Η μάχη με τα χρέη παραμένει σκληρή για χιλιάδες Έλληνες που αναζητούν μια ανάσα μέσα στην οικονομική ασφυξία. Το φως στο τούνελ έρχεται μέσα από τον Νόμο 4738/2020 και τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, που υπόσχεται «κούρεμα» χρεών – ακόμη και θεαματικές μειώσεις έως 90% για όσους πληρούν τα κριτήρια.
Η διαδικασία δεν είναι απλώς μια ρύθμιση. Για πολλούς, αποτελεί τη μοναδική ευκαιρία να σώσουν την περιουσία τους, να προστατεύσουν την πρώτη κατοικία και να ξεκινήσουν οικονομικά από την αρχή.
Τι προβλέπει ο νόμος – Η «σεισάχθεια» του 21ου αιώνα
Η έννοια της «σεισάχθειας» – δηλαδή η πλήρης απαλλαγή από τα χρέη – δεν είναι πλέον θεωρητική. Η Ευρωπαϊκή Οδηγία 1023/2019, ενσωματωμένη στο ελληνικό δίκαιο μέσω του Ν. 4738/2020, προβλέπει τη δυνατότητα ολικής διαγραφής οφειλών.
Ωστόσο, αυτή η λύση συνοδεύεται από πλήρη απώλεια περιουσίας, καθώς θεωρείται πτώχευση. Και αυτό ακριβώς είναι που οι περισσότεροι θέλουν να αποφύγουν.
Έτσι, το ενδιαφέρον στρέφεται στη μερική διαγραφή: ένα εργαλείο που επιτρέπει σε χιλιάδες νοικοκυριά να «κουρέψουν» μέρος του χρέους τους, διατηρώντας παράλληλα την ιδιοκτησία τους.
Προστασία πρώτης κατοικίας και επιδότηση για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά
Για τις πιο αδύναμες ομάδες, ο νόμος προβλέπει επιπλέον «δίχτυ ασφαλείας».
Όσοι έχουν ετήσιο εισόδημα έως 7.000 ευρώ (ατομικό) θεωρούνται ευάλωτοι και μπορούν να λάβουν κρατική επιδότηση δόσεων για 12 χρόνια, ώστε να μη χάσουν την κύρια κατοικία τους.
Μάλιστα, μετά την περίοδο επιδότησης, αποκτούν δικαίωμα επαναγοράς του σπιτιού τους – ένα μέτρο που έχει ήδη «σώσει» δεκάδες οικογένειες από πλειστηριασμούς.
Ποιοι μπορούν να μπουν στη ρύθμιση και να πετύχουν “κούρεμα”
Η μεσαία τάξη των οφειλετών – όσοι έχουν εισόδημα έως 14.000 ευρώ – μπορεί να προσφύγει στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Η διαδικασία είναι απλή:
μέσω της πλατφόρμας gov.gr, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει ηλεκτρονική αίτηση. Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης οφειλών είναι υποχρεωμένες να εξετάσουν την πρόταση ρύθμισης.
Βασική προϋπόθεση: να αποδειχθεί ότι ο οφειλέτης δεν είναι “στρατηγικός κακοπληρωτής”, δηλαδή ότι δεν αποκρύπτει εισοδήματα ή περιουσία.
Πώς γίνεται ο υπολογισμός του “κουρέματος”
Το «μαγικό νούμερο» που καθορίζει το αν – και πόσο – χρέος θα διαγραφεί, είναι η εμπορική αξία της περιουσίας του οφειλέτη και των εγγυητών.
Αν η αξία των ακινήτων είναι μεγαλύτερη από το συνολικό χρέος, δεν προβλέπεται διαγραφή.
Αν όμως το χρέος ξεπερνά την αξία της περιουσίας, τότε το υπερβάλλον ποσό διαγράφεται.
Παραδείγματα:
Χρέος 80.000€ – Περιουσία 100.000€ → Καμία διαγραφή.
