Η καθημερινότητα για όσους σχεδιάζουν το μέλλον τους –είτε αφορά τη σύνταξη είτε την περιουσία που θα αφήσουν πίσω– αλλάζει ταχύτατα. Από τις λεπτομέρειες που μπορεί να καταστήσουν άκυρη μια ιδιόγραφη διαθήκη, μέχρι τις περικοπές που «ροκανίζουν» τα ποσά των νέων συντάξεων και τις ψηφιακές υπηρεσίες που υπόσχονται λιγότερη ταλαιπωρία, οι εξελίξεις είναι πολλές και καθοριστικές.
Ιδιόγραφη διαθήκη: το φθηνότερο «εισιτήριο» για το μέλλον, αλλά με παγίδες
Η ιδιόγραφη διαθήκη θεωρείται η πιο απλή και οικονομική επιλογή για να ρυθμίσει κανείς την περιουσία του. Όμως οι δικαστικές αποφάσεις αποκαλύπτουν ότι πολλές ακυρώνονται λόγω τυπικών λαθών.
Για να έχει νομική ισχύ, πρέπει να γραφτεί ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, να φέρει ιδιόχειρη ημερομηνία, να υπογράφεται στο τέλος και να περιέχει σαφείς αναφορές σε στοιχεία και δικαιούχους. Οι μουτζούρες, τα σβησίματα ή οι προσθήκες χωρίς επιβεβαίωση με υπογραφή μπορούν να οδηγήσουν σε ακυρότητα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι διαθήκες με ημερομηνία από σφραγίδα ΚΕΠ ή με γραφή άλλου προσώπου έχουν απορριφθεί. Η μόνη εξαίρεση αφορά άτομα με σοβαρή σωματική αδυναμία, όπου επιτρέπεται τρίτο πρόσωπο να στηρίξει το χέρι τους χωρίς να το κατευθύνει.
Το μήνυμα είναι σαφές: ακόμα και το μικρότερο λάθος μπορεί να τινάξει στον αέρα τον προγραμματισμό μιας οικογένειας.
Συντάξεις: γιατί το μέλλον προμηνύεται πιο «φτωχό»
Την ίδια στιγμή, οι αριθμοί στις συντάξεις μόνο αισιόδοξοι δεν είναι. Η μέση κύρια σύνταξη τον Ιούλιο του 2025 διαμορφώθηκε στα 783 ευρώ μικτά – χαμηλότερη σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Οι νεοσυνταξιούχοι βρίσκονται σε ακόμα δυσκολότερη θέση. Ο υπολογισμός που βασίζεται σε ολόκληρο τον εργασιακό βίο οδηγεί σε χαμηλότερα ποσά από αυτά που λάμβαναν οι παλαιότεροι συνταξιούχοι. Μελέτες εκτιμούν ότι μετά το 2028, οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα θα κινούνται μόλις στα 700–800 ευρώ μικτά.
Παράγοντες που πιέζουν τα ποσά:
-
χαμηλοί μισθοί,
-
μερική απασχόληση,
-
εισφορά αλληλεγγύης.
Για αυτοαπασχολούμενους και αγρότες που πληρώνουν το κατώτατο ποσό εισφορών, η εικόνα είναι ακόμα πιο δυσοίωνη: μετά από 40 χρόνια δουλειάς, η σύνταξη αναμένεται γύρω στα 800–850 ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους (55,5%) ζουν με κάτω από 1.000 ευρώ μικτά, ενώ το 18,1% επιβιώνει με λιγότερα από 500 ευρώ καθαρά. Και η πίεση δεν αναμένεται να μειωθεί: μόνο μέσα στο 2025 προβλέπονται περίπου 200.000 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, καθώς χιλιάδες σπεύδουν να «κλειδώσουν» δικαιώματα πριν την πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027.
Νέο καθεστώς για το επίδομα μητρότητας
Μια θετική αλλαγή έρχεται από το Υπουργείο Εργασίας με νέα ρύθμιση για το επίδομα κυοφορίας και λοχείας.
Μέχρι σήμερα, οι ασφαλισμένες έπρεπε να συγκεντρώνουν 200 ένσημα μέσα σε δύο χρόνια στον ίδιο ασφαλιστικό φορέα. Το αποτέλεσμα ήταν πολλές εργαζόμενες με «σπασμένη» ασφάλιση από διαφορετικούς εργοδότες να μένουν εκτός επιδόματος.
Με τη νέα ρύθμιση, αρκούν 200 ένσημα συνολικά, ανεξάρτητα από το ταμείο ή τον εργοδότη. Έτσι αίρεται μια σημαντική αδικία, ενισχύοντας τις μητέρες που εργάζονται με περισσότερες από μία σχέσεις εργασίας.
Το «ψηφιακό άλμα» του ΕΦΚΑ: λιγότερες ουρές, περισσότερες απαντήσεις
Ο ΕΦΚΑ μπαίνει σε μια νέα εποχή με την ενεργοποίηση του «Dashboard του Πολίτη», διαθέσιμο τόσο μέσω διαδικτύου όσο και σε κινητό με την εφαρμογή «myEFKA mobile App».
Οι ασφαλισμένοι έχουν πλέον πρόσβαση σε πληθώρα στοιχείων χωρίς επίσκεψη σε κατάστημα:
-
ένσημα και ασφαλιστικό ιστορικό,
-
εκκαθαριστικά συντάξεων,
-
ειδοποιητήρια εισφορών,
-
ποσοστά αναπηρίας,
-
κατάσταση αιτήσεων,
-
δυνατότητα αλλαγής ΙΒΑΝ.
Η είσοδος γίνεται με τους κωδικούς Taxisnet και με κωδικό OTP, αρκεί ο χρήστης να έχει δηλωθεί στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας. Στόχος είναι να μειωθεί η γραφειοκρατία και να ενισχυθεί η διαφάνεια, ώστε οι ασφαλισμένοι να γνωρίζουν άμεσα τι δικαιούνται και πού βρίσκονται οι εκκρεμότητές τους.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον πολίτη
Συνοψίζοντας, οι εξελίξεις σε τρία μέτωπα διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα:
-
Στις κληρονομιές, η προσοχή στη λεπτομέρεια είναι καθοριστική για να μη χαθούν δικαιώματα.
-
Στις συντάξεις, οι μελλοντικές γενιές πρέπει να προετοιμάζονται για μικρότερα ποσά και μεγαλύτερη αβεβαιότητα.
-
Στα επιδόματα και τις ψηφιακές υπηρεσίες, φαίνεται μια διάθεση για διόρθωση αδικιών και εξυπηρέτηση των πολιτών με πιο σύγχρονα εργαλεία.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτές οι αλλαγές θα καταφέρουν να ισορροπήσουν τις δυσκολίες ή αν τελικά οι πολίτες θα συνεχίσουν να ζουν με τη μόνιμη ανασφάλεια του «τι θα γίνει αύριο».
