Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να ανοίξει νέο κεφάλαιο στην προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του διαδικτύου. Όπως όλα δείχνουν, μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα κατατεθεί νομοσχέδιο που θα περιορίζει δραστικά την πρόσβαση των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά και σε πλατφόρμες διαδικτυακού στοιχηματισμού και πώλησης καπνικών προϊόντων. Η Ελλάδα, εφόσον υλοποιήσει το σχέδιο εγκαίρως, θα γίνει η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που εφαρμόζει τέτοιου είδους περιορισμούς.
Από τις εξαγγελίες στις πράξεις
Η συζήτηση ξεκίνησε πριν λίγες ημέρες στη Νέα Υόρκη, όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε σε διεθνές συνέδριο με αντικείμενο την προστασία των παιδιών στην ψηφιακή εποχή. Εκεί, ο Έλληνας πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι η χώρα μας θα αναλάβει πρωτοβουλίες για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο του εθισμού των ανηλίκων στα social media. Τώρα, η δέσμευση παίρνει μορφή νομοσχεδίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η απαγόρευση θα ισχύει για παιδιά έως 15 ετών, ενώ για όσους δεν έχουν συμπληρώσει τα 18 θα αποκλείεται η πρόσβαση σε online τζόγο και ιστοσελίδες που πουλάνε προϊόντα καπνού.
Η διεθνής συγκυρία
Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα κινείται σε αυτήν την κατεύθυνση. Η Αυστραλία ήδη ανακοίνωσε πως από τις 10 Οκτωβρίου θα απαγορεύσει τη χρήση social media σε άτομα κάτω των 16 ετών, αλλά και την πρόσβαση σε εφαρμογές γνωριμιών. Το μέτρο στοχεύει στη μείωση φαινομένων σεξουαλικής παρενόχλησης, χειραγώγησης μέσω αλγορίθμων και επικίνδυνων εθισμών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, βρίσκεται σε προχωρημένες διαβουλεύσεις για την υιοθέτηση αντίστοιχων πολιτικών.
Οι συνομιλίες με τους κολοσσούς του διαδικτύου
Η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε ανοιχτό διάλογο με εταιρείες-κολοσσούς όπως η Google αλλά και με διαχειριστές μεγάλων social media. Στόχος είναι να βρεθούν τεχνικές λύσεις που θα επιτρέψουν την αποτελεσματική εφαρμογή των περιορισμών. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει αντλήσει τεχνογνωσία από την Ε.Ε. και εξετάζει διαφορετικά σενάρια. Τις τελικές αποφάσεις, ωστόσο, θα λάβει προσωπικά ο πρωθυπουργός.
Την ερχόμενη Πέμπτη, κλιμάκιο της Κομισιόν αναμένεται στην Αθήνα για να ενημερωθεί για την πρόοδο και να συνεισφέρει με τεχνικές γνώσεις.
Η ελληνική λύση: Kids Wallet
Η μεγάλη διαφορά της ελληνικής πρότασης από την αυστραλιανή βρίσκεται στον τρόπο εφαρμογής. Στην Αυστραλία, η απαγόρευση στηρίζεται κυρίως στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες μπλοκάρουν τη δημιουργία ή διατήρηση λογαριασμών από ανήλικους. Αυτό, όμως, αφήνει «παράθυρα» —για παράδειγμα, στο TikTok μπορεί κανείς να παρακολουθήσει περιεχόμενο χωρίς να κάνει log in.
Η Ελλάδα προχωρά σε πιο ριζική λύση: τον έλεγχο στην πηγή, δηλαδή στις ίδιες τις συσκευές των χρηστών. Το Kids Wallet, η κρατική εφαρμογή που ήδη χρησιμοποιείται, θα αποκλείει αυτόματα την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα και σε άλλους απαγορευμένους ιστότοπους, εάν ο κάτοχος της συσκευής είναι κάτω από το όριο ηλικίας.
Πώς θα λειτουργεί
Επειδή τα στοιχεία των ανηλίκων έχουν καταχωρηθεί στην εφαρμογή Kids Wallet, το σύστημα θα μπορεί να «φιλτράρει» την πρόσβαση με βάση την ηλικία. Έτσι, ένας μαθητής Γυμνασίου δεν θα μπορεί να μπει στο Instagram, στο Facebook, στο TikTok ή σε οποιαδήποτε άλλη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Αντίστοιχα, ανήλικοι άνω των 15 αλλά κάτω των 18 θα μπλοκάρονται όταν επιχειρούν να συνδεθούν σε ιστοσελίδες τζόγου ή καπνικών.
Αυτό σημαίνει ότι, ακόμα κι αν κάποιος προσπαθήσει να παρακάμψει τους περιορισμούς δημιουργώντας ψεύτικο λογαριασμό, η ίδια η συσκευή του θα μπλοκάρει την πρόσβαση.
Οι αντιδράσεις που αναμένονται
Αναμφίβολα, το σχέδιο θα προκαλέσει έντονες συζητήσεις. Από τη μία, γονείς και ειδικοί ψυχικής υγείας χαιρετίζουν το μέτρο, καθώς βλέπουν καθημερινά τις αρνητικές συνέπειες της υπερβολικής χρήσης των social media από τα παιδιά. Από την άλλη, δεν αποκλείεται να υπάρξουν αντιδράσεις σχετικά με τα ζητήματα προσωπικών δεδομένων, την αποτελεσματικότητα του Kids Wallet και το αν τελικά μπορούν οι ανήλικοι να ελεγχθούν απόλυτα.
Η επόμενη μέρα
Εάν το νομοσχέδιο ψηφιστεί μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, η Ελλάδα θα αποτελέσει παγκόσμιο πείραμα για τον περιορισμό της ανήλικης παρουσίας στα social media. Θα είναι η πρώτη χώρα της Ευρώπης που θα εφαρμόσει καθολικούς περιορισμούς, και τα αποτελέσματα θα παρακολουθηθούν στενά από τις Βρυξέλλες αλλά και άλλες χώρες.
Το μόνο σίγουρο είναι πως η εποχή της ανεξέλεγκτης περιήγησης των παιδιών στα κοινωνικά δίκτυα φτάνει στο τέλος της. Η κυβέρνηση υπόσχεται πως η νέα πολιτική θα προστατεύσει την επόμενη γενιά από κινδύνους που, μέχρι σήμερα, κρύβονταν πίσω από την οθόνη του κινητού.
