Ένα νομοσχέδιο που υπόσχεται “ευελιξία” και “ψηφιακό εκσυγχρονισμό” αλλά στην πράξη αλλάζει ριζικά τη ζωή των εργαζομένων μπαίνει σήμερα στη Βουλή. Το νέο εργασιακό πλαίσιο φέρνει ανατροπές σε απολύσεις, προσλήψεις, παραιτήσεις και ωράρια – με αιχμή το περίφημο 13ωρο και τη διευκόλυνση αποχωρήσεων και απολύσεων χωρίς φυσική παρουσία ή υπογραφή.
Πίσω από τις εξαγγελίες για “μείωση γραφειοκρατίας” μέσω του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, κρύβονται ρυθμίσεις που κάνουν την εργασία πιο επισφαλή, επιτρέποντας σε εργοδότες να κινούνται γρηγορότερα – και σε ορισμένες περιπτώσεις, αυθαίρετα.
Απολύσεις με διαδικασία εξπρές
Μέχρι σήμερα, ένας εργαζόμενος έπρεπε να απουσιάσει δέκα εργάσιμες ημέρες χωρίς αιτία ώστε να θεωρηθεί ότι εγκατέλειψε τη θέση του. Με τη νέα ρύθμιση, το όριο αυτό μειώνεται δραματικά.
Πλέον, τέσσερις συνεχόμενες ημέρες αδικαιολόγητης απουσίας αρκούν για να κινηθεί η διαδικασία “όχλησης” από τον εργοδότη. Αν ο εργαζόμενος δεν εμφανιστεί ούτε τις δύο επόμενες ημέρες, τότε η επιχείρηση έχει το δικαίωμα να δηλώσει “οικειοθελή αποχώρηση” στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ – χωρίς να χρειάζεται καν η υπογραφή του εργαζομένου.
Η αλλαγή αυτή, σύμφωνα με το Υπουργείο, «εξορθολογίζει» την αγορά εργασίας, ιδίως για περιπτώσεις “διαλείπουσας απασχόλησης”. Όμως για τους εργαζόμενους, σημαίνει ότι μια απουσία έξι ημερών μπορεί να ισοδυναμεί με αυτόματη απόλυση χωρίς προειδοποίηση.
✍️ Παραιτήσεις με ένα κουμπί – αλλά και χωρίς προστασία
Άλλη μία σημαντική διαφοροποίηση αφορά τις παραιτήσεις. Μέχρι σήμερα, ο εργοδότης έπρεπε να συνυπογράψει τη δήλωση αποχώρησης του εργαζόμενου. Αυτό αλλάζει.
Πλέον, ο εργαζόμενος θα μπορεί να υποβάλλει μόνος του την παραίτησή του ηλεκτρονικά, μέσα από το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Με μια πρώτη ματιά, η ρύθμιση φαίνεται υπέρ του εργαζόμενου – δίνει τη δυνατότητα απεγκλωβισμού από εργοδότες που καθυστερούσαν ή αρνούνταν να δηλώσουν αποχώρηση.
Όμως, αρκετοί ειδικοί φοβούνται πως το νέο σύστημα ανοίγει παράθυρο για πιέσεις ή “εθελούσιες” παραιτήσεις υπό απειλή, ειδικά αν όλα γίνονται ψηφιακά και χωρίς φυσική επικοινωνία.
Προσλήψεις «με ένα κλικ» – ευκολία ή ευκαιρία για αυθαιρεσία;
Το νομοσχέδιο φέρνει αλλαγές και στις προσλήψεις, με στόχο –όπως αναφέρεται– την “απλούστευση” των διαδικασιών.
Πλέον, η έναρξη εργασίας θα γίνεται με Ψηφιακή Αναγγελία Έναρξης Εργασίας, που θα πρέπει να εγκριθεί από τον εργαζόμενο μέσω MyErgani ή υπογραφής. Η κίνηση αυτή καταργεί την υποχρέωση ανάρτησης της έγγραφης σύμβασης, καθώς οι βασικοί όροι θα περιλαμβάνονται ψηφιακά.
Η πιο καινοτόμα –και αμφιλεγόμενη– διάταξη είναι η λεγόμενη “Ταχεία Πρόσληψη”, που επιτρέπει εργασία μέχρι δύο ημέρες την εβδομάδα με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Το εργαλείο αυτό παρουσιάζεται ως λύση για «έκτακτες ανάγκες», όμως ουσιαστικά θεσμοθετεί εργασία-φλας, χωρίς σταθερότητα ή συνέχεια.
⏰ Το 13ωρο που αλλάζει τα πάντα
Ανάμεσα στις πιο πολυσυζητημένες διατάξεις βρίσκεται η καθιέρωση 13ωρης ημερήσιας απασχόλησης. Ουσιαστικά, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να εργάζονται έως και 13 ώρες την ημέρα – αντί για το μέχρι τώρα όριο των 12 – με την προϋπόθεση ότι δεν θα ξεπερνούν τις 150 ώρες υπερωρίας ετησίως.
Στα χαρτιά, ο εργαζόμενος “έχει δικαίωμα” να αρνηθεί την υπερωριακή απασχόληση. Στην πράξη, όμως, λίγοι μπορούν να το κάνουν χωρίς φόβο απώλειας της θέσης τους. Για τα συνδικάτα, πρόκειται για θεσμοθέτηση εξάντλησης· για την κυβέρνηση, είναι “ευελιξία”.
Η διαφορά βρίσκεται στο πώς βιώνει κανείς τη λέξη “ευελιξία” όταν χτυπάει κάρτα για 13η ώρα συνεχόμενης εργασίας.
Άδειες, μητρότητα και νέες υποχρεώσεις
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για άδειες, προστασία μητρότητας και ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας. Παράλληλα, μειώνει το κόστος για τις επιχειρήσεις, καταργώντας τις προσαυξήσεις ασφαλιστικών εισφορών για υπερεργασία και νυχτερινά.
Η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως “κίνητρο για προσλήψεις και τήρηση της νομιμότητας”. Ωστόσο, αρκετοί φοβούνται ότι οι εργαζόμενοι θα κληθούν να πληρώσουν το τίμημα της ευκολίας και του ψηφιακού “εκσυγχρονισμού”.
⚖️ Το δίλημμα: εξορθολογισμός ή απορρύθμιση;
Το νομοσχέδιο για κάποιους είναι βήμα προς τον εκσυγχρονισμό της αγοράς εργασίας – λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερες διαδικασίες, περισσότερη διαφάνεια.
Για άλλους, όμως, είναι το τελευταίο χτύπημα στα εργασιακά δικαιώματα: ένας μηχανισμός που κάνει πιο εύκολες τις απολύσεις, πιο ασφυκτικά τα ωράρια και πιο “ψηφιακές” τις ευθύνες, αφήνοντας τον εργαζόμενο μόνο του απέναντι στην οθόνη.
Όπως όλα δείχνουν, η συζήτηση στη Βουλή δεν θα αφορά μόνο ένα νομοσχέδιο. Θα αφορά το πώς αντιλαμβανόμαστε την εργασία στο μέλλον: ως σχέση εμπιστοσύνης και δικαιωμάτων – ή ως ένα σύνολο “κλικ” που καθορίζουν τη ζωή μας.
