Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει την Ελλάδα για πλήρη συμμόρφωση, με τον κίνδυνο αναστολής πληρωμών να απειλεί άμεσα χιλιάδες αγρότες.
Πιέσεις από την Κομισιόν και το σχέδιο δράσης
Η κυβέρνηση βρίσκεται σε διαρκή αγώνα δρόμου για να υλοποιήσει τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Το σχέδιο δράσης που έχει συμφωνηθεί με τις Βρυξέλλες εφαρμόζεται ήδη, αλλά η Κομισιόν ζητά να προχωρήσει στο σύνολό του χωρίς καθυστέρηση. Με επιστολή που εστάλη στις 4 Αυγούστου, η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας ήταν απολύτως σαφής: αν δεν ολοκληρωθούν οι αλλαγές, «η Επιτροπή ενδέχεται να εκδώσει εκτελεστικές πράξεις για την αναστολή των μηνιαίων πληρωμών […] ή των ενδιάμεσων πληρωμών…».
Η απειλή των προστίμων και το στοίχημα της συμμόρφωσης
Για την Ελλάδα, αλλά και άλλες χώρες με παρόμοιες δυσκολίες, υπάρχει μόνο ένας δρόμος: να τηρηθούν πλήρως οι ευρωπαϊκοί κανόνες. Σε διαφορετική περίπτωση, η χώρα κινδυνεύει με νέα πρόστιμα, ενώ οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με την απώλεια σημαντικών ενισχύσεων. Η ευθύνη συντονισμού έχει ανατεθεί στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, ο οποίος συνεργάζεται στενά με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την ΑΑΔΕ.
Συναντήσεις σε Βρυξέλλες και task force
Τον Ιούνιο, ο Κωστής Χατζηδάκης συναντήθηκε στις Βρυξέλλες με τον αρμόδιο Επίτροπο Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν, εξασφαλίζοντας την έγκριση της μετάβασης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ έως τον Μάρτιο του 2026. Παράλληλα, δημιουργήθηκε μια κοινή task force Ελλάδας – Κομισιόν, που έχει στόχο να λύνει άμεσα κάθε εμπόδιο που προκύπτει. Όπως παραδέχονται κυβερνητικοί παράγοντες, «έχουμε να ανέβουμε ένα βουνό» και σε αρκετές περιπτώσεις να «τετραγωνίσουμε τον κύκλο».
Νέο σύστημα από το 2026
Από το 2026, αναμένεται ένα πλήρως αναβαθμισμένο σύστημα ελέγχων και πληρωμών. Οι επιδοτήσεις θα δίνονται χωρίς εμπλοκές και με σαφές χρονοδιάγραμμα. Το πρόβλημα εντοπίζεται φέτος, καθώς οι πληρωμές πρέπει να πραγματοποιηθούν με το παλιό, προβληματικό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αν και έγιναν βελτιώσεις, οι δυσλειτουργίες παραμένουν. Αν δεν γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι, οι πληρωμές δεν θα προχωρήσουν, ενώ αν γίνουν εξονυχιστικά, θα υπάρξουν καθυστερήσεις αλλά θα διασφαλιστούν τα χρήματα για τους νομοταγείς αγρότες.
Ο ρόλος του ΑΤΑΚ και οι νέοι έλεγχοι
Στις φετινές δηλώσεις αγροτών, έγινε υποχρεωτική η παροχή του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ). Ο έλεγχος πραγματοποιείται για πρώτη φορά από την ΑΑΔΕ, μέσω διασταύρωσης στοιχείων με το Κτηματολόγιο, τα ΑΦΜ και τα Ε9. Υποβλήθηκαν 6,7 εκατομμύρια δηλώσεις αγροτεμαχίων, όμως ένα 6,4% κρίθηκε μη έγκυρο λόγω προβλημάτων στον ΑΤΑΚ. Οι αγρότες αυτοί θα λάβουν ειδοποιήσεις από την ΑΑΔΕ ώστε να διορθώσουν τις αιτήσεις τους. Επιπλέον, περίπου 4% των αγροτεμαχίων δεν διαθέτουν καν ΑΤΑΚ, με το πρόβλημα να εντοπίζεται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα.
Εκκρεμότητες και πληρωμές αποζημιώσεων
Παράλληλα, γίνεται προσπάθεια να διευθετηθούν εκκρεμότητες προηγούμενων ετών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αποζημιώσεις για ζημιές από τον Daniel, οι πληρωμές για ζωοτροφές, για την ευλογιά, αλλά και οι ενισχύσεις για τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία. Η κυβέρνηση θέλει να δείξει πως δεν αφήνει καμία εκκρεμότητα πίσω.
Προτάσεις για τα αγροτεμάχια χωρίς ΑΤΑΚ
Ο νέος πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γιάννης Καββαδάς, απέστειλε επιστολή στον Κριστόφ Χάνσεν, ζητώντας να αναγνωριστεί η ιδιαιτερότητα μικρών αγροτεμαχίων έως 15 στρεμμάτων, όπου λόγω πολλών συνιδιοκτητών δεν είναι εφικτό να εκδοθεί ΑΤΑΚ. Η πρόταση του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι να μπορούν οι αγρότες να χρησιμοποιούν εναλλακτικά στοιχεία, όπως ΚΑΕΚ, τίτλους ιδιοκτησίας ή μισθωτήρια συμβόλαια. Επίσης, προτείνεται να δίνονται προκαταβολές, ώστε να υπάρχει χρόνος ελέγχου των δικαιολογητικών πριν από την τελική πληρωμή.
Το στοίχημα για τους αγρότες
Η φετινή χρονιά θεωρείται καθοριστική. Η Κομισιόν πιέζει, οι αγρότες αγωνιούν και η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην τήρηση των κανόνων και τη διασφάλιση της ροής χρημάτων. Όπως τόνισε ο Κωστής Χατζηδάκης, «πλέον δεν έχουμε περιθώριο για κανένα λάθος, διότι το όποιο λάθος θα το πληρώσουν πρώτα οι αγρότες μας».
