Η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων αλλάζει ριζικά στην Ελλάδα, καθώς η κυβέρνηση ετοιμάζεται να ακολουθήσει τα βήματα της Γαλλίας, εισάγοντας αυστηρότερους κανόνες και χρονικούς περιορισμούς στη λειτουργία καταλυμάτων τύπου Airbnb. Τα μέτρα, που μπαίνουν επίσημα σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου, αποτελούν μόνο την αρχή ενός νέου πλαισίου εποπτείας, το οποίο, όπως φαίνεται, θα διαμορφώσει εκ νέου τον χάρτη της τουριστικής φιλοξενίας αλλά και της στεγαστικής αγοράς.
Η «σκιά» του Παρισιού στην Αθήνα
Η υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, επιβεβαίωσε ότι το γαλλικό μοντέλο βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών. Η Γαλλία θεωρείται μία από τις χώρες που έχουν καταφέρει να θέσουν σαφείς κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση, ισορροπώντας ανάμεσα στην ανάγκη τουριστικής ανάπτυξης και την προστασία της στέγασης. Σύμφωνα με το γαλλικό πλαίσιο, κάθε ιδιοκτήτης είναι υποχρεωμένος να δηλώνει το ακίνητο στον δήμο, ενώ ο ετήσιος χρόνος διάθεσης δεν μπορεί να ξεπερνά τις 120 ημέρες – όριο που ορισμένες τοπικές αρχές έχουν ήδη περιορίσει στις 90. Σε περίπτωση παραβάσεων, προβλέπονται υψηλά πρόστιμα.
Η ελληνική κυβέρνηση σχεδιάζει να υιοθετήσει αντίστοιχα μέτρα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες της κάθε περιοχής. «Στόχος είναι ένα καθαρό πλαίσιο, χωρίς γκρίζες ζώνες, ώστε να λειτουργεί ο ανταγωνισμός με δίκαιους όρους», τόνισε η υπουργός, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να μείνει χωρίς οργανωμένους κανόνες σε μια αγορά που επηρεάζει χιλιάδες νοικοκυριά.
Παράταση στην απαγόρευση νέων ΑΜΑ
Ήδη, από τα πρώτα βήματα της ρύθμισης, η κυβέρνηση είχε αποφασίσει να «παγώσει» την έκδοση νέων αριθμών μητρώου ακινήτων (ΑΜΑ) σε τρία κεντρικά διαμερίσματα της Αθήνας. Το μέτρο, που αρχικά είχε προσωρινό χαρακτήρα, παρατάθηκε έως το 2026 με απόφαση του πρωθυπουργού. Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε αναγκαία, καθώς οι τιμές ενοικίων εκτοξεύθηκαν σε περιοχές με μεγάλη τουριστική ζήτηση, οδηγώντας σε ασφυξία τους μόνιμους κατοίκους.
Επόμενοι σταθμοί: Θεσσαλονίκη και νησιά
Η Αθήνα δεν θα μείνει η μοναδική περιοχή που θα βρεθεί αντιμέτωπη με περιορισμούς. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι των συζητήσεων έχουν τεθεί ήδη πέντε ακόμη δημοφιλείς προορισμοί: Θεσσαλονίκη, Σαντορίνη, Χανιά, Πάρος και Χαλκιδική. Οι τοπικές κοινωνίες έχουν καταγράψει σοβαρές πιέσεις στο στεγαστικό, με αποτέλεσμα πολλοί εργαζόμενοι και φοιτητές να δυσκολεύονται να βρουν σπίτι. Το υπουργείο Τουρισμού έχει λάβει εισηγήσεις από τους αντίστοιχους δήμους, προτείνοντας μέτρα περιορισμού της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Η κ. Κεφαλογιάννη ξεκαθάρισε ότι οι προτάσεις θα αξιολογηθούν με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής. «Σε μέρη όπου υπάρχει οξύ πρόβλημα στέγασης, το γαλλικό μοντέλο θα εφαρμοστεί αυστηρά. Αντίθετα, σε τουριστικές ζώνες που χρειάζονται ενίσχυση, οι ρυθμίσεις μπορεί να είναι πιο ευέλικτες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το οικονομικό βάρος για τους ιδιοκτήτες
Η εφαρμογή των νέων κανόνων δεν θα είναι χωρίς κόστος για όσους διαθέτουν ακίνητα μέσω Airbnb. Ήδη, υπολογίζεται ότι τα πρώτα μέτρα θα επιβαρύνουν τους ιδιοκτήτες με έξοδα που ξεπερνούν τα 500 ευρώ ετησίως. Τα ποσά αφορούν κυρίως τέλη, δηλώσεις και ενδεχομένως πρόστιμα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Για πολλούς μικρούς ιδιοκτήτες, η διατήρηση ενός ακινήτου στην πλατφόρμα ίσως πάψει να είναι συμφέρουσα, ενώ οι μεγαλύτεροι «παίκτες» της αγοράς αναμένεται να προσαρμοστούν πιο εύκολα.
Μια ευρωπαϊκή πρόκληση
Η ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιων μισθώσεων δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό ζήτημα. Πολλές χώρες της Ευρώπης παλεύουν με το ίδιο δίλημμα: πώς να αξιοποιήσουν την τουριστική δυναμική χωρίς να αφήσουν τις τοπικές κοινωνίες να πληρώσουν το τίμημα. Το Παρίσι, το Βερολίνο και η Βαρκελώνη έχουν ήδη θεσπίσει αυστηρά πλαίσια, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την εκτόξευση των ενοικίων και την έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών.
Η Ελλάδα, ακολουθώντας τώρα την ίδια κατεύθυνση, επιχειρεί να βρει τη χρυσή τομή. Όπως υπογραμμίζει το υπουργείο Τουρισμού, το ζητούμενο δεν είναι η κατάργηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά η ενσωμάτωσή τους σε ένα πλαίσιο που θα προστατεύει τόσο τους επισκέπτες όσο και τους μόνιμους κατοίκους.
Το μέλλον της αγοράς
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί. Αν τα μέτρα αποδώσουν, η κυβέρνηση σκοπεύει να τα επεκτείνει σε ακόμη περισσότερες περιοχές, δημιουργώντας ένα ενιαίο μοντέλο εποπτείας σε εθνικό επίπεδο. Αντίθετα, αν υπάρξουν έντονες αντιδράσεις ή αποτυχία στην εφαρμογή, δεν αποκλείονται διορθωτικές κινήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η αγορά Airbnb στην Ελλάδα μπαίνει σε νέα εποχή. Η εποχή της «ελεύθερης ζούγκλας» δείχνει να φτάνει στο τέλος της, με το Παρίσι να προσφέρει τον χάρτη πορείας για το μέλλον.
