Η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις αλλάζει τον χάρτη των αυξήσεων, με 200.000 δικαιούχους να κερδίζουν άμεσα.
Τι αλλάζει για 200.000 συνταξιούχους
Η απόφαση για την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς ανοίγει τον δρόμο για σημαντικές αυξήσεις σε περίπου 200.000 συνταξιούχους. Πρόκειται για εκείνους που έχουν μικρή προσωπική διαφορά, μεταξύ 10 και 30 ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό της σύνταξής τους ξεπερνά τα 1.000 ευρώ. Από το 2026 οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι θα δουν ολόκληρη την αύξηση να ενσωματώνεται στη σύνταξή τους, από το 50% της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.
Ποιοι θα περιμένουν μέχρι το 2027
Ωστόσο, δεν έχουν όλοι την ίδια τύχη. Περίπου 450.000 συνταξιούχοι, που εξακολουθούν να έχουν υψηλή προσωπική διαφορά, θα πρέπει να περιμένουν ως το 2027 για να επωφεληθούν από την πλήρη κατάργησή της. Η αλλαγή αυτή θα τους επιτρέψει να «ξεκλειδώσουν» πραγματικές αυξήσεις, καθώς μέχρι σήμερα οι μεγάλες προσωπικές διαφορές λειτουργούσαν σαν εμπόδιο.
Τα ποσά των αυξήσεων
Οι αυξήσεις δεν θα είναι ίδιες για όλους, αλλά θα διαφοροποιούνται ανάλογα με το ύψος της σύνταξης. Όσοι λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις, γύρω στα 450 με 500 ευρώ, θα δουν αυξήσεις της τάξης των 12 ευρώ, ενώ σταδιακά τα ποσά μεγαλώνουν. Για συντάξεις που φτάνουν μέχρι τα 2.200 ευρώ μαζί με την προσωπική διαφορά, η αύξηση μπορεί να αγγίξει και τα 55 ευρώ τον μήνα.
Για τους περισσότερους, με μέσες συντάξεις μεταξύ 1.300 και 1.700 ευρώ, η μηνιαία ενίσχυση θα κυμανθεί από 32 έως 42 ευρώ.
Το δημοσιονομικό κόστος
Το μέτρο της μερικής κατάργησης της προσωπικής διαφοράς συνεπάγεται ένα σημαντικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό, που εκτιμάται πως θα ξεπεράσει τα 35 εκατ. ευρώ μόνο για το 2026. Από το 2027, όταν πλέον θα εφαρμοστεί η πλήρης κατάργηση, το συνολικό κόστος προβλέπεται να φτάσει τα 160 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, αλλάζει και ο τρόπος υπολογισμού των αυξήσεων, καθώς από το νέο έτος θα βασίζονται στον δείκτη μισθών και όχι στον πληθωρισμό, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τα τελικά ποσά.
Τα φετινά δεδομένα
Μόνο για φέτος, 1,9 εκατομμύρια συνταξιούχοι είδαν ήδη αυξήσεις, με το κόστος για τον προϋπολογισμό να ανέρχεται στα 440 εκατ. ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε μια μέση ετήσια αύξηση 232 ευρώ ανά δικαιούχο, δείχνοντας ότι οι αλλαγές στον συνταξιοδοτικό χάρτη έχουν άμεσο οικονομικό αποτύπωμα.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι συνταξιούχος λόγω γήρατος από το ΙΚΑ με 25-27 έτη ασφάλισης, ο οποίος λαμβάνει σύνταξη 883 ευρώ και έχει υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς 42 ευρώ. Με την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς κατά 50%, αυτή μειώνεται σε 21 ευρώ, φέρνοντας τον συνταξιούχο πιο κοντά στην απόλαυση πραγματικών αυξήσεων το 2026.
Η σταδιακή κατάργηση λειτουργεί υπέρ όσων έχουν υψηλές προσωπικές διαφορές, καθώς διαφορετικά θα έπρεπε να περιμένουν ακόμα και μια δεκαετία για να μηδενιστεί το ποσό. Ενδεικτικά, καταγράφονται ακόμα και σήμερα προσωπικές διαφορές που ξεπερνούν τα 400 ευρώ, κυρίως σε συνταξιούχους του πρώην ΟΑΕΕ.
Η εξέλιξη της προσωπικής διαφοράς
Από τους 1,2 εκατομμύρια συνταξιούχους που «κληρονόμησαν» θετική προσωπική διαφορά μετά τον πρώτο επανυπολογισμό του 2019 με τον νόμο Κατρούγκαλου, περίπου 540.000 έχουν ήδη μηδενίσει την προσωπική διαφορά τους. Αυτό σημαίνει ότι έχουν περάσει στο στάδιο των καθαρών αυξήσεων.
Η προσωπική διαφορά αφορά κυρίως τους παλαιούς συνταξιούχους που είχαν αποχωρήσει πριν τον νόμο 4387/2016. Με τον επανυπολογισμό, οι περισσότερες συντάξεις προέκυψαν χαμηλότερες, αλλά για να αποφευχθούν μειώσεις, θεσπίστηκε η καταβολή του ποσού ως «προσωπική διαφορά». Όταν οι αυξήσεις καλύψουν αυτή τη διαφορά, τότε ο συνταξιούχος αρχίζει να βλέπει καθαρό κέρδος.