Χρέος 120.000€ – Περιουσία 100.000€ → “Κούρεμα” 20.000€.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μείωση μπορεί να φτάσει ακόμη και το 90% της συνολικής οφειλής, εφόσον τεκμηριωθεί ότι η εξόφληση του πλήρους ποσού είναι αδύνατη.
⚖️ Παράγοντες που περιορίζουν ή μηδενίζουν το “κούρεμα”
Η διαγραφή δεν είναι αυτόματη και εξαρτάται από πολλές μεταβλητές:
Αν οι εγγυητές διαθέτουν περιουσία ή υψηλά εισοδήματα, το «κούρεμα» μειώνεται.
Αν ο οφειλέτης έχει περίσσευμα εισοδήματος πάνω από τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης (537€ μηνιαίως ανά άτομο σύμφωνα με ΕΛΣΤΑΤ), οι πιστωτές ζητούν μικρότερη διαγραφή.
Παράδειγμα:
Ένας δανειολήπτης που δικαιούται διαγραφή 20.000€, αλλά έχει εισόδημα 2.000€ τον μήνα, πιθανότατα δεν θα λάβει “κούρεμα”.
Αντίθετα, με εισόδημα 700€, θα έχει αναλογική μείωση του χρέους, ώστε η δόση να θεωρείται βιώσιμη.
Οι δόσεις αποπληρωμής – Ρυθμίσεις που φτάνουν τα 35 χρόνια
Μετά τη διαγραφή, το υπόλοιπο ποσό μπορεί να ρυθμιστεί με μακροχρόνιο πλάνο:
Έως 420 δόσεις (35 έτη) για στεγαστικά δάνεια.
Έως 240 δόσεις (20 έτη) για επιχειρηματικά με υποθήκες.
Έως 180 δόσεις (15 έτη) για επιχειρηματικά χωρίς υποθήκες.
Έως 240 δόσεις για οφειλές προς Δημόσιο, ΕΦΚΑ ή ΚΕΑΟ.
Ο κανόνας είναι απλός: όσο χαμηλότερο το εισόδημα, τόσο περισσότερες οι δόσεις, για να εξασφαλιστεί ότι ο οφειλέτης μπορεί να ανταποκριθεί χωρίς να «πνίγεται» οικονομικά.
Πού να απευθυνθούν όσοι θέλουν να ενταχθούν
Η πληροφόρηση και η καθοδήγηση είναι κρίσιμες.
Όλοι οι πολίτες μπορούν να ενημερωθούν μέσα από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στη διεύθυνση ofeiles.gov.gr.
Εκεί υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες, παραδείγματα υπολογισμών, καθώς και η δυνατότητα υποβολής ηλεκτρονικής αίτησης με λίγα βήματα.
⚠️ Η μεγάλη παγίδα: Μην αγνοήσεις τα εισοδηματικά σου στοιχεία
Πολλοί αιτούντες απορρίπτονται γιατί δεν δηλώνουν σωστά τα εισοδήματά τους ή δεν προσκομίζουν τα απαραίτητα έγγραφα.
Η πλατφόρμα αντλεί δεδομένα αυτόματα από την ΑΑΔΕ, τις τράπεζες και τον ΕΦΚΑ, επομένως κάθε ανακρίβεια εντοπίζεται άμεσα.
Γι’ αυτό, όσοι πραγματικά δυσκολεύονται να πληρώσουν, πρέπει να κινηθούν με πλήρη διαφάνεια – μόνο έτσι εξασφαλίζεται το μέγιστο «κούρεμα» και μια ρύθμιση που θα σταθεί μακροπρόθεσμα.
Το μήνυμα της εποχής
Στην εποχή που οι αυξήσεις και τα επιτόκια πιέζουν κάθε οικογενειακό προϋπολογισμό, ο εξωδικαστικός μηχανισμός δεν είναι απλώς γραφειοκρατική διαδικασία. Είναι μια δεύτερη ευκαιρία για όσους θέλουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους, χωρίς να χάσουν όσα έχτισαν με κόπο.
Το «κούρεμα» χρέους δεν είναι μύθος – είναι πραγματικότητα για όσους γνωρίζουν πώς να το διεκδικήσουν.
