Μετά από μήνες αναμονής και καθυστερήσεων, οι λογαριασμοί χιλιάδων αγροτών και κτηνοτρόφων «ζωντάνεψαν» χθες, καθώς καταβλήθηκαν ενισχύσεις συνολικού ύψους 153 εκατομμυρίων ευρώ. Οι πληρωμές, που είχαν παγώσει λόγω των ελέγχων που διενεργούνται στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αφορούν δικαιούχους διαφόρων προγραμμάτων και μέτρων του ΠΑΑ 2014-2022, ενώ το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προανήγγειλε νέες καταβολές και στοχευμένες παρεμβάσεις μέχρι το τέλος του μήνα.
Οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, οι χθεσινές πιστώσεις αφορούσαν συνολικά 157.737 δικαιούχους, στους οποίους καταβλήθηκαν 61,41 εκατ. ευρώ, μετά από διασταυρωτικούς ελέγχους με τα δεδομένα του Ε9 και του myDATA της ΑΑΔΕ. Την ίδια στιγμή, 25.138 αιτήσεις —ποσοστό περίπου 13,7% του συνόλου— δεσμεύτηκαν για περαιτέρω έλεγχο, καθώς εντοπίστηκαν ασυμφωνίες ή ελλείψεις στα στοιχεία.
Από την 1η Σεπτεμβρίου έως σήμερα έχουν ήδη καταβληθεί επιπλέον 90 εκατ. ευρώ για επενδυτικά μέτρα, ενώ στις 3 Οκτωβρίου καταβλήθηκε ακόμη 1,6 εκατ. ευρώ. Συνολικά, από τις αρχές Σεπτεμβρίου το ποσό που έχει φτάσει στους παραγωγούς ανέρχεται σε 153 εκατ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι υποθέσεις που εξετάζονται από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.
Ποιοι πληρώθηκαν και ποιοι μένουν σε εκκρεμότητα
Οι πληρωμές περιλαμβάνουν υπόλοιπα άμεσων ενισχύσεων ύψους 17,54 εκατ. ευρώ, όπως η Βασική Εισοδηματική Στήριξη, οι ενισχύσεις για Νέους Αγρότες, οι Αναδιανεμητικές Στηρίξεις, καθώς και η Ειδική Ενίσχυση για το Βαμβάκι. Επίσης, ενισχύθηκαν παραγωγοί σε μικρά νησιά του Αιγαίου και αιγοπροβατοτρόφοι.
Για το τελευταίο καθεστώς, ωστόσο, απαιτείται πρόσθετη διασταύρωση των στοιχείων παραγωγής γάλακτος με τα ηλεκτρονικά δεδομένα της ΑΑΔΕ, γεγονός που καθυστερεί την πληρωμή περίπου 34.600 δικαιούχων, ύψους σχεδόν 10 εκατ. ευρώ, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν πληρωμές ύψους 26 εκατ. ευρώ για προγράμματα εκτός ΟΣΔΕ, όπως αυτά του οίνου και των οπωροκηπευτικών, καθώς και 17,88 εκατ. ευρώ για δράσεις βιολογικής γεωργίας και μελισσοκομίας. Και σε αυτές τις κατηγορίες, ωστόσο, περισσότερες από 1.100 δηλώσεις παραμένουν σε έλεγχο λόγω διαφορών στα δηλωμένα τετραγωνικά μεταξύ ΟΣΔΕ και Ε9.
Οι επόμενες πληρωμές
Μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει προγραμματίσει νέες πληρωμές ύψους δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ. Μεταξύ αυτών:
46 εκατ. ευρώ για ενισχύσεις ζωοτροφών (de minimis) σε κτηνοτρόφους που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές,
12 εκατ. ευρώ για ζημιές από φερτά υλικά του φαινομένου «Daniel»,
63 εκατ. ευρώ για αγορά ζωοτροφών σε εκτροφές που περιορίστηκαν λόγω ζωονόσων,
22 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις ζώων που θανατώθηκαν εξαιτίας της ευλογιάς.
Επιπλέον, στις 31 Οκτωβρίου αναμένεται να πιστωθεί και η τρίτη δόση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο που χρησιμοποιείται στη γεωργία.
Νέες ενισχύσεις και προγράμματα
Στις άμεσες προτεραιότητες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης είναι και η ανασύσταση του φυτικού κεφαλαίου, με συνολικές αποζημιώσεις 80 εκατ. ευρώ. Η προκαταβολή αναμένεται να καταβληθεί έως το τέλος του έτους, ενώ η εξόφληση θα ολοκληρωθεί μέσα στο 2026. Παράλληλα, προγραμματίζεται η ενεργοποίηση του Μέτρου 23, που προβλέπει 178 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις παραγωγών οι οποίοι επλήγησαν από ακραία καιρικά φαινόμενα το 2024.
Η βασική ενίσχυση του 2025 βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, καθώς οι δηλώσεις συνεχίζονται μέχρι τις 20 Οκτωβρίου. Οι σχετικές πληρωμές θα προγραμματιστούν αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Τα νέα μέτρα στήριξης
Πέρα από τις καταβολές, η κυβέρνηση προχωρά σε δύο επιπλέον παρεμβάσεις με στόχο τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη στήριξη των πληγέντων από ζωονόσους.
1. Αναστολή ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων:
Οι κτηνοτρόφοι που έχουν υποστεί καθολική θανάτωση κοπαδιών λόγω ευλογιάς απαλλάσσονται προσωρινά από ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η ρύθμιση προβλέπει κεφαλαιοποίηση οφειλών στον ΕΦΚΑ, αναστολή πληρωμών χωρίς προσαυξήσεις και παράταση προθεσμιών για ήδη ρυθμισμένες οφειλές.
2. Επανένταξη στο Τιμολόγιο ΓΑΙΑ και νέα ρύθμιση χρεών:
Από την 1η Δεκεμβρίου 2025 ενεργοποιείται νέο πλαίσιο για αγρότες και οργανισμούς ΓΟΕΒ-ΤΟΕΒ, που περιλαμβάνει επαναφορά στο ευνοϊκό αγροτικό τιμολόγιο, διαγραφή τόκων και νέα ρύθμιση με μηδενικό επιτόκιο για καταναλώσεις έως τον Ιούλιο του 2024. Η πρώτη δόση θα πρέπει να καταβληθεί έως το τέλος του 2025, ενώ το Δημόσιο θα καλύψει τους τόκους μέσω επιχορηγήσεων στους παρόχους ενέργειας.
Προοπτικές και επόμενα βήματα
Μετά από μια περίοδο παρατεταμένων ελέγχων και καθυστερήσεων, οι τελευταίες πληρωμές σηματοδοτούν μια προσπάθεια επιστροφής στην κανονικότητα. Το ζητούμενο πλέον είναι να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, ώστε οι ενισχύσεις να φτάνουν έγκαιρα στους δικαιούχους και να αποφεύγονται φαινόμενα ταλαιπωρίας. Η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι οι διασταυρωτικοί έλεγχοι θα συνεχιστούν με στόχο τη διαφάνεια και την ορθή αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων.
