Μια σημαντική αλλαγή έρχεται να ταράξει τα νερά της αγοράς ακινήτων και να προσφέρει ανάσα τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στις οικογένειες που δυσκολεύονται να βρουν στέγη. Από τα μέσα Οκτωβρίου τίθεται σε ισχύ μια νέα ρύθμιση, η οποία θα ενταχθεί στο φορολογικό νομοσχέδιο και υπόσχεται γενναία φορολογικά κίνητρα σε όσους αποφασίσουν να διαθέσουν για μακροχρόνια μίσθωση κατοικίες που μέχρι σήμερα παρέμεναν κλειστές.
Η συγκεκριμένη διάταξη, που πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή εντός της επόμενης εβδομάδας, συνδέεται άμεσα με τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ και στοχεύει στη διευκόλυνση κατηγοριών πολιτών που έχουν αυξημένες στεγαστικές ανάγκες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, νέα ζευγάρια που επιθυμούν να νοικιάσουν πρώτη κατοικία, αλλά και συγκεκριμένες ομάδες εργαζομένων του δημόσιου τομέα.
Τι αλλάζει στην πράξη
Το υπουργείο Οικονομικών, σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, σχεδιάζει να επεκτείνει την τριετή απαλλαγή από τη φορολόγηση των ενοικίων σε ακόμα μεγαλύτερο εύρος ακινήτων. Μέχρι σήμερα, η απαλλαγή αυτή κάλυπτε κυρίως μικρότερα διαμερίσματα. Πλέον, θα ισχύει και για κατοικίες άνω των 120 τετραγωνικών μέτρων, αρκεί να μισθώνονται σε οικογένειες με περισσότερα από δύο παιδιά.
Μάλιστα, το όριο στα τετραγωνικά δεν θα είναι σταθερό. Θα προσαρμόζεται ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων, ώστε μια οικογένεια με τέσσερα ή πέντε παιδιά να μπορεί να καλύψει επαρκώς τις στεγαστικές της ανάγκες χωρίς να αποκλείεται από τα κίνητρα. Πρόκειται για μια κίνηση που δείχνει ότι η κυβέρνηση στοχεύει να συνδυάσει την κοινωνική πολιτική με την αξιοποίηση του ανενεργού οικιστικού αποθέματος.
Ρύθμιση για τις “δύσκολες” περιπτώσεις
Ένα από τα προβλήματα που συχνά αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες είναι η πρόωρη αποχώρηση ενοικιαστών. Η νέα διάταξη προβλέπει ειδική πρόβλεψη: ο ιδιοκτήτης θα συνεχίσει να απολαμβάνει την απαλλαγή για το διάστημα που το ακίνητο ήταν νοικιασμένο και, εφόσον βρει νέο ενοικιαστή μέσα σε τρεις μήνες, η τριετία δεν θα “σπάει” αλλά θα συνεχίζεται κανονικά.
Αντίθετα, σε περίπτωση που μεσολαβήσει μεγαλύτερη καθυστέρηση, το διάστημα αυτό θα αφαιρείται από τη συνολική διάρκεια της φορολογικής ελάφρυνσης. Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος δίνει ένα περιθώριο ευελιξίας αλλά και ένα κίνητρο στους ιδιοκτήτες να κινηθούν γρήγορα, ώστε οι κατοικίες να μην μένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα εκτός αγοράς.
Ειδικές πρόνοιες για περιοχές με στεγαστική πίεση
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται σε περιοχές όπου η ανεύρεση κατοικίας έχει εξελιχθεί σε πραγματικό “πονοκέφαλο”. Σε νησιά και τουριστικούς προορισμούς, η βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb έχει περιορίσει δραματικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμη ενοικίαση. Το αποτέλεσμα είναι δημόσιοι υπάλληλοι, εκπαιδευτικοί ή στελέχη των σωμάτων ασφαλείας που μετατίθενται εκεί να αδυνατούν να βρουν στέγη.
