Μια σημαντική ανατροπή στις καθημερινές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών τίθεται σε ισχύ από την 1η Δεκεμβρίου, καθώς σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, όλες οι επιχειρήσεις θα πρέπει πλέον να αποδέχονται πληρωμές μέσω IRIS όταν συναλλάσσονται με ιδιώτες. Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται να αναμορφώσει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι ηλεκτρονικές πληρωμές στη χώρα, εντάσσοντας επίσημα το IRIS στο υποχρεωτικό οπλοστάσιο των διαθέσιμων μεθόδων εξόφλησης.
Η ΑΑΔΕ, υπό την καθοδήγηση του διοικητή της Γιώργου Πιτσιλή, προχώρησε στη λήψη μιας σειράς αποφάσεων που στόχο έχουν την τεχνολογική αναβάθμιση των ταμειακών συστημάτων και τη διασύνδεσή τους με τη Φορολογική Διοίκηση. Με βασική αρχή το δόγμα «όποια πληρωμή λαμβάνεται – κάρτα ή IRIS – πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από έκδοση απόδειξης», οι νέες τεχνικές προδιαγραφές έρχονται να θωρακίσουν τη διαφάνεια και να περιορίσουν φαινόμενα φοροδιαφυγής.
Η σημασία των νέων αποφάσεων δεν περιορίζεται μόνο στη διευκόλυνση των πληρωμών. Με την ενσωμάτωση των Instant Payments, δηλαδή των άμεσων και ταχύτατων ηλεκτρονικών εξοφλήσεων, δημιουργείται ένα εντελώς νέο περιβάλλον για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Η διασύνδεση των ταμειακών συστημάτων με τις ψηφιακές μεθόδους εξόφλησης επιταχύνει τις διαδικασίες, μειώνει την ανάγκη για μετρητά και παρέχει άμεση επιβεβαίωση συναλλαγών.
Στο πλαίσιο αυτό, αναθεωρούνται οι τεχνικές προδιαγραφές που είχαν θεσπιστεί με προηγούμενες αποφάσεις (Α.1098/2022 και Α.1155/2023), ώστε να συμπεριλάβουν τους νέους τρόπους άμεσης πληρωμής. Πλέον, το πώς θα δέχεται μια επιχείρηση πληρωμή μέσω IRIS στο σημείο πώλησης καθορίζεται με σαφήνεια και μπορεί να γίνει:
-
Μέσω συμβατικού POS, όπως ισχύει για τις πληρωμές με κάρτες.
-
Μέσω υπηρεσιών Παρόχων Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων, δηλαδή συστημάτων που εκδίδουν αποδείξεις και τιμολόγια και υποστηρίζουν το νέο πρωτόκολλο πληρωμών.
Με αυτόν τον τρόπο, το IRIS, που μέχρι πριν λίγο καιρό λειτουργούσε κυρίως ως εργαλείο μεταφοράς χρημάτων μεταξύ ιδιωτών ή μεταξύ πελατών της ίδιας τράπεζας, γίνεται πλέον υποχρεωτικό εργαλείο για όλες τις εμπορικές επιχειρήσεις.
Τι σημαίνει αυτό για τους επαγγελματίες
Η υποχρέωση αποδοχής πληρωμών μέσω IRIS αποτελεί μια ακόμα κίνηση προς τον πλήρη ψηφιακό μετασχηματισμό της αγοράς. Οι επιχειρήσεις που ήδη διαθέτουν POS ή ηλεκτρονικά τιμολόγια θα πρέπει να εξασφαλίσουν ότι τα συστήματά τους μπορούν να «μιλήσουν» με το νέο πρωτόκολλο. Όσοι δεν διαθέτουν τέτοια συστήματα, θα χρειαστεί να προσαρμοστούν άμεσα, καθώς η μη συμμόρφωση μπορεί να επιφέρει κυρώσεις.
Το μεγάλο στοίχημα είναι να δημιουργηθεί μια όσο το δυνατόν πιο απλοποιημένη διαδικασία, όπου η πληρωμή θα επιβεβαιώνεται αυτόματα στα ταμειακά συστήματα και θα εκδίδεται ταυτόχρονα η αντίστοιχη απόδειξη. Η ΑΑΔΕ επιθυμεί να κλείσει κάθε «παράθυρο» που θα μπορούσε να επιτρέψει μη καταχώρηση εισπράξεων, κάνοντας τις συναλλαγές τάχιστες και διαφανείς.
Προθεσμίες συμμόρφωσης για τους φορείς τεχνολογίας
Παρόλο που οι επιχειρήσεις θα πρέπει από 1/12 να μπορούν να δέχονται IRIS στις συναλλαγές τους, οι εταιρείες που βρίσκονται «πίσω» από την τεχνολογία έχουν στη διάθεσή τους συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
1. Πάροχοι Υπηρεσιών Πληρωμών (Acquirers & NSPs)
Οι εταιρείες που παρέχουν τα POS και τις μεθόδους ηλεκτρονικής εξόφλησης έχουν διορία έως 28 Νοεμβρίου 2025 για να υποβάλουν επικαιροποιημένη Δήλωση Συμμόρφωσης. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ευθυγραμμίσουν τις υπηρεσίες τους με τα νέα τεχνικά πρότυπα ώστε να επιτρέπουν και να υποστηρίζουν απρόσκοπτα τις Instant Payments μέσω IRIS.
2. Εταιρείες ERP και ΦΗΜ (Ταμειακές μηχανές, συστήματα τιμολόγησης κ.λπ.)
Οι επιχειρήσεις που εισάγουν, κατασκευάζουν ή υποστηρίζουν ταμειακά συστήματα, αλλά και οι πάροχοι ERP που διαχειρίζονται την ηλεκτρονική έκδοση παραστατικών, έχουν την ίδια προθεσμία: 28 Νοεμβρίου 2025. Μέχρι τότε, πρέπει να εξασφαλίσουν ότι τα συστήματά τους μπορούν να υποστηρίζουν το νέο πρωτόκολλο πληρωμών και να υποβάλουν Δήλωση Συμβατότητας.
Η συγκεκριμένη προθεσμία δίνει στην αγορά αρκετό χρόνο για να πετύχει μια ομαλή μετάβαση, χωρίς όμως να καθυστερεί την εφαρμογή της υποχρεωτικής αποδοχής IRIS από τις επιχειρήσεις.
Τι σημαίνει για τους καταναλωτές
Για τους πολίτες, η νέα υποχρέωση σημαίνει μεγαλύτερη ευκολία και ταχύτητα στις πληρωμές τους. Το IRIS προσφέρει άμεση μεταφορά χρημάτων, χωρίς τη χρήση κάρτας, χωρίς χρεώσεις προς τον χρήστη και με άμεση επιβεβαίωση. Επιπλέον, δίνει τη δυνατότητα στον καταναλωτή να πραγματοποιεί πληρωμές μόνο με τον αριθμό κινητού ή μέσω QR, χωρίς να χρειάζεται ούτε μετρητά ούτε φυσική κάρτα.
Ένας ψηφιακός μετασχηματισμός που αλλάζει την αγορά
Οι αλλαγές αυτές έρχονται να ενισχύσουν την ψηφιακή εμπιστοσύνη και να εκσυγχρονίσουν το οικοσύστημα πληρωμών στην Ελλάδα. Η υποχρεωτική αποδοχή IRIS αναμένεται να αυξήσει κατακόρυφα τη χρήση των ηλεκτρονικών πληρωμών, μειώνοντας τα μετρητά και κάνοντας πιο εύκολη την καθημερινότητα τόσο των επιχειρήσεων όσο και των πολιτών.
