Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, που βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, φέρνει αλλαγές στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολουμένων. Οι ρυθμίσεις αυτές, που θα τεθούν σε ισχύ για τα εισοδήματα του 2025 και θα επηρεάσουν τη φορολογία του 2026, στοχεύουν στη μείωση των επιβαρύνσεων για ένα ευρύ φάσμα επαγγελματιών.
Τι αλλάζει στην πράξη
Το τεκμαρτό εισόδημα –δηλαδή το ελάχιστο ποσό που θεωρεί το κράτος ότι πρέπει να δηλώσει ένας επαγγελματίας, ανεξαρτήτως πραγματικών εσόδων– αποτέλεσε αντικείμενο έντονων αντιδράσεων τον τελευταίο χρόνο. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να διορθώσει στρεβλώσεις, προσφέροντας πλήρη απαλλαγή ή μειωμένο τεκμαρτό κατά 50% σε συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών που θεωρούνται ευάλωτες ή περιορισμένες επαγγελματικά.
Πλήρης απαλλαγή: Ποιοι εξαιρούνται εντελώς
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι παρακάτω κατηγορίες απαλλάσσονται πλήρως από τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος:
-
Νέοι επαγγελματίες κατά τα τρία πρώτα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησής τους. Η ρύθμιση αυτή αναμένεται να στηρίξει σημαντικά όσους κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην αγορά, δίνοντάς τους οικονομικό «οξυγόνο» μέχρι να σταθούν στα πόδια τους.
-
Μητέρες για το έτος γέννησης του παιδιού τους και για τα δύο επόμενα. Ένα μέτρο που λειτουργεί ως κοινωνικό αντίβαρο για τις γυναίκες που προσπαθούν να συνδυάσουν επαγγελματική και οικογενειακή ζωή.
-
Αγρότες, ανεξαρτήτως μεγέθους της δραστηριότητάς τους. Η κυβέρνηση θέλει να διασφαλίσει ότι ο πρωτογενής τομέας δεν θα επιβαρυνθεί επιπλέον, σε μια περίοδο που το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό.
-
Επαγγελματίες με “μπλοκάκι” που συνεργάζονται με έως τρεις εργοδότες. Στην πράξη, αυτοί αντιμετωπίζονται φορολογικά περισσότερο ως μισθωτοί παρά ως επιχειρηματίες.
-
Άτομα με αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%, για τα οποία το κράτος προβλέπει πλήρη απαλλαγή.
-
Καφενεία και μικρές επιχειρήσεις σε οικισμούς κάτω των 3.100 κατοίκων ή σε μικρά νησιά, που αποτελούν ζωτικά κύτταρα των τοπικών κοινωνιών.
-
Ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές που συνεργάζονται με έως δύο εταιρείες και εργάζονται από το σπίτι τους.
Μείωση κατά 50% στο τεκμαρτό εισόδημα
Για άλλες ομάδες πολιτών, το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει μειωμένο κατά 50% τεκμαρτό εισόδημα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται:
-
Επαγγελματίες με αναπηρία από 67% έως 79%.
-
Γονείς μονογονεϊκών ή πολύτεκνων οικογενειών, που συχνά επωμίζονται πολλαπλάσια οικονομικά βάρη.
-
Γονείς παιδιών με σοβαρές αναπηρίες, των οποίων τα έξοδα διαβίωσης και φροντίδας είναι σημαντικά αυξημένα.
-
Εκμεταλλευτές ταξί που διαθέτουν ποσοστό ιδιοκτησίας έως 25%.
-
Εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε χώρους δημόσιων σχολείων με αυστηρούς περιορισμούς λειτουργίας.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται
Για να μπορέσουν οι επαγγελματίες να επωφεληθούν από τις παραπάνω απαλλαγές και μειώσεις, θα πρέπει να υποβάλουν συγκεκριμένα δικαιολογητικά. Ενδεικτικά:
-
Νομοθετικές ή κανονιστικές αναφορές που αποδεικνύουν ότι η δραστηριότητά τους υπόκειται σε περιορισμούς.
-
Πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, για την επιβεβαίωση πολύτεκνων ή μονογονεϊκών οικογενειών.
-
Δικαστικές αποφάσεις ή συμβολαιογραφικά έγγραφα που αποδεικνύουν την επιμέλεια παιδιών, όπου απαιτείται.
-
Άδεια κυκλοφορίας οχήματος, στην περίπτωση των εκμεταλλευτών ταξί, ώστε να πιστοποιείται το ποσοστό ιδιοκτησίας.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους επαγγελματίες
Η νέα προσέγγιση στο τεκμαρτό σύστημα δεν εξαλείφει πλήρως το υφιστάμενο μοντέλο, αλλά διορθώνει σημαντικές αδικίες. Οι μικροί επαγγελματίες, οι νέοι στην αγορά, οι μητέρες και τα άτομα με αναπηρία θα έχουν επιτέλους τη δυνατότητα να φορολογηθούν με βάση τα πραγματικά τους εισοδήματα και όχι με τεκμαρτές υποθέσεις.
Για χιλιάδες επαγγελματίες αυτό σημαίνει ουσιαστική μείωση φόρων, ανακούφιση από πλασματικές επιβαρύνσεις και μια δόση δικαιοσύνης απέναντι σε ένα σύστημα που για χρόνια θεωρούσε τους πάντες “ύποπτους φοροδιαφυγής”.
Το μήνυμα του υπουργείου
Το υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει, μέσα από τις στοχευμένες αυτές αλλαγές, να ισορροπήσει μεταξύ δικαιοσύνης και αποτελεσματικότητας στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών. Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: όποιος δηλώνει πραγματικά έσοδα και δραστηριοποιείται νόμιμα, δεν θα τιμωρείται από τα τεκμήρια.
Οι αλλαγές αναμένεται να ενσωματωθούν οριστικά στο φορολογικό πλαίσιο μετά τη δημόσια διαβούλευση και να ισχύσουν για τα εισοδήματα του 2025. Αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, το νέο σύστημα θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο δίκαιη φορολόγηση και θα δώσει ανάσα σε δεκάδες χιλιάδες επαγγελματίες που σήμερα πιέζονται από το τεκμαρτό εισόδημα.