Με το νέο πλαίσιο, οι ιδιοκτήτες θα έχουν κίνητρο να στραφούν στη μακροχρόνια μίσθωση, διασφαλίζοντας φοροαπαλλαγές ακόμα και αν οι ενοικιαστές αλλάζουν λόγω επαγγελματικών μεταθέσεων. Το κλειδί είναι το ακίνητο να παραμένει σε καθεστώς μακροχρόνιας μίσθωσης και να μην επιστρέφει στην “αγορά” της βραχυχρόνιας.
Οφέλη για όλους
Η ρύθμιση επιχειρεί να πετύχει δύο στόχους ταυτόχρονα:
Για τους ιδιοκτήτες: Μια ευκαιρία να βγάλουν έσοδα από κατοικίες που σήμερα μένουν κλειστές και επιβαρύνουν οικονομικά με φόρους ή συντηρήσεις. Η φορολογική απαλλαγή καθιστά τη μίσθωση πιο ελκυστική και περιορίζει τον φόβο απώλειας εισοδήματος.
Για τους ενοικιαστές: Καλύτερη πρόσβαση σε κατοικίες, ειδικά για οικογένειες που χρειάζονται μεγαλύτερους χώρους και για εργαζόμενους σε περιοχές όπου η στέγη έχει γίνει είδος πολυτελείας.
Επιπλέον, σε κοινωνικό επίπεδο, η αξιοποίηση των κλειστών κατοικιών μπορεί να συμβάλει στη μείωση της στεγαστικής κρίσης και στην εξισορρόπηση της αγοράς, όπου οι τιμές ενοικίων έχουν εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια.
Γιατί τώρα;
Η κυβέρνηση φαίνεται να “ποντάρει” σε αυτή τη ρύθμιση, καθώς οι κλειστές κατοικίες στη χώρα αριθμούν εκατοντάδες χιλιάδες. Πρόκειται για ακίνητα που μένουν αναξιοποίητα, είτε λόγω φόβου των ιδιοκτητών για κακοπληρωτές, είτε επειδή δεν θεωρούσαν ότι τα έσοδα δικαιολογούσαν το ρίσκο. Με την απαλλαγή από τη φορολογία, το τοπίο αλλάζει ριζικά.
Αν το μέτρο αποδώσει, δεν αποκλείεται να δούμε σταδιακά μια εντυπωσιακή αύξηση της προσφοράς ακινήτων προς μακροχρόνια μίσθωση, γεγονός που θα μπορούσε να ρίξει και τις τιμές στην αγορά.
Το στοίχημα της εφαρμογής
Όπως συμβαίνει με κάθε νομοθετική παρέμβαση, το μεγάλο ερώτημα είναι η εφαρμογή στην πράξη. Θα καταφέρουν οι ιδιοκτήτες να “ανοίξουν” τα σπίτια τους; Θα υπάρξει επαρκής έλεγχος ώστε να διασφαλιστεί ότι οι κατοικίες όντως μισθώνονται σε οικογένειες και δεν καταλήγουν ξανά στη βραχυχρόνια αγορά;
Η επιτυχία της ρύθμισης θα κριθεί από το κατά πόσο θα βρει ανταπόκριση τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους ενοικιαστές. Ωστόσο, ένα είναι σίγουρο: το νέο πλαίσιο δημιουργεί για πρώτη φορά μια πραγματική “γέφυρα” συμφερόντων ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Η στέγη είναι ίσως το μεγαλύτερο κοινωνικό ζήτημα της εποχής. Αν το μέτρο λειτουργήσει, δεν θα αποτελεί μόνο φορολογικό κίνητρο, αλλά θα μπορούσε να εξελιχθεί σε εργαλείο ανακούφισης για χιλιάδες οικογένειες. Και τότε, τα κλειστά σπίτια θα μετατραπούν από βάρος σε πραγματική ευκαιρία.
