Από την 1η Νοεμβρίου τίποτα δεν είναι ίδιο για τους ανασφάλιστους πολίτες.
Μια νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο θα έχουν πρόσβαση στις δημόσιες δομές περίθαλψης όσοι δεν διαθέτουν ενεργό ΑΜΚΑ. Με απλά λόγια; Χωρίς ενεργό αριθμό μητρώου, το σύστημα “κλειδώνει”!
Η κοινή απόφαση που υπέγραψαν ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και ο υφυπουργός Μάριος Θεμιστοκλέους έρχεται να βάλει τέλος στη σύγχυση που επικρατούσε γύρω από το ποιος έχει δικαίωμα δωρεάν υγειονομικής κάλυψης και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Το νέο «κλειδί» για τη δωρεάν πρόσβαση
Το μήνυμα της εγκυκλίου είναι ξεκάθαρο:
μόνο όσοι διαθέτουν ενεργό ΑΜΚΑ μπορούν πλέον να απολαμβάνουν δωρεάν νοσηλεία, εξετάσεις και φάρμακα στα δημόσια νοσοκομεία και κέντρα υγείας.
Η ρύθμιση αφορά:
-
Έλληνες πολίτες και ομογενείς χωρίς ασφαλιστική κάλυψη,
-
Πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτων χωρών που ζουν νόμιμα στην Ελλάδα,
-
Καθώς και τα εξαρτώμενα μέλη των οικογενειών τους.
Ακόμη κι αν κάποιος έχασε την ασφαλιστική του ικανότητα λόγω οφειλών, διατηρεί το δικαίωμα πρόσβασης, εφόσον το ΑΜΚΑ του είναι ενεργό.
Όσοι διαπιστώνουν ότι ο αριθμός τους είναι ανενεργός, θα πρέπει να απευθυνθούν άμεσα σε ΚΕΠ ή ΕΦΚΑ για επανενεργοποίηση.
Αν δεν το πράξουν, το κράτος πλέον δεν θα καλύπτει καμία δαπάνη – οι υπηρεσίες υγείας θα χρεώνονται κανονικά.
Εξαιρέσεις για ευάλωτες ομάδες
Η εγκύκλιος, ωστόσο, δεν αφήνει απροστάτευτους όσους ανήκουν σε κοινωνικά ευπαθείς ομάδες.
Υπάρχουν ειδικές εξαιρέσεις που επιτρέπουν την πρόσβαση ακόμη και χωρίς ενεργό ΑΜΚΑ, αρκεί να προσκομιστούν τα κατάλληλα δικαιολογητικά.
Συγκεκριμένα, δικαίωμα δωρεάν περίθαλψης διατηρούν:
-
Ανήλικοι έως 18 ετών που φιλοξενούνται σε δομές πρόνοιας ή ανάδοχες οικογένειες,
-
Εγκυμονούσες με ιατρική γνωμάτευση από δημόσιο νοσοκομείο ή πανεπιστημιακή κλινική,
-
Άτομα με αναπηρία που διαμένουν σε δομές πρόνοιας ή έχουν πιστοποίηση από ΚΕΠΑ,
-
Ασθενείς σε Μονάδες Ψυχικής Υγείας ή θεραπευτικά προγράμματα απεξάρτησης,
-
Κρατούμενοι και φιλοξενούμενοι σε ιδρύματα ανηλίκων,
-
Όσοι εκτίουν ποινή κοινωφελούς εργασίας,
-
Δικαιούχοι διεθνούς προστασίας, αιτούντες άσυλο, ανιθαγενείς και θύματα εμπορίας ανθρώπων ή εγκλημάτων.
Για όλες αυτές τις κατηγορίες, η πρόσβαση σε δημόσιες δομές υγείας παραμένει δωρεάν, ακόμη και αν ο ΑΜΚΑ τους είναι ανενεργός, υπό την προϋπόθεση ότι προσκομίζουν τα σχετικά έγγραφα.
Τα απαραίτητα δικαιολογητικά με μια ματιά
Ανάλογα με την περίπτωση, τα δικαιολογητικά που απαιτούνται είναι:
-
Ανήλικοι: Βεβαίωση φιλοξενίας ή επιτροπείας.
-
Εγκυμονούσες: Ιατρική γνωμάτευση δημόσιας δομής.
-
Άτομα με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις: Πιστοποίηση ΚΕΠΑ ή δημόσια γνωμάτευση.
-
Φιλοξενούμενοι σε δομές ψυχικής υγείας: Βεβαίωση από τη μονάδα.
-
Κρατούμενοι ή φιλοξενούμενοι σε ιδρύματα: Επίσημη βεβαίωση κράτησης ή φιλοξενίας.
-
Όσοι εκτίουν ποινή με κοινωφελή εργασία: Απόφαση δικαστηρίου.
Η εγκύκλιος επισημαίνει επίσης ότι όσοι είχαν ασφαλιστική ικανότητα στο παρελθόν, ακόμη κι αν σήμερα ο ΑΜΚΑ τους είναι ανενεργός, διατηρούν τα δικαιώματά τους για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ώστε να μην υπάρξει αιφνίδια διακοπή στην πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες.
Τι σημαίνει στην πράξη η αλλαγή
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου επιδιώκει να βάλει τάξη στο σύστημα και να αποτρέψει φαινόμενα «διπλών» ή ανενεργών ΑΜΚΑ, που τα τελευταία χρόνια προκαλούσαν τεράστια γραφειοκρατία και απώλεια πόρων.
Παράλληλα, επιχειρεί να διασφαλίσει ότι κάθε πολίτης που πραγματικά δικαιούται περίθαλψης θα την έχει, αλλά και ότι οι δημόσιες δομές θα λειτουργούν με ενιαία κριτήρια.
Ωστόσο, η αλλαγή προκαλεί ήδη ανησυχία σε χιλιάδες ανασφάλιστους που είτε αγνοούν ότι ο ΑΜΚΑ τους έχει απενεργοποιηθεί είτε αδυνατούν να τον ενεργοποιήσουν εγκαίρως.
Οι φορείς του Υπουργείου Υγείας συνιστούν σε όλους να ελέγξουν άμεσα την κατάσταση του ΑΜΚΑ τους μέσω της πλατφόρμας www.amka.gr ή να απευθυνθούν στα πλησιέστερα ΚΕΠ.
Στόχος: σαφείς κανόνες και ισότιμη πρόσβαση
Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, ο νέος κανονισμός δεν έχει σκοπό να αποκλείσει κανέναν, αλλά να καθορίσει με σαφήνεια ποιοι και πώς δικαιούνται δωρεάν περίθαλψη.
«Η πρόσβαση στην υγεία είναι δικαίωμα όλων, αλλά πρέπει να βασίζεται σε σαφείς διαδικασίες και ενεργά μητρώα», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση του υπουργείου.
Με τη νέα εγκύκλιο, λοιπόν, θεσπίζεται ένα ενιαίο και διαφανές πλαίσιο που εξασφαλίζει ισότιμη μεταχείριση και αποτρέπει την κατάχρηση πόρων.
Η υγειονομική περίθαλψη για ανασφάλιστους παραμένει πραγματικότητα, αλλά πλέον με κανόνες, δικαιολογητικά και ενεργό ΑΜΚΑ ως απαραίτητη προϋπόθεση.



