Η υποχρεωτική καταχώριση όλων των ανελκυστήρων της χώρας στο νέο Μητρώο Ανελκυστήρων του Υπουργείου Ανάπτυξης έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε ιδιοκτήτες και διαχειριστές πολυκατοικιών. Το μέτρο, που αφορά περίπου 500.000 ασανσέρ, δεν αφήνει κανέναν εκτός – ακόμη και οι ανενεργοί ανελκυστήρες πρέπει να δηλωθούν μέσα στους επόμενους δύο μήνες στην πλατφόρμα elevator.mindev.gov.gr μέσω Taxisnet.
Νέο ψηφιακό μητρώο για κάθε ανελκυστήρα
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, κάθε ασανσέρ αποκτά μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό (UUID), ο οποίος θα τον συνοδεύει σε κάθε μελλοντικό έλεγχο, ασφάλιση ή μεταβίβαση ακινήτου. Πρόκειται ουσιαστικά για μια «ψηφιακή ταυτότητα» που θα επιτρέπει στο κράτος να γνωρίζει επακριβώς πόσοι ανελκυστήρες υπάρχουν, πού βρίσκονται και σε τι κατάσταση βρίσκονται.
Η δήλωση απαιτεί την καταχώριση βασικών στοιχείων, όπως του ιδιοκτήτη ή διαχειριστή, τη διεύθυνση και τον ΚΑΕΚ του ακινήτου, τον αριθμό στάσεων, το έτος εγκατάστασης, την ύπαρξη σήμανσης CE, τυχόν προηγούμενες πιστοποιήσεις και τα στοιχεία του υπεύθυνου συντηρητή. Τη διαδικασία μπορεί να αναλάβει ο ίδιος ο ιδιοκτήτης, ο διαχειριστής ή ο συντηρητής, αρκεί να υπάρχει συνεννόηση ώστε να μην καταχωριστεί δύο φορές ο ίδιος ανελκυστήρας.
Το αγκάθι του κόστους
Αν και η διαδικασία φαίνεται απλή, το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται αλλού: στο κόστος συμμόρφωσης.
Για τους νεότερους ανελκυστήρες, ο απαιτούμενος τεχνικός έλεγχος και η πιστοποίηση δεν ξεπερνούν μερικές εκατοντάδες ευρώ. Ωστόσο, σε παλαιότερες πολυκατοικίες, οι απαιτήσεις για αναβάθμιση φρένων, κινητήρων, καμπινών και ηλεκτρολογικών συστημάτων ανεβάζουν τον λογαριασμό σε χιλιάδες ευρώ.
Εκεί αρχίζουν και οι εντάσεις. Στις συνελεύσεις πολυκατοικιών, οι συζητήσεις μετατρέπονται σε πραγματικά «πεδία μάχης».
Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι η πιστοποίηση και η ανανέωση των ανελκυστήρων αποτελούν υποχρέωση των ιδιοκτητών, καθώς αυτοί ωφελούνται από την υπεραξία του ακινήτου. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί διαχειριστές μετακυλίουν το κόστος στα κοινόχρηστα, ζητώντας συνεισφορά και από τους ενοικιαστές — γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Οι ένοικοι υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να επιβαρύνονται για δαπάνες που σχετίζονται με την αξία του ακινήτου και όχι με τη χρήση του. Η ασάφεια στους κανονισμούς πολυκατοικιών κάνει την κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη: άλλοι θεωρούν ότι το κόστος μοιράζεται αναλογικά με τα χιλιοστά, άλλοι ότι αφορά μόνο όσους κάνουν χρήση του ανελκυστήρα.
Το αποτέλεσμα; Διαχειριστές εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε αντικρουόμενες απόψεις, έκτακτες συνελεύσεις και έντονα φραστικά επεισόδια.
