Ένα «πακέτο-ανάσα» για περισσότερους από 1,6 εκατομμύριο μη μισθωτούς, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες ετοιμάζει η κυβέρνηση, με στόχο να βάλει τέλος στον φαύλο κύκλο των οφειλών και να ανοίξει τον δρόμο προς τη σύνταξη για χιλιάδες εγκλωβισμένους ασφαλισμένους.
Το σχέδιο, που έχουν στα χέρια τους ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, κινείται σε δύο άξονες:
Νέες, πιο ευέλικτες ρυθμίσεις χρεών προς τον ΕΦΚΑ.
Αύξηση των ορίων οφειλής για συνταξιοδότηση.
Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να βελτιωθεί η εισπραξιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων και αφετέρου να ανακουφιστούν οι οφειλέτες που βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με τον οικονομικό αποκλεισμό.
«Ρυθμίσεις στα μέτρα σου» – Νέο μοντέλο αποπληρωμής οφειλών
Η νέα ρύθμιση φέρνει ευελιξία και προσαρμογή στις πραγματικές δυνατότητες κάθε ασφαλισμένου. Ειδικά για μικρομεσαίους και μικρούς επαγγελματίες, το Υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει ένα σύστημα που θα λαμβάνει υπόψη το εισόδημα, τις δαπάνες και το ύψος του χρέους, ώστε οι δόσεις να είναι πραγματικά βιώσιμες.
Ρυθμίσεις 48 και 72 δόσεων προβλέπονται για τους μικρότερους οφειλέτες, ενώ για όσους έχασαν παλαιότερα τη ρύθμιση των 120 δόσεων, εξετάζεται επανενεργοποίηση — υπό την προϋπόθεση καταβολής προκαταβολής τριών δόσεων.
Σήμερα, οι περισσότεροι ασφαλισμένοι μπορούν να εξοφλήσουν τις οφειλές τους σε 12 έως 24 δόσεις (και σε εξαιρετικές περιπτώσεις έως 48). Με το νέο πλαίσιο, ο ΕΦΚΑ αποκτά τη δυνατότητα να προτείνει εξατομικευμένες ρυθμίσεις, ειδικά για όσους έχουν μικρές οφειλές και πραγματική αδυναμία πληρωμής.
Για τις μεγαλύτερες οφειλές, θα εξακολουθήσει να ισχύει ο εξωδικαστικός μηχανισμός, που προσφέρει έως και πολλαπλές δόσεις και μειώσεις προσαυξήσεων.
Επιπλέον, σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής, οι οφειλέτες θα ενημερώνονται αυτόματα για τις συνέπειες, ενώ θα έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν ξανά σε νέα ρύθμιση χωρίς να χάνουν όλα τα προνόμια.
Ο «χάρτης» των χρεών: Ποιοι χρωστούν και πόσα
Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ αποτυπώνουν μια ανησυχητική εικόνα:
Οι κύριες οφειλές φτάνουν τα 30,2 δισ. ευρώ,
ενώ οι τόκοι και προσαυξήσεις προσθέτουν άλλα 20,1 δισ. ευρώ.
Πάνω από 1,48 εκατομμύρια οφειλέτες χρωστούν ποσά έως 15.000 ευρώ, ενώ μόλις 2.859 μεγαλοοφειλέτες κατέχουν σχεδόν το 1/4 του συνολικού χρέους.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι αν δοθεί η δυνατότητα σε όσους χρωστούν μικρότερα ποσά να τα ρυθμίσουν, θα αυξηθεί η εισπραξιμότητα και ταυτόχρονα θα αποσυμφορηθεί το ασφαλιστικό σύστημα.
Νέο όριο για συντάξεις με χρέη – Ποιοι «ξεκλειδώνουν» σύνταξη
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά όσους έχουν ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα αλλά δεν μπορούν να λάβουν σύνταξη λόγω χρεών.
Σύμφωνα με το νέο σχέδιο, το όριο οφειλής που επιτρέπει τη συνταξιοδότηση αυξάνεται:
Από 30.000 σε 45.000 ευρώ για χρέη προς τον ΕΦΚΑ,
και από 10.000 σε 15.000 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ.
Σήμερα, οι ασφαλισμένοι λαμβάνουν το 40% της σύνταξής τους, ενώ το υπόλοιπο 60% παρακρατείται μέχρι το χρέος να μειωθεί στις 20.000 ευρώ. Από εκεί και πέρα, η αποπληρωμή συνεχίζεται σε 60 δόσεις.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος με χρέος 30.000 ευρώ και σύνταξη 800 ευρώ λαμβάνει μόλις 320 ευρώ τον μήνα, μέχρι το χρέος να πέσει στα 20.000. Στη συνέχεια, πληρώνει 333 ευρώ για πέντε χρόνια.
Με το νέο όριο, χιλιάδες ασφαλισμένοι που σήμερα μένουν εκτός θα μπορέσουν επιτέλους να λάβουν τη σύνταξή τους.
Ποιοι ωφελούνται – Τι αλλάζει για όλους
Οι αλλαγές αναμένεται να δώσουν πραγματική «ανάσα» σε όσους έχουν εγκλωβιστεί ανάμεσα σε χρέη και αναστολές συνταξιοδότησης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, πάνω από 1,6 εκατομμύριο επαγγελματίες και αγρότες θα επωφεληθούν άμεσα ή έμμεσα.
Εξετάζεται επίσης να αυξηθεί το όριο καταθέσεων (σήμερα 12.000 ευρώ) που αποκλείει πολλούς από τις ρυθμίσεις, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι. Έτσι, οι μικροοφειλέτες δεν θα αποκλείονται από το δικαίωμα ρύθμισης μόνο και μόνο επειδή διαθέτουν ένα μικρό αποθεματικό.
⚖️ Ένα νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» με τους οφειλέτες
Η κυβέρνηση ποντάρει ότι οι νέες ρυθμίσεις θα δημιουργήσουν ένα νέο, πιο δίκαιο πλαίσιο στις σχέσεις πολιτών και κράτους. Η φιλοσοφία είναι απλή:
➡️ Οφείλεις; Ρύθμισε, αλλά με βάση την πραγματική σου δυνατότητα.
➡️ Θες να συνταξιοδοτηθείς; Πλήρωσε σταδιακά, χωρίς να μείνεις εκτός συστήματος.
Εάν το σχέδιο προχωρήσει, θα σημάνει μια ιστορική αλλαγή για εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους που τα τελευταία χρόνια αισθάνονταν «παγιδευμένοι» ανάμεσα στα χρέη και τη σύνταξη που δεν ερχόταν ποτέ.
Το στοίχημα
Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να εξισορροπήσει την εισπραξιμότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη. Αν οι ρυθμίσεις αποδειχθούν βιώσιμες, τότε όχι μόνο θα ενισχυθούν τα έσοδα του ΕΦΚΑ, αλλά και χιλιάδες επαγγελματίες θα μπορέσουν να ξανασταθούν στα πόδια τους.
Το σίγουρο είναι ότι το φθινόπωρο φέρνει το πιο γενναίο «restart» στο ασφαλιστικό σύστημα των τελευταίων ετών — ένα restart που υπόσχεται τέλος στον αποκλεισμό και νέα αρχή για όσους χρωστούν.
