Χιλιάδες ασφαλισμένοι του e-ΕΦΚΑ βρίσκονται μπροστά σε μια από τις τελευταίες μεγάλες ευκαιρίες πρόωρης συνταξιοδότησης πριν από τα 62 έτη. Οι φετινές και επόμενες χρονιές ανοίγουν «παράθυρα» εξόδου, ιδιαίτερα για όσους διαθέτουν πολλές δεκαετίες ασφάλισης, υπάγονται σε ειδικές κατηγορίες ή μπορούν να αξιοποιήσουν πλασματικά έτη. Σύμφωνα με στελέχη του ασφαλιστικού συστήματος, πάνω από 30.000 εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν έως το 2026 χωρίς να περιμένουν τη συμπλήρωση του 62ου έτους.
Βασικός κανόνας παραμένει ότι όλοι οι ασφαλισμένοι –ανεξάρτητα από ταμείο– μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη στα 62, εφόσον συμπληρώνουν 40 χρόνια ασφάλισης. Ωστόσο, όσοι δεν διαθέτουν το απαιτούμενο σύνολο, έχουν τη δυνατότητα να «χτίσουν» τον ασφαλιστικό τους χρόνο μέσω εξαγοράς πλασματικών ετών. Οι δυνατότητες φτάνουν έως 7 έτη για τον ιδιωτικό τομέα και έως 12 για τους δημοσίους υπαλλήλους, μειώνοντας έτσι τον πραγματικό χρόνο εργασίας που απαιτείται: από τα 40 στα 33 χρόνια για τους μισθωτούς και στα 28 για τους υπαλλήλους του Δημοσίου.
Ποιοι μπορούν να φύγουν έως το 2026
Όσοι έχουν γεννηθεί μέχρι και το 1964 αποτελούν τη «δεξαμενή» των ασφαλισμένων που μπορούν να επωφεληθούν περισσότερο από τα μεταβατικά όρια ηλικίας. Οι περισσότεροι εξ αυτών προέρχονται από τρεις βασικές ομάδες:
-
μητέρες με ανήλικα τέκνα,
-
εργαζόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά,
-
ασφαλισμένοι του Δημοσίου με πολλά έτη ασφάλισης.
Ακολουθούν αναλυτικά τα βασικά σχήματα συνταξιοδότησης για το Δημόσιο, το ΙΚΑ και ειδικές κατηγορίες.
Δημόσιο: Ο δρόμος προς την έξοδο βήμα–βήμα
1. Σύνταξη με 35ετία – κατοχύρωση πριν το 2010
Όσοι κατόρθωσαν έως το τέλος του 2021 να συμπληρώσουν 35 χρόνια ασφάλισης –ενδεχομένως συνυπολογίζοντας στρατό ή πλασματικά τέκνων– και είχαν ήδη γίνει 58 ετών, μπορούν να φύγουν σε ηλικίες έως 61 ετών και 6 μηνών.
Παράδειγμα: Υπάλληλος γεννημένος τον Ιούλιο 1964 με 35ετία το 2021 αποχωρεί τον Ιανουάριο του 2026.
2. 36ετία – κατοχύρωση 2011
Όμοιο πλαίσιο ισχύει και για εκείνους που έφτασαν τα 36 έτη ασφάλισης και ήταν 58 ετών μέχρι 31/12/2021. Για αυτούς, το όριο για πλήρη σύνταξη παραμένει επίσης τα 61 έτη και 6 μήνες.
Παράδειγμα: Υπάλληλος γεννημένος τον Ιούνιο 1964 με συμπληρωμένη 36ετία το 2021 μπορεί να συνταξιοδοτηθεί τον Δεκέμβριο 2025.
3. Σύνταξη με 37ετία – με θεμελίωση 25ετίας το 2010
Ασφαλισμένοι που είχαν ήδη 25ετία μέχρι το 2010 και έφτασαν τα 37 χρόνια ασφάλισης έως το 2021, «κλειδώνουν» συνταξιοδότηση στα 61 έτη και 2 μήνες.
