Παρά τις αλλεπάλληλες μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό, χιλιάδες ασφαλισμένοι εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να αποχωρήσουν νωρίτερα από την εργασία τους, αξιοποιώντας ειδικές και μεταβατικές ρυθμίσεις που εξακολουθούν να ισχύουν και το 2025. Οι διατάξεις αυτές επιτρέπουν την έξοδο πριν από τα 62, τόσο με πλήρη όσο και με μειωμένη σύνταξη, διατηρώντας παράλληλα υψηλότερες αποδοχές για όσους είχαν κατοχυρώσει δικαιώματα πριν από το 2013.
Οι «παλιοί» που διατηρούν το προνόμιο της πρόωρης εξόδου
Ιδιαίτερα ωφελημένες είναι οι γυναίκες που είχαν κατοχυρώσει δικαιώματα μητρότητας ή ανήλικων τέκνων πριν από το 2013. Οι διατάξεις που τις καλύπτουν παραμένουν ενεργές και το 2025, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να βγουν στη σύνταξη αρκετά νωρίτερα από τα νέα γενικά όρια ηλικίας.
Παρά το γεγονός ότι οι αλλαγές των τελευταίων ετών αυστηροποίησαν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, όσες και όσοι είχαν ήδη θεμελιώσει δικαιώματα έως το 2022, μπορούν να αξιοποιήσουν τις λεγόμενες «μεταβατικές διατάξεις». Αυτές λειτουργούν σαν «δίχτυ ασφαλείας» για πολλές οικογένειες, ειδικά για όσες είχαν κινηθεί έγκαιρα ώστε να κατοχυρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης ή τα όρια ηλικίας.
ΙΚΑ: Ποιοι μπορούν να φύγουν μέσα στο 2025
Οι ασφαλισμένες του ΙΚΑ που κατοχυρώνουν δικαίωμα αποχώρησης εντός του 2025 χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
-
Μητέρες με 5.500 ένσημα έως το 2010 και ανήλικο παιδί, που είχαν συμπληρώσει το 55ο έτος έως το 2018. Αυτές μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη στα 61, εφόσον δεν έχουν ήδη λάβει μειωμένη.
-
Μητέρες με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο το 2010 ή 2011, οι οποίες έκλεισαν τα 50 ή 52 αντίστοιχα το 2017–2018. Έχουν δικαίωμα μειωμένης σύνταξης στα 58,5 έτη, όριο που συμπληρώνεται φέτος ή το 2024.
-
Μητέρες με 5.500 ένσημα και ανήλικο τέκνο το 2012, οι οποίες είχαν γίνει 55 ετών έως το 2018. Μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη στα 61, ενώ αν έκλεισαν τα 55 μετά το 2019, αποχωρούν στα 62.
Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών: Παράθυρα και το 2025
Οι ασφαλισμένες στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε πρόωρη σύνταξη υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις:
-
Μητέρες με 25ετία το 2010 και ανήλικο τέκνο, που είχαν συμπληρώσει το 50ό έτος έως το 2017, μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη έως τα 58,5. Από το 2017 και μετά, το όριο αυξάνεται σταδιακά (60,2 – 61,3 κ.ο.κ.).
-
Ασφαλισμένες με 25ετία το 2012 και ανήλικο τέκνο, οι οποίες είχαν συμπληρώσει το 55ο έτος έως το 2018, μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη στα 61.
Οι ρυθμίσεις αυτές εξακολουθούν να αποτελούν «σανίδα σωτηρίας» για πολλές μητέρες του ιδιωτικού και ευρύτερου δημόσιου τομέα που είχαν ασφαλιστεί πριν από το 1993.
Δημόσιο: Γονείς και τρίτεκνοι με «κλειδωμένα» δικαιώματα
Ανάλογες ευκαιρίες υπάρχουν και για τους δημοσίους υπαλλήλους που θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι το 2012. Οι κατηγορίες που μπορούν να αποχωρήσουν το 2025 με πλήρη ή μειωμένη σύνταξη περιλαμβάνουν:
-
Γονείς με ανήλικο παιδί το 2011 και 25ετία, γεννημένοι έως τον Δεκέμβριο του 1965 – αποχωρούν στα 58 έτη και 5 μήνες.
-
Γονείς με ανήλικο το 2012 και 25ετία, γεννημένοι έως τον Δεκέμβριο του 1963 – δικαιούνται σύνταξη στα 59 έτη και 6 μήνες.
-
Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι με 21 ή 23 έτη ασφάλισης ως το 2011–2012, γεννημένοι την περίοδο 1962–1965, μπορούν να αποχωρήσουν από 58,5 έως 61 ετών, ανάλογα με το έτος θεμελίωσης.
Ποιοι μπορούν να φύγουν με μειωμένη σύνταξη
Η επιλογή της μειωμένης σύνταξης εξακολουθεί να ισχύει για όσους είχαν διοριστεί ή ασφαλιστεί πριν από το 1993 και είχαν «κλειδώσει» ηλικίες από 55 έως 60 ετών έως το 2022.
➡️ Παραδείγματα:
-
Όσοι είχαν 25ετία το 2011 και ήταν 56 ετών έως το 2022 μπορούν να αποχωρήσουν οποτεδήποτε.
-
Όσοι είχαν 25ετία το 2012 και έκλεισαν τα 58 έως το 2022 επίσης διατηρούν δικαίωμα εξόδου.
Αν οι αντίστοιχες ηλικίες συμπληρώνονται μετά την 1/1/2023, τότε η συνταξιοδότηση γίνεται στα 62 έτη.
Για τις γυναίκες με 25ετία έως το 2010, το όριο παραμένει το 55ο έτος, ενώ για τους άνδρες της ίδιας κατηγορίας, το 60ό έτος — αρκεί να είχαν φτάσει αυτές τις ηλικίες πριν το 2023.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και η διαδοχική ασφάλιση
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το βασικό όριο παραμένει στα 62 έτη με 40 χρόνια πληρωμένων εισφορών. Όσοι δεν συγκεντρώνουν τον απαιτούμενο χρόνο (π.χ. 30 έτη), συνταξιοδοτούνται στα 67.
Ωστόσο, σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης (π.χ. ΙΚΑ – ΟΑΕΕ), υπάρχει η δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 με μειωμένη σύνταξη, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει ενεργό ασφαλιστικό δεσμό την τελευταία πενταετία.
Τι σημαίνει στην πράξη
Παρότι τα περισσότερα νέα όρια ηλικίας αγγίζουν τα 62 ή 67 έτη, όσοι είχαν κατοχυρώσει δικαιώματα πριν το 2013 συνεχίζουν να βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση. Οι «παλιές» ρυθμίσεις δεν καταργούνται, αλλά παραμένουν σε ισχύ για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, αρκεί να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το μήνυμα είναι σαφές:
Όσοι έχουν κατοχυρωμένα δικαιώματα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά τα έτη ασφάλισής τους και να υποβάλουν αίτηση εγκαίρως. Οι διατάξεις που ισχύουν και το 2025 μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές για μια πρόωρη και πιο συμφέρουσα έξοδο από την εργασία.
