Μια νέα ψηφιακή εποχή ξεκινά για το ελληνικό κληρονομικό δίκαιο. Το γνωστό πληροφοριακό σύστημα myPROPERTY της ΑΑΔΕ πρόκειται να αποκτήσει αναβαθμισμένες δυνατότητες που θα φέρουν επανάσταση στη διαχείριση και εκκαθάριση κληρονομιών. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία των αλλαγών που προωθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο θέλει να βάλει τέλος σε έναν διαχρονικό φόβο: εκείνον των πολιτών που διστάζουν να αποδεχτούν μια κληρονομιά, μην τυχόν και «κληρονομήσουν» μαζί της και απλήρωτα χρέη.
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας εκκαθάρισης περιουσιών που συνοδεύονται από οικονομικές εκκρεμότητες. Η ΑΑΔΕ και το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχουν ήδη συγκροτήσει τεχνικές ομάδες που θα συνεργαστούν για τη δημιουργία νέων ηλεκτρονικών λειτουργιών μέσα στο myPROPERTY. Στόχος είναι να προσφέρουν στους εκκαθαριστές κληρονομιών ένα ολοκληρωμένο εργαλείο, μέσα από το οποίο θα μπορούν να δηλώνουν ηλεκτρονικά τα περιουσιακά στοιχεία του θανόντος, τις οφειλές του, αλλά και την πρόοδο της διαδικασίας εκκαθάρισης.
Τι αλλάζει στην πράξη
Με τις νέες λειτουργίες, ο εκκαθαριστής θα έχει τη δυνατότητα να συνδέεται στο σύστημα με τους κωδικούς TAXISnet και να καταχωρίζει τα πλήρη στοιχεία του κληρονομούμενου. Θα μπορεί να δηλώνει αναλυτικά τόσο την κινητή και ακίνητη περιουσία όσο και τα χρέη του προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία ή ιδιώτες πιστωτές.
Η καινοτομία δεν σταματά εκεί: το myPROPERTY θα επικοινωνεί αυτόματα με άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων, όπως το Κτηματολόγιο, τον ΕΝΦΙΑ ή ακόμη και τις τράπεζες. Έτσι, θα δημιουργείται μια ολοκληρωμένη εικόνα της περιουσίας, χωρίς ο πολίτης να χρειάζεται να «τρέχει» σε διαφορετικές υπηρεσίες.
Επιπλέον, η πλατφόρμα θα δίνει τη δυνατότητα επισύναψης εγγράφων, ώστε όλες οι απαραίτητες πληροφορίες να συγκεντρώνονται ηλεκτρονικά σε έναν φάκελο. Ολόκληρη η διαδικασία —από τη δήλωση μέχρι την εκκαθάριση— θα μπορεί να παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο.
Διαφάνεια και ασφάλεια στη διαδικασία
Κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης, το σύστημα θα ενημερώνει αυτόματα για κάθε πληρωμή, ρύθμιση ή εξόφληση που πραγματοποιείται. Ο εκκαθαριστής και οι δικαιούχοι θα έχουν συνεχή εικόνα για την πορεία της υπόθεσης, χωρίς να χρειάζεται να απευθύνονται σε διαφορετικές υπηρεσίες ή να περιμένουν γραφειοκρατικές εγκρίσεις.
Μόλις ολοκληρωθούν οι διαδικασίες πληρωμών, το myPROPERTY θα υπολογίζει αυτόματα το καθαρό ποσό ή την τελική περιουσία που απομένει και θα ενημερώνει τους κληρονόμους. Έτσι, ο κάθε δικαιούχος θα μπορεί ηλεκτρονικά να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί ή θα αποποιηθεί την κληρονομιά.
⚖️ Διαχωρισμός περιουσιών – προστασία πολιτών
Η μεταρρύθμιση του κληρονομικού δικαίου φέρνει και μια σημαντική νομική τομή: τον διαχωρισμό της περιουσίας του κληρονομούμενου από εκείνη του κληρονόμου. Αυτό σημαίνει ότι τα χρέη του θανόντος δεν θα «μεταφέρονται» στους δικαιούχους, αλλά θα εκκαθαρίζονται πρώτα, ώστε οι πολίτες να αποδέχονται μόνο την καθαρή περιουσία που πραγματικά τους ανήκει.
Με τον τρόπο αυτό, το νέο σύστημα επιτυγχάνει δύο στόχους:
αφενός προστατεύει τους πολίτες από δυσάρεστες οικονομικές εκπλήξεις, αφετέρου διασφαλίζει τα δικαιώματα των πιστωτών που δικαιούνται να λάβουν τα ποσά που τους οφείλονται.
️ Το κράτος κερδίζει – οι πολίτες ανακουφίζονται
Η ενσωμάτωση των νέων δυνατοτήτων στο myPROPERTY δεν θα ωφελήσει μόνο τους κληρονόμους. Το κράτος θα αποκτήσει πλέον ενιαία και επικαιροποιημένη εικόνα για κάθε υπόθεση, κάτι που θα διευκολύνει σημαντικά τη διασταύρωση στοιχείων και τη διαφάνεια στη διαχείριση περιουσιών.
Παράλληλα, οι πολίτες θα μπορούν να ολοκληρώνουν όλες τις διαδικασίες εξ αποστάσεως, χωρίς φυσική παρουσία σε ΔΟΥ ή δικαστήρια. Από την αρχική δήλωση φόρου κληρονομιάς, μέχρι την τελική απόδοση της περιουσίας, όλα θα γίνονται ψηφιακά και γρήγορα, μέσα από μία και μόνο πλατφόρμα.
Μια μεταρρύθμιση που φέρνει την Ελλάδα στο μέλλον
Η ψηφιακή αναβάθμιση του myPROPERTY δεν είναι απλώς μια τεχνική βελτίωση· είναι βήμα εκσυγχρονισμού της Δικαιοσύνης και της Δημόσιας Διοίκησης. Με την ολοκλήρωσή της, η Ελλάδα θα διαθέτει ένα σύγχρονο, διαφανές και δίκαιο σύστημα διαχείρισης κληρονομιών, το οποίο θα εξυπηρετεί πολίτες, επαγγελματίες και δημόσιες αρχές με ασφάλεια και ταχύτητα.
Όπως επισημαίνουν στελέχη του Υπουργείου, η αλλαγή αυτή ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος και δίνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η τεχνολογία μπορεί να κάνει τη Δικαιοσύνη πιο προσβάσιμη και αποτελεσματική.
Η ψηφιακή μεταρρύθμιση στο κληρονομικό δίκαιο έρχεται να κλείσει έναν κύκλο αβεβαιότητας και να ανοίξει έναν νέο, όπου κάθε πολίτης θα γνωρίζει ακριβώς τι αποδέχεται — και κανείς δεν θα φοβάται πια τις «κληρονομιές-παγίδες».
