Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο φέρνει μαζί του μια πολυσυζητημένη διάταξη: τη φοροαπαλλαγή των ενοικίων για όσους ιδιοκτήτες αποφασίσουν να μισθώσουν εκ νέου τα ακίνητά τους για μακροχρόνια χρήση. Όμως, σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), πίσω από το φαινομενικά ελκυστικό κίνητρο κρύβονται “μαύρες τρύπες” που περιορίζουν δραματικά την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Η Ομοσπονδία κατέθεσε σήμερα υπόμνημα στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, ζητώντας διορθώσεις πριν το μέτρο γίνει νόμος του κράτους. Όπως τονίζει, η διάταξη έχει καλή πρόθεση — να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες κλειστά ή βραχυχρόνια μισθωμένα διαμερίσματα — αλλά τελικά αφήνει πολλούς ιδιοκτήτες εκτός παιχνιδιού.
Γιατί θεσπίζεται η απαλλαγή
Η αγορά ενοικίων βρίσκεται στα “κόκκινα”:
Η έκρηξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb και τα φορολογικά αντικίνητρα έχουν προκαλέσει έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών και εκτίναξη των ενοικίων σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η κυβέρνηση, θέλοντας να επαναφέρει ισορροπία, προσφέρει τριετή απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος των ενοικίων σε όσους ιδιοκτήτες παραχωρήσουν τα ακίνητά τους για μακροχρόνια μίσθωση. Όμως, όπως αποδεικνύεται, οι όροι είναι τόσο αυστηροί που το κίνητρο δύσκολα θα πιάσει τόπο.
⚖️ Οι βασικές προϋποθέσεις του μέτρου
Για να εξασφαλίσει κανείς το φορολογικό “μπόνους”, πρέπει να τηρήσει συγκεκριμένους κανόνες:
Νέα σύμβαση μίσθωσης έως 31 Δεκεμβρίου 2026.
Το ακίνητο να ήταν κενό επί τρία χρόνια ή βραχυχρόνια μισθωμένο τουλάχιστον επί έναν χρόνο πριν τη νέα σύμβαση.
Η μίσθωση να έχει διάρκεια τριετίας, με δυνατότητα διαδοχικών μισθώσεων για ειδικές κατηγορίες (όπως δημόσιοι υπάλληλοι που μετατίθενται συχνά, γιατροί, εκπαιδευτικοί και ένστολοι).
Η απαλλαγή αφορά κατοικίες έως 120 τ.μ., με επιπλέον 20 τ.μ. ανά παιδί του ενοικιαστή.
Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει πρόωρα, ο ιδιοκτήτης έχει τρεις μήνες να βρει νέο μισθωτή χωρίς να χάσει το προνόμιο.
Στα χαρτιά, όλα δείχνουν λογικά. Στην πράξη, όμως, η ΠΟΜΙΔΑ μιλά για αστοχίες που ακυρώνουν τον σκοπό του μέτρου.
⚠️ “Μαύρες τρύπες” και αδικίες
Η Ομοσπονδία καταγγέλλει ότι το πλαίσιο, όπως είναι διατυπωμένο, αποκλείει χιλιάδες ιδιοκτήτες και δημιουργεί νέα εμπόδια αντί να τα καταργεί.
Η τριετής “κενότητα”: Για να θεωρηθεί ένα ακίνητο «κενό», πρέπει να έχει μείνει αχρησιμοποίητο επί τρία χρόνια. Αυτό, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, παγώνει μεγάλο μέρος των ακινήτων για μακρό διάστημα, αφήνοντάς τα εκτός αγοράς.
Αδικία εις βάρος των ιδιωτικών υπαλλήλων: Το μέτρο προβλέπει ευελιξία για δημοσίους υπαλλήλους που μετακινούνται, αλλά αγνοεί τους εποχικά εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, όπως αυτούς στον τουρισμό ή την εστίαση, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα.
Η απαλλαγή “δένεται” στον ενοικιαστή, όχι στο ακίνητο. Αυτό σημαίνει πως αν ο πρώτος ή ο δεύτερος ενοικιαστής παραβιάσει τους όρους, ο ιδιοκτήτης χάνει το κίνητρο, ακόμα κι αν δεν φταίει.
