Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να δώσει δυναμική «ανάσα» στην αγορά ακινήτων, ενεργοποιώντας από τον Φεβρουάριο ή Μάρτιο του 2026 ένα νέο πρόγραμμα ανακαινίσεων, ειδικά σχεδιασμένο για τα «κλειδωμένα» διαμερίσματα της περιόδου 1950–1990. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: να επανέλθουν χιλιάδες παλιές κατοικίες στην αγορά ενοικίασης και να ανακουφιστεί η πίεση που αντιμετωπίζουν οι ενοικιαστές, κυρίως νέοι και οικογένειες.
Ανακαίνιση με κρατική ενίσχυση
Το πρόγραμμα προβλέπει γενναία χρηματοδότηση: το 50% του κόστους ανακαίνισης θα καλύπτεται με κρατική επιχορήγηση έως 25.000 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα μπορεί να χρηματοδοτείται με χαμηλότοκο δάνειο μέσω τραπεζών. Πρόκειται για ένα μικτό μοντέλο, με πόρους από το ΕΣΠΑ και τις τράπεζες, που επιδιώκει να κινητοποιήσει ιδιώτες επενδυτές χωρίς να απαιτεί τεράστια ίδια κεφάλαια.
Η διαδικασία υπαγωγής θα είναι σχετικά γρήγορη: μετά την υποβολή των δικαιολογητικών, η τράπεζα θα ολοκληρώνει τον έλεγχο επιλεξιμότητας μέσα σε 30 ημέρες, ενώ η έγκριση θα ισχύει για 150 ημέρες, δίνοντας άφθονο χρόνο στον ιδιοκτήτη να ξεκινήσει τις εργασίες.
Ποια ακίνητα στοχεύει το πρόγραμμα
Για να αποφευχθεί η επιδότηση μεγάλων και ακριβών κατοικιών, θα μπει πλαφόν εμβαδού μεταξύ 60 και 80 τετραγωνικών μέτρων, με προτεραιότητα σε μικρά διαμερίσματα και γκαρσονιέρες που προορίζονται για μίσθωση. Τα ακίνητα πρέπει να είναι κενά τα τελευταία τρία χρόνια, δηλαδή να μην έχουν δηλωθεί ως κύρια κατοικία ή μισθωμένα στο Ε2.
Επιπλέον, αποκλείονται όσα έχουν ήδη λάβει επιδοτήσεις εξοικονόμησης ή ανακαίνισης την τελευταία πενταετία. Οι εργασίες θα αφορούν γενική ανακαίνιση σε ποσοστό 60–80%, με τουλάχιστον 20–30% ενεργειακή βελτίωση — ένα πιο «ρεαλιστικό» επίπεδο σε σχέση με τα αυστηρά κριτήρια των προγραμμάτων «Εξοικονομώ».
Εισοδηματικά κριτήρια – πιο ευρεία πρόσβαση
Τα όρια εισοδήματος θα είναι διευρυμένα, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι ιδιοκτήτες:
Ελάχιστο εισόδημα: 10.000 ευρώ.
Άγαμος: έως 25.000 ευρώ (από 20.000).
Έγγαμος ή σύμφωνο συμβίωσης: έως 30.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί.
Μονογονεϊκές οικογένειες: έως 33.000 ευρώ + 6.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.
Αν ο ιδιοκτήτης έχει ξεπεράσει προσωρινά τα όρια εισοδήματος τη χρονιά υποβολής, θα λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος της τελευταίας τριετίας, ώστε να μην αποκλείονται όσοι είχαν μία καλύτερη χρονιά.
Στόχος: περισσότερα διαθέσιμα σπίτια
Η κυβέρνηση φιλοδοξεί το πρόγραμμα να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην έλλειψη προσιτής στέγης, κινητοποιώντας ιδιώτες που έχουν αδρανή ακίνητα. Η λογική είναι απλή: το κράτος βοηθά στην ανακαίνιση, με την προϋπόθεση ότι το ακίνητο θα επανέλθει στην αγορά ενοικίασης, προσφέροντας περισσότερες επιλογές σε φοιτητές, εργαζομένους και οικογένειες.
Παράλληλα, ο περιορισμός στα τετραγωνικά δρα ως «κόφτης» για τα μεγάλα και ακριβά σπίτια, εξασφαλίζοντας ότι οι πόροι κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Κίνητρα και διαφάνεια στα ενοίκια
Από 1 Ιανουαρίου 2026, τίθεται σε εφαρμογή η υποχρεωτική πληρωμή όλων των ενοικίων μέσω τραπεζών. Η νέα διάταξη (άρθρο 210, ν. 5222/2025) στοχεύει στην πλήρη ιχνηλασιμότητα των μισθώσεων και στη μείωση της φοροδιαφυγής.
Παράλληλα, προωθείται φορολογικό κίνητρο για τους συνεπείς ιδιοκτήτες:
Από το φορολογικό έτος 2026, τα εισοδήματα από ενοίκια μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ θα φορολογούνται με 25% (αντί για 35% σήμερα), ωφελώντας περίπου 161.587 ιδιοκτήτες. Το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου εκτιμάται σε 90 εκατ. ευρώ ετησίως, αλλά το Υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι η διαφάνεια θα φέρει πολλαπλάσια έσοδα.
Ψηφιακή εποχή για τα ακίνητα – το «ΜΙΔΑ»
Σημαντικό εργαλείο για την επιτυχία του σχεδίου θα αποτελέσει το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας & Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα που θα περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για κάθε ακίνητο: θέση, όροφο, επιφάνεια, κατάσταση, χρήση, ηλεκτροδότηση και ιστορικό μισθώσεων.
Το ΜΙΔΑ θα «συνομιλεί» απευθείας με το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων του Κτηματολογίου και άλλα συστήματα του Δημοσίου, επιτρέποντας διασταυρώσεις (π.χ. κατανάλωση ρεύματος) για τον εντοπισμό αδήλωτων μισθώσεων και ψευδών δηλώσεων. Έτσι, θα ενισχυθεί η διαφάνεια και θα περιοριστεί η φοροδιαφυγή στην αγορά ακινήτων.
Παράλληλες πρωτοβουλίες
Συμπληρωματικά, το κοινωνικό πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» βαδίζει προς ολοκλήρωση, έχοντας ήδη απορροφήσει 65% του προϋπολογισμού και χορηγήσει περίπου 11.000 χαμηλότοκα δάνεια με μέσο ποσό 119.490 ευρώ. Το 58,8% των δικαιούχων ανήκει σε εισοδήματα έως 24.000 ευρώ, ενώ η μεγαλύτερη ζήτηση καταγράφεται σε Κεντρική Μακεδονία, Θεσσαλία, Θράκη και Δυτική Ελλάδα.
Το νέο σχέδιο για τα «κλειστά διαμερίσματα» φιλοδοξεί να αποτελέσει την επόμενη μεγάλη παρέμβαση στη στέγη. Αν εφαρμοστεί σωστά, μπορεί να επαναφέρει στην αγορά δεκάδες χιλιάδες ακίνητα που σήμερα μένουν αναξιοποίητα, δίνοντας λύση τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους ενοικιαστές που αναζητούν ένα αξιοπρεπές και οικονομικό σπίτι.
