Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συστήνει στους πολίτες να έχουν πάντα ένα μικρό απόθεμα μετρητών, προκειμένου να είναι ασφαλείς σε περίπτωση κατάρρευσης των ψηφιακών συστημάτων πληρωμών. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται σε μια εποχή αβεβαιότητας, με την Ευρώπη να έχει βρεθεί αντιμέτωπη με πολεμικές συγκρούσεις, πανδημία και φυσικές καταστροφές.
- Γιατί τα μετρητά παραμένουν ασπίδα σε κρίσιμες στιγμές
- Σύμφωνα με τη μελέτη που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΚΤ, τα μετρητά αποτελούν «δίχτυ ασφαλείας» σε περιπτώσεις όπου τα ψηφιακά δίκτυα πληρωμών σταματούν να λειτουργούν. Η σύσταση είναι να διατηρεί κάθε πολίτης 70 έως 100 ευρώ σε χαρτονομίσματα στο σπίτι του, ποσό που επαρκεί για 72 ώρες ανάγκης.
- Η εμπειρία έχει δείξει πως σε περιόδους κρίσεων, η ζήτηση για μετρητά εκτοξεύεται. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι πολίτες αύξησαν τα μετρητά που κρατούσαν στα χέρια τους κατά 140 δισ. ευρώ, καθώς η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα και στα ηλεκτρονικά δίκτυα είχε κλονιστεί.
- Η σύνδεση με τις εκκλήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
- Η σύσταση της ΕΚΤ δεν είναι μεμονωμένη. Έρχεται να συμπληρώσει την πρόσφατη προτροπή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που καλεί τους Ευρωπαίους πολίτες να έχουν στο σπίτι τους όχι μόνο μετρητά, αλλά και αποθέματα σε τρόφιμα, νερό και φάρμακα για τρεις ημέρες. Στόχος είναι να μπορούν να αντεπεξέλθουν σε απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως διακοπές ρεύματος, κατάρρευση τηλεπικοινωνιών ή περιορισμό βασικών υπηρεσιών.
- Ουκρανία, πανδημία και φυσικές καταστροφές άλλαξαν τα δεδομένα
- Η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια έχει βιώσει καταστάσεις που αποκάλυψαν την ευαλωτότητά της. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έφερε αναταράξεις στο ενεργειακό σύστημα, η πανδημία Covid-19 έδειξε πόσο εύθραυστες είναι οι οικονομικές ισορροπίες, ενώ πυρκαγιές και πλημμύρες άφησαν ολόκληρες περιοχές χωρίς πρόσβαση σε υπηρεσίες. Σε όλα αυτά, τα μετρητά αναδείχθηκαν ως το μοναδικό αξιόπιστο μέσο συναλλαγής.
- Τα παραδείγματα της Φινλανδίας, της Αυστρίας και της Ιβηρικής
- Η Φινλανδία έχει ήδη προχωρήσει σε ενίσχυση των υποδομών της, αναπτύσσοντας ΑΤΜ που θα συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμη και σε περίπτωση πλήρους διακοπής τραπεζικών συστημάτων. Η Αυστρία, από την πλευρά της, σχεδιάζει την τοποθέτηση νέων μηχανημάτων από την κεντρική τράπεζα σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου η πρόσβαση σε μετρητά είναι πλέον περιορισμένη.
- Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ιβηρικής, όπου μια πολύωρη διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος και τηλεπικοινωνιών μετέτρεψε τα χαρτονομίσματα στο μοναδικό μέσο συναλλαγής.
- Η ΕΚΤ παρομοιάζει τα μετρητά με «ρεζέρβα»
- Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, η ΕΚΤ παρομοιάζει τα μετρητά με «ρεζέρβα» για το χρηματοπιστωτικό σύστημα: μπορεί να μην είναι απαραίτητα στην καθημερινότητα, όμως όταν όλα τα άλλα μέσα αποτυγχάνουν, γίνονται σωτήρια.
- Η σύσταση της κεντρικής τράπεζας αποτελεί ένα σαφές μήνυμα προς όλους τους Ευρωπαίους ότι σε έναν κόσμο όπου η ψηφιακή οικονομία κυριαρχεί, το χαρτονόμισμα δεν έχει χάσει την αξία του. Αντίθετα, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό σε μια στιγμή κρίσης.
