Η κυβέρνηση ανακοινώνει μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο φορολογικό σύστημα, βάζοντας στο στόχαστρο τα τεκμήρια διαβίωσης. Οι αλλαγές που παρουσιάστηκαν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης φέρνουν μειώσεις που αγγίζουν από 7% έως και 74%, ανάλογα με το περιουσιακό στοιχείο. Πρόκειται για ένα μέτρο που αφορά άμεσα περίπου 477.000 φορολογούμενους, οι οποίοι επιβαρύνονταν μέχρι σήμερα με υψηλότερο φόρο λόγω της προστιθέμενης διαφοράς εισοδήματος.
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της μεταρρύθμισης εκτιμάται στα 40 εκατ. ευρώ, όμως για πολλούς πολίτες το όφελος θα είναι καθοριστικό. Σπίτια, αυτοκίνητα και σκάφη – τα τρία βασικά πεδία όπου εφαρμόζονται τα τεκμήρια – επαναξιολογούνται, με στόχο να αποτυπωθεί πιο ρεαλιστικά το πραγματικό κόστος συντήρησης.
Οι αλλαγές στις κατοικίες
Η μεγαλύτερη ανακούφιση έρχεται για όσους διαμένουν σε περιοχές με μέση ή υψηλή αντικειμενική αξία. Τα τεκμήρια για τις κατοικίες μειώνονται κατά 30%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η μείωση φτάνει το 35%.
Μέχρι σήμερα, το ύψος του τεκμηρίου διαμορφωνόταν με βάση την τιμή ζώνης: στις περιοχές με αξίες άνω των 2.800 ευρώ ανά τ.μ. υπήρχαν επιβαρύνσεις έως 70%. Πλέον, οι προσαυξήσεις αυτές περιορίζονται στο 30% και στο 58% αντίστοιχα, με αποτέλεσμα σημαντική ελάφρυνση για όσους έχουν κατοικία σε ακριβότερες γειτονιές.
Για παράδειγμα, ένα σπίτι 120 τ.μ. που υπολογιζόταν με τεκμήριο 5.800 ευρώ, πλέον θα φορολογείται για 4.040 ευρώ. Σε μεγαλύτερες κατοικίες, η διαφορά γίνεται ακόμα πιο αισθητή, αγγίζοντας χιλιάδες ευρώ ετησίως.
Η μείωση αυτή δεν αφορά μόνο ιδιοκατοικούμενες αλλά και μισθωμένες ή δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες, ενώ οι μονοκατοικίες εξακολουθούν να έχουν επιβάρυνση 20%. Για τις δευτερεύουσες κατοικίες διατηρείται το ισχύον καθεστώς με μείωση κατά 50%.
Νέο καθεστώς στα Ι.Χ.
Ο τομέας που αλλάζει ριζικά είναι τα αυτοκίνητα. Μέχρι σήμερα, το τεκμήριο βασιζόταν στα κυβικά εκατοστά του κινητήρα και μειωνόταν ανάλογα με την ηλικία του οχήματος. Το αποτέλεσμα ήταν τα νεότερα αυτοκίνητα – ακόμη και φιλικά προς το περιβάλλον – να επιβαρύνονται υπέρμετρα.
Με τη νέα ρύθμιση, τα αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί μετά την 1η Νοεμβρίου 2010 θα υπολογίζονται βάσει των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), σε αναλογία με τα τέλη κυκλοφορίας. Αυτό σημαίνει ότι ένα υβριδικό ή βενζινοκίνητο όχημα μικρού κυβισμού με χαμηλές εκπομπές ρύπων θα έχει τεκμήριο αντίστοιχο ή ακόμα και χαμηλότερο από αυτό που σήμερα ισχύει για αυτοκίνητα δεκαετίας.
Τα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά:
-
Ένα Toyota Corolla Hybrid, που φορολογούνταν με τεκμήριο 7.600 ευρώ, θα πέσει στα 2.000 ευρώ, μείωση 73,7%.
-
Ένα Fiat 500 με κινητήρα 1.0, από τα 4.000 ευρώ θα πάει στα 2.000 ευρώ, δηλαδή μείωση 50%.
-
Αντίστοιχα, το Mini Cooper 1.5 πέφτει από 5.800 ευρώ σε 2.120 ευρώ (-63,4%).
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να λειτουργήσει ως κίνητρο για αγορά νεότερων και πιο «καθαρών» οχημάτων, καταργώντας την αντικίνητρο που υπήρχε μέχρι σήμερα.
Για τα ηλεκτρικά οχήματα, το πλαίσιο παραμένει ιδιαίτερα ευνοϊκό: όσα κοστίζουν κάτω από 50.000 ευρώ (προ φόρων) έχουν μηδενικό τεκμήριο.
⛵ Τι προβλέπεται για τα σκάφη
Οι ιδιοκτήτες σκαφών αναψυχής θα δουν επίσης μείωση 30% στα τεκμήρια, καθώς το κράτος αναγνωρίζει ότι το κόστος συντήρησης δεν διαφοροποιείται ιδιαίτερα μεταξύ νεότερων και παλαιότερων σκαφών. Έτσι, για ένα μηχανοκίνητο ταχύπλοο έως 5 μέτρα, το τεκμήριο από 4.000 ευρώ κατεβαίνει στις 2.800 ευρώ.
Παράλληλα, παραμένουν οι ειδικές προβλέψεις: ιστιοφόρα και παραδοσιακά ελληνικά σκάφη («τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα» κ.ά.) εξακολουθούν να έχουν επιπλέον μείωση 50%.
Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί να στηρίξει όχι μόνο τους ιδιοκτήτες σκαφών, αλλά και την ελληνική ναυτική παράδοση, προσφέροντας κίνητρα για τη διατήρηση και ανανέωση του στόλου.
Πρόβλεψη για τα εξαρτώμενα τέκνα
Μία ακόμη καινοτομία είναι η εξαίρεση από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ για τα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα. Μέχρι σήμερα, ακόμη και ένα παιδί με μικρό εισόδημα από εργασία ή υποτροφία έπρεπε να φορολογηθεί με βάση το τεκμήριο. Με τη νέα διάταξη, η αδικία αυτή διορθώνεται.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι τα τεκμήρια, τα οποία συχνά λειτουργούσαν ως «παγίδα» για χιλιάδες πολίτες, εξορθολογίζονται. Οι μειώσεις είναι σημαντικές, ιδιαίτερα για όσους έχουν αυτοκίνητα νέας τεχνολογίας ή κατοικίες σε περιοχές με υψηλή αντικειμενική αξία.
Για την κυβέρνηση, η μεταρρύθμιση αποτελεί ένα βήμα προς ένα πιο δίκαιο φορολογικό σύστημα. Για τους πολίτες, όμως, σημαίνει άμεση ελάφρυνση και μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς το τι πραγματικά κοστίζει να συντηρείς ένα σπίτι, ένα αυτοκίνητο ή ένα σκάφος.
Συνοψίζοντας: 477.000 φορολογούμενοι θα δουν λιγότερο φόρο, οι ιδιοκτήτες νεότερων Ι.Χ. θα έχουν ισχυρό κίνητρο να διατηρήσουν ή να αγοράσουν σύγχρονα οχήματα, ενώ οι οικογένειες με παιδιά απαλλάσσονται από ένα παράλογο βάρος. Το αν η φορο-ανάσα αυτή θα έχει και συνέχεια, μένει να φανεί στις επόμενες εξαγγελίες.
