Η ισχυρή πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως ανοίγει τον δρόμο για νέες παρεμβάσεις με θετικό πρόσημο. Το οικονομικό επιτελείο, αξιοποιώντας τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που διαμορφώνεται και για το 2026, εξετάζει το ενδεχόμενο επιτάχυνσης μέτρων τα οποία μέχρι πρότινος είχαν τοποθετηθεί χρονικά αργότερα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανότητα μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό — μια κίνηση που θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και να αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση έχει επανεξετάσει ορισμένες προτάσεις που δεν εντάχθηκαν τελικά στο πακέτο μέτρων της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Η ισχυρή υπεραπόδοση των εσόδων και οι θετικοί δημοσιονομικοί δείκτες, δίνουν τώρα τη δυνατότητα να επανέλθουν στο τραπέζι παρεμβάσεις που κρίνονται εφικτές χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα. Ανάμεσά τους, ξεχωρίζει η επίσπευση της προγραμματισμένης μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Η συγκεκριμένη μείωση, που με βάση τον αρχικό σχεδιασμό προβλεπόταν για το 2027, εξετάζεται πλέον να εφαρμοστεί ήδη από το 2026. Εφόσον προχωρήσει, το συνολικό ποσοστό εισφορών θα υποχωρήσει στο 34,66% του μισθού, πλησιάζοντας τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Από το 2019 έως σήμερα, οι συνολικές μειώσεις εισφορών έχουν φτάσει σχεδόν τις έξι ποσοστιαίες μονάδες, εξέλιξη που θεωρείται καίρια για τη στήριξη της απασχόλησης και τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους.
Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών αναγνωρίζουν πως οι ελληνικές επιχειρήσεις —και ιδίως οι μικρομεσαίες— εξακολουθούν να λειτουργούν υπό έντονες πιέσεις. Το ενεργειακό κόστος, η αυξημένη φορολογική επιβάρυνση και οι ανάγκες για αναπροσαρμογή μισθών δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον, το οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να αμβλύνει. Η ταχύτερη μείωση των εισφορών θεωρείται ότι θα προσφέρει άμεση «ανάσα» ρευστότητας στους εργοδότες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να διατηρήσουν ή και να επεκτείνουν την απασχόληση.
Αν και το όφελος για τους εργαζόμενους από τη νέα μείωση θεωρείται πιο περιορισμένο, δεν είναι αμελητέο. Για έναν μισθό 1.000 ευρώ, η μείωση των εισφορών αναμένεται να μεταφραστεί σε καθαρή αύξηση αποδοχών περίπου 5 έως 6 ευρώ τον μήνα. Παρά το μικρό αυτό ποσό, η συνεχής αποκλιμάκωση του κόστους ασφάλισης ενισχύει σταδιακά το διαθέσιμο εισόδημα και δημιουργεί θετικό ψυχολογικό κλίμα, ιδίως σε μια περίοδο όπου οι πιέσεις από το κόστος ζωής παραμένουν έντονες.
Η προηγούμενη μείωση των εισφορών είχε τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025, βάσει του κυβερνητικού προγράμματος. Από τότε, η εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης των μισθωτών έχει διαμορφωθεί σε συνολικό ποσοστό 6,10% επί των πάσης φύσεως αποδοχών, το οποίο κατανέμεται σε 5,45% για παροχές σε είδος και 0,65% για παροχές σε χρήμα. Από τα ποσά αυτά, το 1,65% και το 0,40% αντίστοιχα βαρύνουν τον ασφαλισμένο, ενώ το υπόλοιπο επιμερίζεται στους εργοδότες.
Η σταδιακή αποκλιμάκωση των εισφορών αποτελεί διαχρονικό αίτημα των παραγωγικών φορέων, καθώς θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την προσέλκυση επενδύσεων. Ο ΣΕΒ, το ΕΒΕΑ και πλήθος επιχειρηματικών ενώσεων έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί υψηλό μη μισθολογικό κόστος σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Κάθε ποσοστιαία μονάδα μείωσης, υποστηρίζουν, μπορεί να λειτουργήσει ως «πολλαπλασιαστής» ανάπτυξης μέσω της αύξησης της απασχόλησης και της μείωσης της αδήλωτης εργασίας.
Παράλληλα, στο οικονομικό επιτελείο επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία ότι το 2026 θα είναι χρονιά με θετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Οι προβλέψεις για ανάπτυξη πάνω από 2,5%, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη αύξηση των εσόδων από τουρισμό και επενδύσεις, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που επιτρέπει την εξέταση πρόσθετων παρεμβάσεων. Ωστόσο, η τελική απόφαση θα ληφθεί τους πρώτους μήνες του 2025, όταν θα υπάρχουν πιο καθαρά στοιχεία για την πορεία του προϋπολογισμού.
Αν προκριθεί η επίσπευση, η μείωση θα μπορούσε να ενσωματωθεί στο οικονομικό πακέτο της επόμενης ΔΕΘ, ως κεντρικό μήνυμα «ενίσχυσης της απασχόλησης και της ανταγωνιστικότητας». Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να συνοδευτεί και από στοχευμένες φορολογικές διευκολύνσεις για συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας, όπως το λιανεμπόριο και η εστίαση, που επλήγησαν περισσότερο από το αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει τη στρατηγική σταδιακής ελάφρυνσης της εργασίας, στη λογική «λιγότερες εισφορές – περισσότερες θέσεις εργασίας». Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός σταθερού και ελκυστικού οικονομικού περιβάλλοντος, ικανού να στηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξη και να προσελκύσει ξένες επενδύσεις.
Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, το 2026 μπορεί να αποτελέσει χρονιά-ορόσημο για το εργασιακό κόστος στην Ελλάδα. Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών θα σηματοδοτήσει το τέλος μιας μακράς περιόδου υπερφορολόγησης της εργασίας και θα φέρει τη χώρα πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα, δημιουργώντας συνθήκες μεγαλύτερης σταθερότητας και ανταγωνιστικότητας για την ελληνική οικονομία.
