυξηθούν τότε κατά 2,35%, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 467 εκατ. ευρώ.
Ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο αφορά όσους εξακολουθούν να εργάζονται. Από το 2026, ο υπολογισμός της ΕΑΣ θα γίνεται χωρίς να προσμετράται η επιπλέον προσαύξηση που παίρνουν λόγω απασχόλησης. Αυτό σημαίνει καθαρότερο όφελος για τους εργαζόμενους συνταξιούχους.
Ακόμα πιο σημαντικό είναι το τέλος του «συμψηφισμού» με την προσωπική διαφορά. Μέχρι σήμερα, πολλοί συνταξιούχοι δεν έβλεπαν πραγματικές αυξήσεις επειδή οι όποιες ενισχύσεις συμψηφίζονταν με την προσωπική διαφορά. Από τον Ιανουάριο του 2026, μόνο το 50% θα συμψηφίζεται, ενώ από το 2027 ο συμψηφισμός καταργείται ολοκληρωτικά. Έτσι, περίπου 671.000 συνταξιούχοι θα δουν πραγματικές καθαρές αυξήσεις.
Το κόστος για το κράτος υπολογίζεται σε 75 εκατ. ευρώ για το 2026, αυξάνοντας σταδιακά τα επόμενα χρόνια, με επιπλέον 135 εκατ. το 2027 και συνεχόμενη κλιμάκωση.
Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη – Παραδείγματα
Για να γίνει πιο απτό το όφελος, το οικονομικό επιτελείο έδωσε συγκεκριμένα σενάρια:
-
Συνταξιούχος με ετήσιο εισόδημα 10.000 ευρώ (καθαρά 823 ευρώ τον μήνα): θα δει 214 ευρώ από την αύξηση λόγω ΑΕΠ/πληθωρισμού και 250 ευρώ από το ετήσιο βοήθημα του Νοεμβρίου. Συνολικά, 464 ευρώ. Αν έχει προσωπική διαφορά, θα λάβει 357 ευρώ.
-
Συνταξιούχος με εισόδημα 14.000 ευρώ (καθαρά 1.080 ευρώ/μήνα): θα κερδίσει 263 ευρώ από τις αυξήσεις, 250 ευρώ ενίσχυση Νοεμβρίου και επιπλέον 80 ευρώ από μείωση φόρου εισοδήματος. Το καθαρό όφελος φτάνει τα 593 ευρώ, ενώ με προσωπική διαφορά περιορίζεται στα 462 ευρώ.
-
Συνταξιούχος με εισόδημα 20.000 ευρώ (καθαρά 1.460 ευρώ/μήνα): θα έχει 376 ευρώ από την αύξηση και 200 ευρώ φορολογική ελάφρυνση. Σύνολο 576 ευρώ. Σε περίπτωση προσωπικής διαφοράς, 388 ευρώ.
-
Συνταξιούχος με εισόδημα 24.000 ευρώ (καθαρά 1.693 ευρώ/μήνα): θα λάβει 417 ευρώ από τις αυξήσεις και 280 ευρώ από φορολογική ελάφρυνση, δηλαδή 697 ευρώ συνολικά. Με προσωπική διαφορά, το όφελος περιορίζεται σε 489 ευρώ.
Η μεγάλη εικόνα
Με λίγα λόγια, το πλέγμα των μέτρων δείχνει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να φέρει σταδιακά πιο δίκαιη κατανομή και μόνιμες αυξήσεις για τους συνταξιούχους. Η σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς αποτελεί ίσως την πιο ουσιαστική τομή, καθώς «ξεμπλοκάρει» χιλιάδες συνταξιούχους που μέχρι σήμερα έβλεπαν τις αυξήσεις να εξανεμίζονται στα χαρτιά.
Ταυτόχρονα, η ετήσια ενίσχυση των 250 ευρώ, οι φοροελαφρύνσεις και τα μέτρα για τους χαμηλοσυνταξιούχους λειτουργούν ως δίχτυ προστασίας απέναντι στον πληθωρισμό.
Το συνολικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό είναι υψηλό, ωστόσο το πολιτικό και κοινωνικό όφελος είναι επίσης μεγάλο: ενισχύεται η αγοραστική δύναμη των ηλικιωμένων, μειώνεται η αίσθηση αδικίας που προκάλεσε η προσωπική διαφορά και δημιουργείται ένα πιο σταθερό πλαίσιο για τα επόμενα χρόνια.
Το ερώτημα, βέβαια, είναι αν οι δημοσιονομικές συνθήκες θα επιτρέψουν οι προβλέψεις να υλοποιηθούν ακριβώς όπως σχεδιάστηκαν. Προς το παρόν, όμως, οι συνταξιούχοι έχουν έναν λόγο παραπάνω να χαμογελούν: το 2026 και το 2027 θα είναι χρόνια πραγματικής αύξησης του εισοδήματός τους.