Η γραφειοκρατία του… ηλεκτρονικού αιώνα
Αν και το υπουργείο επιμένει ότι η διαδικασία είναι απλή, στην πράξη τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Για να ολοκληρωθεί η απογραφή, απαιτείται να εντοπιστεί ο ΚΑΕΚ του ακινήτου, να συγκεντρωθούν όλα τα τεχνικά στοιχεία, να βρεθούν τα στοιχεία του συντηρητή και να γίνει σωστή καταχώριση στην πλατφόρμα. Δεν είναι λίγοι οι διαχειριστές που δηλώνουν ότι η γραφειοκρατία «ξεπερνά κάθε φαντασία», ειδικά για όσους έχουν αναθέσει τη διαχείριση σε επαγγελματικά γραφεία, τα οποία συχνά αρνούνται να αναλάβουν τη διαδικασία χωρίς νέα εξουσιοδότηση.
Τι ισχύει για όσους αμελήσουν
Η μη δήλωση ανελκυστήρα στο Μητρώο θεωρείται παράβαση και επιφέρει πρόστιμα. Σύμφωνα με την απόφαση, οι κυρώσεις κλιμακώνονται ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου:
-
500 ευρώ για ανελκυστήρες σε κατοικίες,
-
1.500 ευρώ για επαγγελματικούς ή μεικτής χρήσης χώρους,
-
3.000 ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια προσβάσιμα στο κοινό, όπως εμπορικά κέντρα.
Παράλληλα, οι ανελκυστήρες που δεν θα απογραφούν δεν θα μπορούν να συντηρηθούν νόμιμα, ενώ θα θεωρούνται μη ασφαλείς και ενδέχεται να σφραγιστούν.
Επιπλέον, χωρίς πιστοποίηση δεν θα είναι δυνατή η μεταβίβαση ακινήτου ή η έκδοση ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Η συμμόρφωση, λοιπόν, δεν είναι επιλογή — είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την κατοχή και τη νόμιμη χρήση ενός κτιρίου.
Τι προβλέπει το υπουργείο
Το Υπουργείο Ανάπτυξης υπογραμμίζει ότι ο σκοπός του μέτρου είναι καθαρά η ασφάλεια των πολιτών και η σταδιακή αναβάθμιση του γερασμένου στόλου ανελκυστήρων. Με την απογραφή, το κράτος θα αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη εικόνα του αριθμού και της ηλικίας των ανελκυστήρων, ώστε να σχεδιάσει μακροπρόθεσμα πρόγραμμα επιθεωρήσεων και αντικαταστάσεων.
Ζητούνται μέτρα στήριξης
Η ΠΟΜΙΔΑ έχει ήδη ζητήσει τη δημιουργία προγράμματος επιδότησης, παρόμοιου με το «Εξοικονομώ», για την αναβάθμιση των συστημάτων ασφαλείας σε παλαιούς ανελκυστήρες. Επιπλέον, προτείνει να ενταχθούν οι σχετικές δαπάνες στις εκπτώσεις φόρου έως 16.000 ευρώ για τα έτη 2025 και 2026, ώστε να δοθεί κίνητρο στους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε αναβαθμίσεις.
Όπως τονίζουν εκπρόσωποι της ομοσπονδίας, χωρίς οικονομική ενίσχυση οι περισσότερες παλιές πολυκατοικίες δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στο κόστος — και τότε «δεν θα υπάρξουν ούτε ανελκυστήρες, ούτε διαχειριστές για να τους φροντίσουν».
Συμπέρασμα
Η απογραφή των ανελκυστήρων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ασφάλεια και τον εκσυγχρονισμό των κτιρίων στη χώρα. Όμως για χιλιάδες πολυκατοικίες, η μετάβαση αυτή φέρνει μαζί της και νέες προκλήσεις: γραφειοκρατία, οικονομική πίεση και κοινωνικές εντάσεις.
Η επόμενη διετία θα δείξει αν το μέτρο θα λειτουργήσει ως εργαλείο εκσυγχρονισμού ή αν θα μείνει μια ακόμη υποχρέωση που θα βαραίνει τους ιδιοκτήτες χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
