Η παγκόσμια αγορά καφέ μοιάζει με «τρενάκι τρόμου» καθώς οι διακυμάνσεις στις τιμές, η μείωση παραγωγής και οι δασμοί διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό σκηνικό για τον καταναλωτή.
Οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές
Η αγορά καφέ έχει μετατραπεί σε αρένα αβεβαιότητας. Στα διεθνή χρηματιστήρια, όπου διαπραγματεύονται οι ποικιλίες Αράμπικα και Ρομπούστα, οι διακυμάνσεις είναι έντονες και συχνά απρόβλεπτες. Η ποικιλία Αράμπικα έφτασε στις 15 Σεπτεμβρίου στο υψηλότερο επίπεδο επταμήνου, στα 4,13 δολάρια η λίβρα, ενώ μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα βρισκόταν στα 2,84 δολάρια. Η αύξηση αυτή άγγιξε το 45%, πριν ακολουθήσει πτωτική πορεία και κλείσει στα 3,62 δολάρια στις 24 Σεπτεμβρίου. Αντίστοιχα, η Ρομπούστα ξεπέρασε τα 480 δολάρια ο τόνος, καταγράφοντας άνοδο άνω του 50%, πριν υποχωρήσει εκ νέου στα 421 δολάρια.
Η επίδραση της κλιματικής κρίσης και της ζήτησης
Η αβεβαιότητα τροφοδοτείται από πολλούς παράγοντες. Στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι η κλιματική κρίση έχει πλήξει σοβαρά τις σοδειές στη Βραζιλία και το Βιετνάμ, τις δύο μεγαλύτερες παραγωγούς χώρες. Παράλληλα, η Κίνα τριπλασίασε τη ζήτησή της τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, δημιουργώντας ένα νέο ισχυρό κέντρο κατανάλωσης. Σε όλα αυτά προστίθενται οι αμερικανικοί δασμοί 50% στον βραζιλιάνικο καφέ, που έβαλαν «φωτιά» στις διεθνείς τιμές.
Μείωση παραγωγής και ανησυχίες
«Πρόσφατα δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για λειψυδρία προκάλεσαν ανησυχία για νέα μείωση της παραγωγής. Επιπλέον, δεδομένου ότι ο καφές είναι ένα χρηματιστηριακό προϊόν, υπάρχουν και κερδοσκοπικά παιχνίδια. Αυτό οδήγησε τις τιμές στα ύψη, επιστρέφοντας στα μέγιστα επίπεδα του προηγούμενου επταμήνου. Τώρα θα ξεκινήσουν τα νέα συμβόλαια και δεν ξέρουμε ακόμα σε τι τιμές θα αγοράσουμε το προϊόν. Αν, όμως, συνεχιστεί αυτό το μοτίβο, είναι αναπόφευκτη η αναπροσαρμογή των τιμοκαταλόγων των επιχειρήσεων», δήλωσε στον «Ε.Τ.» ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Καφέ, Τάσος Γιάγκογλου.
Η διεθνής σκηνή και οι προσδοκίες
Την τελευταία εβδομάδα, οι τιμές άρχισαν να αποκλιμακώνονται, καθώς οι αναμενόμενες βροχοπτώσεις στη Βραζιλία δημιουργούν ελπίδες για καλύτερη σοδειά. Παράλληλα, το ενδεχόμενο συνάντησης του προέδρου των ΗΠΑ με τον πρόεδρο της Βραζιλίας αναπτερώνει τις προσδοκίες για εμπορική συμφωνία που θα μειώσει τους δασμούς. Ωστόσο, η επιφυλακτικότητα των παραγωγών και η μείωση των αποθεμάτων συνεχίζουν να πιέζουν την αγορά.
Η ακρίβεια φτάνει στα ράφια
Το κύμα ανατιμήσεων έχει ήδη περάσει στον καταναλωτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η λιανική τιμή του καφέ αυξήθηκε κατά 16,8% τον τελευταίο χρόνο. Ο στιγμιαίος καφές από 7,62 ευρώ ανέβηκε στα 9,22 ευρώ, ενώ ο ελληνικός καφές εκτοξεύτηκε από τα 3,62 ευρώ στα 5,15 ευρώ μέσα σε μόλις εννέα μήνες, άνοδος 35%. Οι κάψουλες εσπρέσο επίσης αυξήθηκαν από 4,6 ευρώ σε σχεδόν 6 ευρώ (+18,6%).
Τι περιμένει η αγορά
Οι εισαγωγείς και οι επεξεργαστές καφέ δεν κρύβουν ότι αν οι τιμές διατηρηθούν υψηλές, θα υπάρξει νέο κύμα ανατιμήσεων. «Σε σχέση με πριν από 20 μέρες, μεσοσταθμικά αγοράζουμε κατά 10-15% ακριβότερα, ενώ συγκριτικά με πέρυσι κατά 51% ακριβότερα. Μένει να δούμε πώς θα εξελιχθούν οι διεθνείς τιμές και πόσο θα αγοράσουμε το επόμενο διάστημα», ανέφερε ο κ. Γιάγκογλου.
Οι κινήσεις της κυβέρνησης
Το υπουργείο Ανάπτυξης προσπαθεί να βάλει φρένο στην ακρίβεια, παρατείνοντας την τριμηνιαία απαγόρευση προσφορών σε προϊόντα που είχαν ανατιμηθεί και καλώντας προμηθευτές και σούπερ μάρκετ να μειώσουν τις τιμές κατά 5% σε 1.000 κωδικούς. Ωστόσο, οι ανατιμήσεις στον καφέ δείχνουν ότι η πίεση στους καταναλωτές δύσκολα θα σταματήσει άμεσα.