Η τρίμηνη προθεσμία επαναμίσθωσης θεωρείται εξαιρετικά στενή. Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά να επεκταθεί στους έξι μήνες, ώστε να υπάρχει ρεαλιστική δυνατότητα εύρεσης νέου ενοικιαστή.
Περιορισμένο εύρος εφαρμογής: Δεν περιλαμβάνονται κατοικίες που για άλλους λόγους παραμένουν κενές — όπως ιδιοκατοικούμενες που εκκενώνονται ή ανακαινισμένες που δεν έχουν ξανανοικιαστεί.
Όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, “το μέτρο δείχνει καλοπροαίρετο, αλλά στην πράξη θυμίζει λαβύρινθο γραφειοκρατίας και εξαιρέσεων”.
Οι προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ
Για να γίνει το μέτρο πραγματικά λειτουργικό, η ΠΟΜΙΔΑ εισηγείται μια σειρά διορθώσεων και επεκτάσεων. Συγκεκριμένα, προτείνει η φοροαπαλλαγή να ισχύει όχι μόνο για τα ακίνητα που πληρούν τα αυστηρά σημερινά κριτήρια, αλλά και για όσες κατοικίες βρίσκονται σήμερα εκτός αγοράς για οποιονδήποτε λόγο.
Μεταξύ άλλων, ζητά να συμπεριληφθούν:
Κατοικίες που έμειναν κενές από 1/1/2024 και μετά.
Ιδιοκατοικούμενα ακίνητα που εκκενώνονται από τον ιδιοκτήτη.
Κατοικίες με δωρεάν παραχώρηση (π.χ. από γονείς σε παιδιά) που επιστρέφουν στην αγορά.
Νεόδμητα ή πλήρως ανακαινισμένα ακίνητα που πρόκειται να εκμισθωθούν για πρώτη φορά.
Πρώην επαγγελματικοί χώροι που μετατράπηκαν νόμιμα σε κατοικίες.
Ακίνητα που άλλαξαν χέρια (με αγορά, κληρονομιά ή δωρεά) και δεν ήταν μισθωμένα τη στιγμή της μεταβίβασης.
Ακίνητα μη κερδοσκοπικών οργανισμών — της Εκκλησίας, των δήμων, ασφαλιστικών ταμείων, πανεπιστημίων, νοσοκομείων και φιλανθρωπικών σωματείων.
Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι μόνο έτσι θα υπάρξει πραγματικό κίνητρο ώστε χιλιάδες “παγωμένες” κατοικίες να επιστρέψουν στη μισθωτική αγορά.
Τι σημαίνει για τους ιδιοκτήτες και τους ενοικιαστές
Αν γίνουν δεκτές οι προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, η φοροαπαλλαγή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ουσιαστικό εργαλείο αναζωογόνησης της αγοράς ενοικίων.
Αν όχι, υπάρχει κίνδυνος το μέτρο να παραμείνει “στα χαρτιά”, όπως έχει συμβεί με άλλα φορολογικά κίνητρα στο παρελθόν.
Η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποιεί ότι, χωρίς ευρύτερη εφαρμογή και μεγαλύτερη ευελιξία, οι ιδιοκτήτες θα προτιμήσουν να αφήσουν τα ακίνητά τους κενά ή να τα διαθέσουν ξανά στις βραχυχρόνιες πλατφόρμες, όπου τα έσοδα είναι συχνά υψηλότερα και η γραφειοκρατία μικρότερη.
Το συμπέρασμα
Η φοροαπαλλαγή για τα ενοίκια μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο μέτρο ή αποτυχημένο πείραμα — εξαρτάται από το αν η κυβέρνηση θα ακούσει τις προειδοποιήσεις της ΠΟΜΙΔΑ.
Προς το παρόν, όμως, οι ιδιοκτήτες βλέπουν περισσότερους περιορισμούς παρά ευκαιρίες, και οι ενοικιαστές εξακολουθούν να παλεύουν με ουρανοκατέβατα ενοίκια και ελάχιστες διαθέσιμες κατοικίες.
