Η κυβέρνηση ανατρέπει μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες το καθεστώς των τεκμηρίων διαβίωσης, δίνοντας σημαντικές ανάσες σε εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους. Με το νέο νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, προβλέπεται μείωση έως και 30% για τα ακίνητα και έως 73% για τα Ι.Χ., στο πλαίσιο της συνολικής φορολογικής μεταρρύθμισης που είχε εξαγγείλει ο Κυριάκος Πιερρακάκης στη ΔΕΘ.
Η αλλαγή δεν είναι συμβολική: επηρεάζει περίπου 477.000 νοικοκυριά, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, αλλά και χιλιάδες κατόχους αυτοκινήτων που μέχρι σήμερα πλήρωναν φόρο για εισόδημα… που δεν είχαν ποτέ.
Τι αλλάζει στα τεκμήρια κατοικίας
Οι περίφημες «αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης», που υπολογίζουν τεκμαρτό εισόδημα βάσει του πού μένει και τι διαθέτει ένας πολίτης, μπαίνουν σε νέα εποχή. Για πρώτη φορά εδώ και 20 χρόνια, ο συντελεστής για τις κατοικίες μειώνεται κατά 30%, κάτι που μεταφράζεται σε ουσιαστική μείωση φόρου για όσους δηλώνουν χαμηλότερα εισοδήματα από τα τεκμαρτά.
Για παράδειγμα, σε διαμέρισμα 80 τ.μ., το ετήσιο τεκμήριο πέφτει από 3.200 σε 2.240 ευρώ, μειώνοντας το φορολογητέο εισόδημα κατά 960 ευρώ. Αντίστοιχα, για κατοικία 120 τ.μ., η μείωση φτάνει στα 1.760 ευρώ (από 5.800 σε 4.040 ευρώ).
Το όφελος είναι ακόμη μεγαλύτερο στις λεγόμενες “ακριβές” περιοχές, όπου οι τιμές ζώνης είναι υψηλές. Εκεί η μείωση φτάνει ως και 35%, καθώς η προσαύξηση στα τεκμήρια περιορίζεται.
Σε περιοχές όπως Γλυφάδα, Χαλάνδρι ή Νέα Σμύρνη, όπου η τιμή ζώνης κυμαίνεται μεταξύ 2.800 και 4.999 ευρώ/τ.μ., η προσαύξηση πέφτει από 40% σε 30%. Έτσι, κατοικία 120 τ.μ. που μέχρι τώρα είχε τεκμήριο 8.120 ευρώ, θα υπολογίζεται πλέον στα 5.252 ευρώ — ετήσια ελάφρυνση σχεδόν 2.900 ευρώ.
Ακόμη πιο εντυπωσιακές είναι οι μειώσεις στις VIP περιοχές όπως Κολωνάκι, Ψυχικό, Εκάλη ή παραθαλάσσιες ζώνες της Αττικής, όπου η προσαύξηση μειώνεται από 70% σε 58%. Το αποτέλεσμα είναι συνολική μείωση περίπου 35%, κάτι που επιφέρει απτό όφελος και σε ιδιοκτήτες και σε ενοικιαστές, αφού το τεκμήριο επιβάλλεται σε αυτόν που διαμένει στο ακίνητο.
Πώς διαμορφώνονται τα τεκμήρια για τα αυτοκίνητα
Η αλλαγή στα Ι.Χ. είναι ακόμη πιο ριζική. Εισάγεται νέο “πράσινο” σύστημα υπολογισμού, που συνδυάζει κυβισμό και εκπομπές ρύπων CO₂. Στόχος είναι να ευνοηθούν τα πιο φιλικά προς το περιβάλλον και οικονομικά μοντέλα.
Για παράδειγμα:
-
Ένα Toyota Corolla Hybrid 1.8 με εκπομπές 99 g/km CO₂ βλέπει το τεκμήριό του να κατρακυλά από 7.600 ευρώ σε μόλις 2.000 ευρώ – μείωση 73,7%.
-
Ένα Honda Jazz 1.5 Hybrid πέφτει από 5.800 σε 2.000 ευρώ (-65,5%).
-
Ένα μικρό αυτοκίνητο 999 κ.εκ., όπως το Fiat 500, μειώνεται από 4.000 σε 2.000 ευρώ (-50%).
Ακόμη και τα premium μοντέλα δεν μένουν εκτός:
Το BMW 116i (1.499 κ.εκ., 129 g/km) πέφτει από 5.800 σε 2.210 ευρώ, ενώ το Mercedes A200 από 5.200 σε 2.330 ευρώ.
Πιο εντυπωσιακές είναι οι μειώσεις στα μεγαλύτερα μοντέλα, όπου η μείωση φτάνει έως 72% – όπως στην περίπτωση του Audi A4 35tfsi, το οποίο από 8.800 ευρώ υπολογίζεται πλέον στα 2.450 ευρώ.
Οι αλλαγές αυτές ισχύουν μόνο για οχήματα που έχουν ταξινομηθεί μετά την 1η Νοεμβρίου 2010, ενώ το ελάχιστο τεκμήριο για Ι.Χ. έως 1.200 κυβικά ορίζεται στα 2.000 ευρώ.
Εξαιρέσεις και επιπλέον ελαφρύνσεις
Μαζί με τις μειώσεις, το νομοσχέδιο προβλέπει και κατάργηση της “τεκμαρτής ποινής” των 3.000 ευρώ για εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα. Πρακτικά, οικογένειες με εργαζόμενα παιδιά δεν θα επιβαρύνονται πλέον για τα τεκμήρια των παιδιών τους. Ένα πάγιο αίτημα πολυτέκνων και τρίτεκνων που ικανοποιείται επιτέλους.
Το μέτρο θεωρείται μόνιμο και θα ισχύσει για τα εισοδήματα του 2025, δηλαδή θα φανεί στις φορολογικές δηλώσεις της άνοιξης του 2026.
Ποιοι ωφελούνται – και πόσο
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, περίπου 477.000 φορολογούμενοι θα δουν σημαντική μείωση στο φορολογητέο εισόδημά τους. Το μέτρο αγγίζει κυρίως τη μεσαία τάξη: εργαζόμενους, συνταξιούχους και οικογένειες που κατοικούν σε ιδιόκτητα ή ενοικιαζόμενα ακίνητα και διατηρούν ένα ή δύο αυτοκίνητα.
Το δημοσιονομικό κόστος των ελαφρύνσεων εκτιμάται σε 40 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, και εντάσσεται στο συνολικό πακέτο των 2,7 δισεκατομμυρίων ευρώ μέτρων που είχαν εξαγγελθεί στη ΔΕΘ.
Η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από νέες φορολογικές κλίμακες, μειώσεις ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς και ενδιάμεσο συντελεστή 25% για τα ενοίκια, στοχεύοντας συνολικά στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, χωρίς να διαταράσσονται οι δημοσιονομικοί στόχοι.
Ουσιαστικά, μετά από 20 χρόνια…
Για πρώτη φορά από το 2005, η εφορία αλλάζει ριζικά τη λογική των τεκμηρίων. Αντί να “τιμωρεί” όσους διαθέτουν ένα σπίτι ή ένα αυτοκίνητο, επιχειρεί να συνδέσει το φορολογικό βάρος με την πραγματική κατανάλωση και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Με λίγα λόγια, το κράτος δείχνει ότι αρχίζει να εμπιστεύεται ξανά τους φορολογουμένους – και η μεσαία τάξη παίρνει επιτέλους μια ανάσα μετά από χρόνια πίεσης.