Παράδειγμα: Υπάλληλος γεννημένος τον Αύγουστο 1964 μπορεί να αποχωρήσει τον Οκτώβριο 2025.
4. Μειωμένη ή πρόωρη σύνταξη – 25ετία έως το 2012
Οι προϋποθέσεις εδώ διαφοροποιούνται ανά έτος θεμελίωσης:
-
25ετία το 2010: γυναίκες στα 55,
-
το 2011: άνδρες και γυναίκες στα 56,
-
το 2012: και τα δύο φύλα στα 57.
Από το 2023 και μετά, όσοι πιάνουν το όριο ηλικίας χρειάζονται πλέον 62 ετών.
Παράδειγμα: Υπάλληλος γεννημένος το 1966 με 25ετία το 2011 κατοχύρωσε δικαίωμα στα 56.
ΙΚΑ: Ποιοι μπορούν να φύγουν νωρίτερα μέσω βαρέων
Η μοναδική διέξοδος για αποχώρηση πριν τα γενικά όρια στο ΙΚΑ είναι η ασφάλιση στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
-
Με 7.500 βαρέα και 10.500 συνολικά ένσημα: πλήρης σύνταξη στα 62 ή μειωμένη στα 60.
-
Με 3.600 βαρέα και 4.500 συνολικά ένσημα: πλήρης σύνταξη στα 62.
Για τις γυναίκες ισχύουν ακόμη παλιότερα όρια (55, 56, 57 έως το 2012), αλλά μετά το 2013 η αποχώρηση γίνεται στα 62.
Παράδειγμα: Μισθωτός με 10.500 ένσημα, εκ των οποίων 7.500 βαρέα, γεννημένος το 1965, μπορεί να φύγει στα 60 το 2025. Απαραίτητη προϋπόθεση: τουλάχιστον 1.000 βαρέα την τελευταία 17ετία.
Γονείς ανηλίκων: Η «χρυσή» ρύθμιση
Η νομοθεσία για γονείς ανηλίκων παραμένει μία από τις πιο ευνοϊκές που υπάρχουν, ειδικά στο Δημόσιο και στα Ταμεία ΔΕΚΟ – Τραπεζών.
Δημόσιο & ΔΕΚΟ – 25ετία με ανήλικο
-
Θεμελίωση το 2010 → σύνταξη στα 50
-
Θεμελίωση 2011 → στα 52
-
Θεμελίωση 2012 → στα 55
Παράδειγμα: Πατέρας ανηλίκου με 25ετία το 2012 και γεννημένος τον Δεκέμβριο 1964 αποχωρεί το 2025.
Δημόσιο & ΔΕΚΟ – 20ετία με τρία ή περισσότερα παιδιά
-
Το 2010: χωρίς κανένα όριο ηλικίας
-
Το 2011: αποχώρηση στα 52
-
Το 2012: στα 55
ΙΚΑ & Ταμεία ΔΕΚΟ – Τραπεζών με 5.500 ένσημα και ανήλικο παιδί
-
Το 2010: μειωμένη στα 50, πλήρης στα 55
-
Το 2011: μειωμένη στα 52
-
Το 2012: μειωμένη στα 55
Παράδειγμα: Μητέρα γεννημένη το 1965 με 5.500 ημέρες το 2011 δικαιούται μειωμένη από το 2024.
Συμπέρασμα
Το παράθυρο συνταξιοδότησης πριν τα 62 παραμένει ανοικτό για συγκεκριμένες κατηγορίες, κυρίως όσους έχουν θεμελιώσει δικαιώματα έως το 2021. Η έγκαιρη αξιοποίηση πλασματικών ετών και η σωστή αναγνώριση του κατάλληλου συνταξιοδοτικού μονοπατιού μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη έξοδο, ιδιαίτερα για όσους ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες όπως γονείς ανηλίκων ή εργαζόμενοι σε βαρέα.
