Φαντάσου να πας σούπερ μάρκετ, να φορτώσεις το αυτοκίνητο με σακούλες και, πριν καν φτάσεις σπίτι, να κινδυνεύεις με πρόστιμο 150 ευρώ. Ακούγεται υπερβολικό; Κι όμως, αυτό προβλέπει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), που βάζει στο στόχαστρο μια συνήθεια σχεδόν όλων των οδηγών: να τοποθετούν τα ψώνια τους στα καθίσματα του οχήματος.
Η νέα ρύθμιση κατατάσσει τη συγκεκριμένη παράβαση στην κατηγορία Ε2-Α και αναφέρει ότι τα αντικείμενα στο εσωτερικό του αυτοκινήτου δεν πρέπει να επηρεάζουν την ορατότητα, ούτε να εμποδίζουν τον οδηγό κατά την οδήγηση. Ούτε, φυσικά, να θέτουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα του οχήματος. Έτσι, από εδώ και στο εξής, η απλή –μέχρι χθες– κίνηση να αφήσεις μια σακούλα με προϊόντα στο κάθισμα μπορεί να σου στοιχίσει ακριβά.
Από 80 σε 150 ευρώ
Στον παλιό ΚΟΚ, η ίδια παράβαση κόστιζε 80 ευρώ. Πλέον, το πρόστιμο σχεδόν διπλασιάστηκε και φτάνει τα 150. Πρόκειται για μια αλλαγή που έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς πολλοί οδηγοί θεωρούν ότι πρόκειται για υπερβολή, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς την καθημερινότητα των οικογενειών που γεμίζουν το πορτμπαγκάζ –και συχνά το εσωτερικό του αυτοκινήτου– με προμήθειες για ολόκληρο τον μήνα.
Γιατί το κράτος το θεωρεί επικίνδυνο
Οι ειδικοί όμως προειδοποιούν: ακόμα και το πιο αθώο αντικείμενο μπορεί να μετατραπεί σε «όπλο» σε περίπτωση σύγκρουσης. Ένα παράδειγμα που χρησιμοποιούν είναι εντυπωσιακό: μια συσκευασία βάρους μόλις 300 γραμμαρίων, εάν το αυτοκίνητο κινηθεί με ταχύτητα 60 χλμ./ώρα και εμπλακεί σε ατύχημα, μπορεί να αποκτήσει φαινομενικό βάρος 19 κιλών. Με άλλα λόγια, μια απλή κονσέρβα ή ένα κουτί με γάλατα μπορεί να χτυπήσει τους επιβάτες με δύναμη ικανή να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο η πιθανή απόσπαση της προσοχής του οδηγού, αλλά και οι απρόβλεπτες συνέπειες για όσους κάθονται δίπλα ή πίσω από αυτά τα «αθώα» αντικείμενα.
Οι αντιδράσεις των οδηγών
Παρά τα επιχειρήματα ασφαλείας, δεν λείπουν οι έντονες αντιδράσεις. «Δεν έχουν όλοι τεράστια SUV για να χωρέσουν τα ψώνια», λένε πολλοί οδηγοί. Άλλοι τονίζουν ότι το μέτρο αγνοεί την πραγματικότητα των οικογενειών που ψωνίζουν μαζικά, προκειμένου να εξοικονομήσουν χρόνο και χρήματα. Ειδικά σε εποχές που τα οικονομικά είναι περιορισμένα, αρκετοί αγοράζουν προμήθειες για δύο και τρεις εβδομάδες. Έτσι, το πορτμπαγκάζ δεν επαρκεί πάντα, με αποτέλεσμα οι σακούλες να καταλήγουν στα πίσω καθίσματα.
Αυτές οι φωνές υποστηρίζουν ότι ο νέος ΚΟΚ βάζει «φωτιά» στις τσέπες των πολιτών, χωρίς να δίνει ρεαλιστικές λύσεις. «Τι να κάνουμε; Να γυρνάμε δύο φορές στο σούπερ μάρκετ για να μην φάμε πρόστιμο;» αναρωτιούνται πολλοί.
Μια κρυφή πτυχή: η νοοτροπία
Πέρα από τα πρακτικά ζητήματα, η αλλαγή φέρνει στην επιφάνεια και κάτι βαθύτερο: τη νοοτροπία γύρω από την οδική ασφάλεια. Στην Ελλάδα, συχνά θεωρούμε ότι μικρά πράγματα, όπως μια σακούλα στο κάθισμα, δεν έχουν καμία σημασία. Όμως τα στατιστικά δείχνουν ότι στις συγκρούσεις, τα «μικρά λάθη» κάνουν τη μεγάλη ζημιά. Οι υπεύθυνοι του ΚΟΚ πιθανότατα θέλησαν να περάσουν το μήνυμα πως η ασφάλεια δεν αφορά μόνο τη ζώνη ή το κράνος, αλλά και τις λεπτομέρειες που πολλοί αγνοούν.
Το δίλημμα για τους οδηγούς
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: θα καταφέρει το νέο πρόστιμο να αλλάξει συμπεριφορές ή θα λειτουργήσει απλώς σαν μια ακόμη πηγή εσόδων για το κράτος; Γιατί αν οι οδηγοί δεν πειστούν για τον πραγματικό κίνδυνο, μάλλον θα συνεχίσουν να γεμίζουν το εσωτερικό με σακούλες, ρισκάροντας να βρεθούν με ένα «χαρτάκι» 150 ευρώ στο παρμπρίζ.
Από την άλλη, ίσως η συζήτηση να οδηγήσει σε πιο πρακτικές λύσεις, όπως ειδικά δίχτυα ή θήκες που μπορούν να τοποθετηθούν στο εσωτερικό του αυτοκινήτου, ώστε τα ψώνια να μένουν ασφαλή και σταθερά. Σε πολλές χώρες του εξωτερικού, τέτοια αξεσουάρ θεωρούνται σχεδόν υποχρεωτικά.
Τι μένει στον οδηγό
Προς το παρόν, ο μόνος τρόπος για να αποφύγει κανείς την «καμπάνα» είναι να βάζει τα ψώνια αποκλειστικά στο πορτμπαγκάζ και να αποφεύγει να γεμίζει τα καθίσματα με σακούλες. Ειδικά σε οικογένειες με παιδιά, όπου τα πίσω καθίσματα χρησιμοποιούνται συχνά, η τήρηση του μέτρου ίσως αποδειχθεί ακόμη πιο δύσκολη.
Το αν αυτή η νέα διάταξη θα σώσει ζωές ή απλώς θα δημιουργήσει πονοκέφαλο στους πολίτες, θα φανεί στην πράξη. Το μόνο σίγουρο είναι πως οι οδηγοί πρέπει πλέον να είναι διπλά προσεκτικοί: όχι μόνο στο πώς οδηγούν, αλλά και στο πού αφήνουν… τα ψώνια τους.
