Τα επόμενα δύο χρόνια φέρνουν μια μικρή «επανάσταση» για περισσότερους από 2 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα. Ο ΕΝΦΙΑ, ο φόρος που εδώ και χρόνια βαραίνει κάθε σπίτι, αγρό και οικόπεδο, μειώνεται δραστικά ή καταργείται εντελώς για όσους πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.
Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ, που εξειδίκευσε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, φέρνουν ανάσα ανακούφισης σε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά, ειδικά σε μικρούς οικισμούς και οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα.
Ποιοι γλιτώνουν τον ΕΝΦΙΑ
Από το 2026 και μετά, ο ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία μειώνεται κατά 50%, ενώ από το 2027 θα μηδενιστεί πλήρως για όσους ζουν μόνιμα σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους (εκτός Αττικής, με εξαίρεση τα νησιά).
Το μέτρο αφορά πάνω από 1 εκατομμύριο κατοικίες σε 12.720 μικρούς οικισμούς σε όλη τη χώρα – από τα ορεινά χωριά της Ηπείρου και της Μακεδονίας, έως τα νησιωτικά χωριά του Αιγαίου.
Η απαλλαγή ισχύει μόνο για κύρια κατοικία και μόνο αν η αντικειμενική της αξία δεν υπερβαίνει τα 400.000 ευρώ.
Οι δικαιούχοι πρέπει να είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και να διαμένουν μόνιμα στους συγκεκριμένους οικισμούς.
Διπλό “δώρο” για χαμηλόμισθους
Η απαλλαγή δεν σταματά εκεί. Πολλοί από τους παραπάνω ιδιοκτήτες θα δουν τον ΕΝΦΙΑ να μειώνεται ακόμη και κατά 75%.
Πώς;
Γιατί σε όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα, εφαρμόζεται διπλή έκπτωση – μία από τη νέα ρύθμιση για μικρούς οικισμούς και μία από τη γενική διάταξη του νόμου 4223/2014, που δίνει 50% μείωση σε χαμηλά εισοδήματα.
Για παράδειγμα, δικαιούχοι της επιπλέον μείωσης είναι όσοι δηλώνουν:
-
έως 9.000 ευρώ αν είναι άγαμοι,
-
έως 10.000 ευρώ αν είναι έγγαμοι χωρίς παιδιά,
-
έως 11.000 ευρώ με ένα παιδί,
-
έως 12.000 ευρώ με δύο παιδιά.
Βέβαια, εξαιρούνται όσοι έχουν ακίνητη περιουσία με αντικειμενική αξία πάνω από τα καθορισμένα όρια (85.000 ευρώ για άγαμους, 150.000 για έγγαμους χωρίς παιδιά, 200.000 για οικογένειες με παιδιά).
Έτσι, για παράδειγμα, ένας άγαμος με ένα μικρό σπίτι 75 τ.μ. και χαμηλό εισόδημα μπορεί να πληρώνει μόνο το 25% του αρχικού ΕΝΦΙΑ, ενώ από το 2027 να μην πληρώνει τίποτα.
Μείωση τεκμηρίων: Το «κλειδί» που ανοίγει την πόρτα στις απαλλαγές
Από το 2026, αλλάζουν και τα τεκμήρια διαβίωσης – μια αλλαγή που θα φέρει μεγάλες έμμεσες ελαφρύνσεις.
Τα τεκμήρια για κατοικίες μειώνονται κατά 30% – 35%, ενώ για τα Ι.Χ. από 7% έως και 74%.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
Πολλοί φορολογούμενοι που μέχρι τώρα έχαναν την έκπτωση λόγω “τεκμαρτού” εισοδήματος, πλέον θα πέφτουν κάτω από τα εισοδηματικά όρια και θα δικαιούνται έκπτωση ή πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ.
Για παράδειγμα, κάποιος άγαμος με εισόδημα 7.000 ευρώ, ένα αυτοκίνητο και μικρό σπίτι, σήμερα εμφανίζεται με τεκμαρτό εισόδημα 10.000 ευρώ και χάνει το δικαίωμα μείωσης.
Από το 2026, όμως, το τεκμαρτό του πέφτει στα 7.240 ευρώ – κάτω από το όριο των 9.000 ευρώ – κι έτσι κερδίζει διπλά: μηδενικό φόρο εισοδήματος και έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ.
Οι οικογένειες που θα δουν “φως”
Το μέτρο δεν αφορά μόνο τους μόνους κατοίκους. Οι οικογένειες με παιδιά, ειδικά εκείνες με χαμηλά εισοδήματα, θα είναι μεγάλες κερδισμένες.
Για παράδειγμα, ένας έγγαμος με δύο παιδιά, εισόδημα γύρω στα 11.000 ευρώ και κύρια κατοικία σε μικρό χωριό, θα πληρώνει από το 2026 μόνο το μισό ΕΝΦΙΑ, ενώ από το 2027 καμία επιβάρυνση.
Νέο όφελος και για τα παιδιά με εισόδημα
Από το 2026 θα εφαρμοστεί ακόμη μια ρύθμιση-έκπληξη:
Τα ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα που αποκτούν δικό τους εισόδημα δεν θα επιβαρύνονται πλέον με το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι το οικογενειακό εισόδημα δεν θα «φουσκώνει» τεχνητά λόγω του τεκμηρίου, με αποτέλεσμα χιλιάδες οικογένειες να περνούν κάτω από τα όρια και να δικαιούνται έκπτωση ή πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ.
Τι αλλάζει από το 2027
Το 2027 θα είναι η χρονιά-ορόσημο.
Τότε θα ισχύσουν πλήρως όλες οι νέες ρυθμίσεις, κι έτσι εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά θα πάψουν οριστικά να πληρώνουν ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία τους.
Για όσους παραμένουν εντός των εισοδηματικών ορίων, η έκπτωση θα φτάσει το 100%, ενώ όσοι έχουν ελαφρώς υψηλότερα εισοδήματα θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν γενναίες μειώσεις.
Μια ουσιαστική “ανάσα” μετά από χρόνια πίεσης
Ο ΕΝΦΙΑ υπήρξε για μια δεκαετία ένας από τους πιο “βαρείς” φόρους για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Η σταδιακή κατάργησή του για μικρές περιοχές και ευάλωτες ομάδες σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στη φορολογική πολιτική, με στόχο να στηριχθεί η περιφέρεια και να μειωθούν οι ανισότητες.
Αν και το μέτρο δεν αφορά όλους, οι περισσότεροι συμφωνούν ότι πρόκειται για ένα ισχυρό σήμα ελάφρυνσης σε μια περίοδο που τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν αυξημένα έξοδα και πληθωριστικές πιέσεις.
Με λίγα λόγια:
Αν ζεις σε μικρό χωριό, έχεις χαμηλό εισόδημα και η κατοικία σου είναι η κύρια και όχι υπερπολυτελής, πιθανότατα από το 2027 δεν θα πληρώνεις ούτε ευρώ ΕΝΦΙΑ.
Έρχεται το “τέλος εποχής” για τον πιο μισητό φόρο των τελευταίων χρόνων – κι αυτή τη φορά, οι αριθμοί δεν αφήνουν αμφιβολία.
