Οι κυβερνητικές εξαγγελίες για «ανάσα» στη φορολογία δημιούργησαν προσδοκίες σε χιλιάδες συνταξιούχους. Η πραγματικότητα όμως αποδείχτηκε πιο σκληρή: οι χαμηλοσυνταξιούχοι, δηλαδή εκείνοι που παλεύουν να τα βγάλουν πέρα με 600–700 ευρώ τον μήνα, δεν είδαν καμία διαφορά στις τσέπες τους. Κι αυτό γιατί, με βάση τα τωρινά δεδομένα, η μεγάλη μερίδα τους βρίσκεται ήδη κάτω από το όριο φορολόγησης.
Το «παγωμένο» αφορολόγητο και η χαμένη ελπίδα
Παρά τα μεγάλα λόγια για ελαφρύνσεις, το αφορολόγητο παραμένει «κολλημένο» στα 8.634 ευρώ. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας συνταξιούχος με μηνιαίο εισόδημα 720 ευρώ ή και λιγότερο δεν πρόκειται να δει κανένα όφελος. Γιατί; Διότι βρίσκεται ούτως ή άλλως κάτω από το όριο που ξεκινά η φορολόγηση.
Την ίδια ώρα, ο πρώτος φορολογικός συντελεστής, 9%, εξακολουθεί να εφαρμόζεται μόνο σε εισοδήματα πάνω από τις 10.000 ευρώ. Έτσι, όσοι παλεύουν με μισθούς-συντάξεις πείνας, απλώς αγνοούνται από τις αλλαγές.
Παραδείγματα που φανερώνουν την αδικία
Αν δούμε συγκεκριμένα σενάρια, η εικόνα ξεκαθαρίζει:
-
Συνταξιούχος με ετήσιο εισόδημα 8.500 ευρώ (710 ευρώ/μήνα): κανένα όφελος, καμία αλλαγή.
-
Συνταξιούχος με 9.000 ευρώ (750 ευρώ/μήνα): και πάλι μηδενική ελάφρυνση.
-
Συνταξιούχος με 12.000 ευρώ (1.000 ευρώ/μήνα): μικρό κέρδος, γύρω στα 13 ευρώ λιγότερο φόρο.
-
Συνταξιούχος με 15.000 ευρώ (1.250 ευρώ/μήνα): όφελος γύρω στα 36 ευρώ.
Όπως γίνεται φανερό, οι πιο αδύναμοι μένουν στο περιθώριο, ενώ τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα βλέπουν —έστω και περιορισμένη— βελτίωση.
Το παράδοξο των μέτρων
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση: αυτοί που δυσκολεύονται περισσότερο να πληρώσουν λογαριασμούς, να αγοράσουν φάρμακα ή να καλύψουν βασικές ανάγκες, δεν κερδίζουν τίποτα. Αντίθετα, εκείνοι που ήδη βρίσκονται σε σχετικά καλύτερη οικονομική θέση, παίρνουν τη μερίδα του λέοντος από τις αλλαγές.
Αυτό το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο. Προκύπτει από τον συνδυασμό δύο παραγόντων:
-
Το αφορολόγητο που μένει σταθερό παρά την ακρίβεια και τον πληθωρισμό.
-
Την έλλειψη στοχευμένων παρεμβάσεων για τα χαμηλά εισοδήματα.
Οι συνέπειες για τους χαμηλοσυνταξιούχους
Το αποτέλεσμα είναι ότι χιλιάδες ηλικιωμένοι εξακολουθούν να ζουν με την αγωνία του μήνα. Όταν ο πληθωρισμός ροκανίζει κάθε ευρώ, το να μένεις εκτός φοροελαφρύνσεων ισοδυναμεί με πραγματική απώλεια αγοραστικής δύναμης.
Για παράδειγμα, μια μικρή προσαρμογή του αφορολόγητου στα 10.000 ευρώ θα έδινε ανάσα σε όσους βρίσκονται λίγο κάτω ή λίγο πάνω από το όριο. Αντί αυτού, οι κυβερνητικές παρεμβάσεις μοιάζουν να «τιμωρούν» όσους βρίσκονται στα χαμηλότερα κλιμάκια.
Η χαμένη ευκαιρία
Οι εξαγγελίες περί φοροελαφρύνσεων παρουσιάστηκαν ως «στήριξη στους πιο αδύναμους». Στην πράξη, όμως, η στήριξη πήγε αλλού. Αν δεν υπάρξει άμεσα αναπροσαρμογή του αφορολόγητου με βάση τον πληθωρισμό και ειδικά μέτρα για τους χαμηλοσυνταξιούχους, τότε μιλάμε για μια χαμένη ευκαιρία κοινωνικής δικαιοσύνης.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Ο πίνακας της φορολογικής επιβάρυνσης αποκαλύπτει το μέγεθος της ανισότητας:
-
8.500 – 9.600 ευρώ: καμία αλλαγή, κανένα όφελος.
-
10.200 ευρώ: ελάφρυνση μόλις 4 ευρώ τον χρόνο.
-
12.000 ευρώ: όφελος 13 ευρώ.
-
15.000 ευρώ: όφελος 36 ευρώ.
Με απλά λόγια: οι πιο φτωχοί δεν βλέπουν ούτε σεντ, ενώ όσοι βρίσκονται πιο ψηλά, παίρνουν κάτι έστω συμβολικό.
Συμπέρασμα
Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: οι χαμηλοσυνταξιούχοι, που έχουν περισσότερο από κάθε άλλον ανάγκη μια οικονομική «ανάσα», μένουν και πάλι απ’ έξω. Οι κυβερνητικές εξαγγελίες δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι όλοι επωφελούνται, αλλά στην πραγματικότητα η μεγάλη πλειονότητα των πιο αδύναμων δεν κερδίζει τίποτα.
Χωρίς γενναία αύξηση του αφορολόγητου και στοχευμένες παρεμβάσεις, οι χαμηλοσυνταξιούχοι θα συνεχίσουν να σηκώνουν δυσανάλογο βάρος. Κι έτσι, το υποτιθέμενο «πακέτο ανακούφισης» καταλήγει να είναι μια ακόμη υπόσχεση που δεν αγγίζει αυτούς που την έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
