Ανατροπή φέρνουν οι αλλαγές που σχεδιάζει το υπουργείο Οικονομικών στα τεκμήρια διαβίωσης. Από το 2026, ο τρόπος με τον οποίο η Εφορία υπολογίζει τα εισοδήματα εκατομμυρίων φορολογουμένων αλλάζει ριζικά, με στόχο να περιοριστούν οι υπερβολές και οι αδικίες που ταλαιπωρούν μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες και επαγγελματίες εδώ και χρόνια.
Σήμερα περίπου 1,55 εκατομμύριο πολίτες φορολογούνται όχι με βάση όσα πραγματικά δηλώνουν, αλλά με τεκμήρια που προκύπτουν από την κατοχή κατοικιών, αυτοκινήτων, σκαφών αναψυχής και άλλων στοιχείων. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες άνθρωποι καταλήγουν να πληρώνουν φόρους για «εισοδήματα» που στην πραγματικότητα δεν έχουν.
Οι νέες ρυθμίσεις έρχονται να διορθώσουν την εικόνα αυτή, μειώνοντας τα τεκμήρια σε βασικούς τομείς της καθημερινότητας.
Ποιοι θα δουν όφελος στην τσέπη τους;
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 470.000 φορολογούμενοι θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Πρόκειται κυρίως για ιδιοκτήτες μεσαίων κατοικιών, οδηγούς που διαθέτουν νεότερα οχήματα χαμηλών ρύπων και κατόχους μικρών ή μεσαίων σκαφών αναψυχής.
Για αυτούς, η μείωση των αντικειμενικών δαπανών μεταφράζεται σε σημαντική ελάφρυνση, καθώς η Εφορία θα αναγνωρίζει ότι το πραγματικό κόστος διαβίωσης είναι χαμηλότερο από αυτό που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Τι αλλάζει για τις κατοικίες
Από το 2026, το τεκμήριο κατοικίας θα μειώνεται κατά 30% σε περιοχές με τιμή ζώνης έως 2.800 ευρώ ανά τετραγωνικό και κατά 35% σε περιοχές υψηλότερης αξίας.
Παράδειγμα: Ιδιοκτήτης διαμερίσματος 100 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.200 ευρώ πληρώνει σήμερα τεκμήριο 4.000 ευρώ. Με το νέο καθεστώς, το ποσό πέφτει στα 2.600 ευρώ – δηλαδή 1.400 ευρώ λιγότερα.
Όσο για τις δευτερεύουσες κατοικίες, η έκπτωση 50% παραμένει, ενώ οι μονοκατοικίες συνεχίζουν να έχουν προσαύξηση 20%. Ωστόσο, όλοι οι υπολογισμοί θα γίνονται πάνω στα νέα μειωμένα ποσά.
Παράδειγμα: Ένα εξοχικό 60 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 2.400 ευρώ έχει σήμερα τεκμήριο 2.400 ευρώ. Από το 2026, με τη μείωση 30% και την έκπτωση 50%, το τεκμήριο περιορίζεται μόλις στα 840 ευρώ.
Οι μεγάλες ανατροπές στα αυτοκίνητα
Η πιο εντυπωσιακή αλλαγή έρχεται στα ΙΧ. Για όλα τα αυτοκίνητα που κυκλοφόρησαν μετά τον Νοέμβριο του 2010, ο υπολογισμός δεν θα γίνεται πλέον με βάση τον κυβισμό αλλά με τις εκπομπές ρύπων. Αυτό σημαίνει ότι τα υβριδικά και τα «καθαρά» οχήματα θα έχουν πολύ χαμηλότερα τεκμήρια.
Παράδειγμα: Ένα υβριδικό αυτοκίνητο 1.600 κυβικών με εκπομπές CO₂ 85 g/km φορολογείται σήμερα με τεκμήριο 6.400 ευρώ. Από το 2026, το τεκμήριο θα περιορίζεται μόλις στα 1.500 ευρώ.
Τα παλαιότερα αυτοκίνητα συνεχίζουν να υπολογίζονται με βάση τα κυβικά, ωστόσο παραμένει σε ισχύ η έκπτωση 50% λόγω παλαιότητας. Έτσι, ένα ΙΧ 1.200 κυβικών, ηλικίας 15 ετών, που κανονικά θα είχε τεκμήριο 4.000 ευρώ, φορολογείται σήμερα για 2.000 ευρώ και το ίδιο θα ισχύει και στο μέλλον.
Σκάφη αναψυχής: τέλος στις αδικίες
Σημαντική αλλαγή έχουμε και στα σκάφη. Μέχρι σήμερα μόνο τα παλαιότερα είχαν μείωση στο τεκμήριο. Από το 2026, όλα τα σκάφη –ανεξαρτήτως ηλικίας– θα έχουν μείωση 30%.
Παράδειγμα: Ένα ιστιοπλοϊκό 10 μέτρων με τεκμήριο 12.000 ευρώ θα φορολογείται πλέον για 8.400 ευρώ, δηλαδή 3.600 ευρώ λιγότερα.
Μειώνονται αλλά δεν καταργούνται
Ένα κρίσιμο σημείο: τα τεκμήρια δεν καταργούνται. Παραμένουν σε ισχύ και συνεχίζουν να λειτουργούν αθροιστικά. Δηλαδή, η Εφορία θα εξακολουθήσει να συγκρίνει το δηλωθέν εισόδημα με το άθροισμα των τεκμηρίων. Αν το εισόδημα είναι χαμηλότερο, ο φόρος θα προκύπτει με βάση τα τεκμήρια.
Η διαφορά είναι ότι πλέον τα ποσά θα είναι μειωμένα, ώστε να περιοριστούν οι υπερβολές και να σταματήσουν πολλοί πολίτες να φορολογούνται για «εισοδήματα-φάντασμα».
Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη;
Με τις νέες ρυθμίσεις:
-
Οι ιδιοκτήτες κατοικιών σε μεσαίες και ακριβές περιοχές θα δουν μείωση έως και 35%.
-
Οι οδηγοί οχημάτων χαμηλών ρύπων θα φορολογούνται σε επίπεδα ακόμα και 70% χαμηλότερα.
-
Οι κάτοχοι σκαφών θα πληρώνουν λιγότερο ανεξαρτήτως παλαιότητας.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Εφορία δείχνει να αναγνωρίζει ότι το τεκμαρτό κόστος ζωής δεν μπορεί να είναι «φουσκωμένο» σε σχέση με την πραγματικότητα.
Το μήνυμα προς τους φορολογούμενους
Οι αλλαγές που έρχονται από το 2026 δεν σημαίνουν ότι η φορολογία γίνεται… παράδεισος. Σημαίνουν όμως ότι το σύστημα γίνεται πιο δίκαιο και πιο κοντά στα πραγματικά δεδομένα της καθημερινότητας. Για χιλιάδες οικογένειες, αυτό μεταφράζεται σε λιγότερους φόρους και μεγαλύτερη ανάσα στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Αν και τα τεκμήρια δεν καταργούνται, η μείωσή τους αποτελεί ένα πρώτο βήμα για να περιοριστούν οι αδικίες που εδώ και χρόνια βάραιναν κυρίως τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Το σίγουρο είναι ότι το νέο καθεστώς θα φέρει χαμόγελα σε πολλούς φορολογούμενους που σήμερα πληρώνουν για «εισοδήματα που δεν υπάρχουν».
