Από την Τετάρτη 1η Οκτωβρίου 2025, η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Ελλάδα αλλάζει σελίδα, καθώς τίθενται σε ισχύ αυστηρότερες προδιαγραφές και ξεκινούν οι πρώτοι εντατικοί έλεγχοι. Η κυβέρνηση εξετάζει μάλιστα το ενδεχόμενο περαιτέρω περιορισμών, με στόχο να αντιμετωπιστεί η ολοένα και πιο έντονη στεγαστική κρίση που ταλανίζει πολλές περιοχές της χώρας.
Ήδη, απόφαση που έχει ανακοινωθεί επίσημα αφορά την παράταση της απαγόρευσης έκδοσης νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ) στα τρία πρώτα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων – 1ο, 2ο και 3ο – έως το τέλος του 2026. Η απαγόρευση αυτή ισχύει εδώ και καιρό και είχε στόχο να ανακόψει την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη πλατφορμών τύπου Airbnb στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας.
Ωστόσο, οι συζητήσεις δεν σταματούν εδώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση εξετάζει την πιθανότητα επέκτασης του μέτρου και σε άλλες περιοχές που εμφανίζουν έντονο στεγαστικό πρόβλημα, ιδίως σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Στο τραπέζι έχουν ήδη πέσει ονόματα όπως η Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, η Σαντορίνη, η Πάρος και η Χαλκιδική, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια οριστική απόφαση.
Νέες προδιαγραφές για τα ακίνητα
Από την 1η Οκτωβρίου τίθενται επίσης σε εφαρμογή αυστηρότεροι κανόνες για όλα τα ακίνητα που διατίθενται σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές και ασφαλιστικές προϋποθέσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν ήταν υποχρεωτικές.
Συγκεκριμένα, κάθε κατάλυμα θα πρέπει να διαθέτει:
φυσικό φωτισμό και αερισμό,
κλιματισμό σε όλους τους χώρους,
ασφάλιση αστικής ευθύνης,
πιστοποιητικά ηλεκτρολογικής ασφάλειας,
πυροσβεστικά μέσα και σήμανση διαφυγής,
πιστοποιητικό απεντόμωσης και μυοκτονίας,
φαρμακείο πρώτων βοηθειών,
οδηγό με αριθμούς έκτακτης ανάγκης στη διάθεση των επισκεπτών.
Πρόκειται για προδιαγραφές που προσομοιάζουν περισσότερο σε εκείνες των ξενοδοχειακών μονάδων, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει σημαντικά το κόστος για τους ιδιοκτήτες.
Εντατικοί έλεγχοι και πρόστιμα
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του υπουργείου Τουρισμού και της ΑΑΔΕ έχουν ήδη προαναγγείλει αιφνιδιαστικούς ελέγχους. Στόχος είναι να εντοπιστούν παραβάσεις, τόσο σε ό,τι αφορά τις νέες τεχνικές προδιαγραφές όσο και σε περιπτώσεις ιδιοκτητών που λειτουργούν καταλύματα χωρίς να έχουν δηλώσει Αριθμό Μητρώου Ακινήτου.
Τα πρόστιμα που προβλέπονται είναι ιδιαίτερα αυστηρά:
Για μη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές ή άρνηση ελέγχου, το πρόστιμο ανέρχεται σε 5.000 ευρώ.
Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε διάστημα ενός έτους, το ποσό διπλασιάζεται.
Αν διαπιστωθεί τρίτη παράβαση, τότε το πρόστιμο εκτοξεύεται στο τετραπλάσιο, αγγίζοντας εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Με αυτό τον τρόπο, οι αρχές επιχειρούν να βάλουν «φρένο» στην ασυδοσία και να δημιουργήσουν ένα πιο ισορροπημένο πλαίσιο για τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Η μεγάλη εικόνα
Η εκρηκτική άνοδος των βραχυχρόνιων μισθώσεων τα τελευταία χρόνια είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές επιπτώσεις στην αγορά κατοικίας. Από τη μία, πρόσφερε στους ιδιοκτήτες μια επικερδή πηγή εισοδήματος και συνέβαλε στην τουριστική ανάπτυξη. Από την άλλη όμως, περιόρισε δραστικά τη διαθεσιμότητα μακροχρόνιων ενοικίων, οδηγώντας σε εκτίναξη των τιμών και σε σοβαρά στεγαστικά προβλήματα για τους κατοίκους.
Η ισορροπία ανάμεσα στον τουρισμό και στο δικαίωμα της στέγασης βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των κυβερνητικών αποφάσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, όπως η Βαρκελώνη και το Άμστερνταμ, έχουν εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα περιορισμού των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Τι μέλλει γενέσθαι;
Το βέβαιο είναι ότι μέχρι το τέλος του 2026, οι ιδιοκτήτες στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας δεν θα μπορούν να εκδώσουν νέους ΑΜΑ. Το ερώτημα παραμένει αν το μέτρο αυτό θα επεκταθεί και σε άλλες περιοχές. Σε κάθε περίπτωση, οι νέες προδιαγραφές και οι έλεγχοι από τον Οκτώβριο αποτελούν μόνο το πρώτο βήμα σε μια ευρύτερη προσπάθεια ρύθμισης της αγοράς.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για το πώς θα διαμορφωθεί το τοπίο. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, ενώ οι τουρίστες ίσως βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλότερες τιμές διαμονής, καθώς το κόστος συμμόρφωσης ενδέχεται να μετακυλιστεί στους πελάτες.
Η συζήτηση για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις φαίνεται ότι μόλις ξεκίνησε. Και με δεδομένη την πίεση που δέχεται η κοινωνία από το στεγαστικό πρόβλημα, όλα δείχνουν ότι θα παραμείνει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.
