Από την 1η Δεκεμβρίου 2025, ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούνται οι πληρωμές στην Ελλάδα αλλάζει ριζικά. Η κυβέρνηση θέτει σε πλήρη εφαρμογή την υποχρεωτική αποδοχή της υπηρεσίας IRIS Commerce, ένα σύστημα ταχύτατων συναλλαγών μέσω άμεσης μεταφοράς χρημάτων. Η χρήση του QR code γίνεται πλέον απαραίτητη για όλες τις επιχειρήσεις, είτε λειτουργούν με φυσική παρουσία είτε δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στο διαδίκτυο. Η συγκεκριμένη μετάβαση δεν αφορά απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά μια συνολική αναμόρφωση του τρόπου με τον οποίο οι πολίτες και οι επαγγελματίες θα πραγματοποιούν καθημερινές συναλλαγές.
Η υποχρέωση αποδοχής πληρωμών μέσω IRIS αφορά όλες τις συναλλαγές B2C, δηλαδή συναλλαγές μεταξύ επιχείρησης και ιδιώτη. Με απλά λόγια, κάθε κατάστημα λιανικής —από τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις και τα περίπτερα μέχρι τις μεγάλες αλυσίδες— οφείλει να διαθέτει τη δυνατότητα να εισπράττει χρήματα μέσω QR code. Οι καταναλωτές θα μπορούν να πληρώνουν σκανάροντας τον κωδικό απευθείας από την εφαρμογή της τράπεζάς τους, χωρίς να απαιτείται κάρτα ή μετρητά.
Ταυτόχρονα, τα ηλεκτρονικά καταστήματα πρέπει να ενσωματώσουν το IRIS στο περιβάλλον αγοράς τους, ώστε ο πελάτης να μπορεί να ολοκληρώσει την πληρωμή του εξίσου εύκολα και γρήγορα. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι το IRIS Commerce γίνεται πλέον ένας ακόμα τρόπος πληρωμής που πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει δίπλα στο υπάρχον POS ή στις λοιπές ψηφιακές μεθόδους.
✔ Αυστηρό πλαίσιο με πρόστιμα που… πονάνε
Το νέο σύστημα συνοδεύεται από ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων για όσους δεν συμμορφωθούν. Τα πρόστιμα χαρακτηρίζονται ήδη «τσουχτερά» και αναμένεται να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τυχόν παραβάσεις. Συγκεκριμένα:
-
Οι επιχειρήσεις που δεν θα αποδέχονται πληρωμές μέσω IRIS απειλούνται με πρόστιμα από 10.000 έως 20.000 ευρώ.
-
Ακόμη μεγαλύτερα ποσά προβλέπονται για τις εταιρείες που διαχειρίζονται τα συστήματα POS και δεν συμμορφώνονται εγκαίρως, με κυρώσεις από 100.000 έως 300.000 ευρώ.
Το μόνο «μαξιλάρι» προβλέπεται για περιοχές όπου η εμπορική δραστηριότητα είναι πιο περιορισμένη. Σε μικρά νησιά και οικισμούς έως 500 κατοίκους, τα πρόστιμα μειώνονται στο μισό, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες πρόσβασης και τη χαμηλότερη ροή συναλλαγών.
Παρά την επιβολή αυτών των αυστηρών κυρώσεων, η πολιτεία επιμένει ότι η εφαρμογή του νέου συστήματος θα ωφελήσει μακροπρόθεσμα τόσο τους επιχειρηματίες όσο και τους πολίτες. Η άμεση μεταφορά χρημάτων μειώνει τα κόστη προμήθειας, επιταχύνει τις συναλλαγές, περιορίζει τα λάθη και συμβάλλει στην αύξηση της διαφάνειας.
✔ Νέοι κανόνες για τις υποδομές πληρωμών
Δεν είναι μόνο οι επιχειρήσεις που πρέπει να προσαρμοστούν. Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών (όπως οι εταιρείες ηλεκτρονικών πληρωμών και οι τράπεζες) καλούνται επίσης να ανανεώσουν τις δηλώσεις συμμόρφωσης και τις τεχνικές προδιαγραφές τους. Έχουν προθεσμία μέχρι τις 28 Νοεμβρίου 2025 να αποδείξουν ότι είναι πλήρως εναρμονισμένοι με το νέο πλαίσιο.
Η υποχρέωση αυτή έχει στόχο να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξουν τεχνικά κενά ή καθυστερήσεις κατά την εφαρμογή του μέτρου, και ότι το σύστημα IRIS Commerce θα λειτουργεί απρόσκοπτα σε πανελλαδικό επίπεδο.
✔ Ποιες επιχειρήσεις αφορά – Πώς λειτουργεί στην πράξη
Η υποχρέωση καλύπτει κάθε επιχείρηση που πραγματοποιεί πωλήσεις ή παρέχει υπηρεσίες σε ιδιώτες. Από ένα μικρό κομμωτήριο μέχρι ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ, όλοι πρέπει να προσφέρουν στον πελάτη τη δυνατότητα πληρωμής μέσω IRIS.
Η διαδικασία για τον καταναλωτή είναι ιδιαίτερα απλή:
-
Ο επαγγελματίας εμφανίζει ή εκτυπώνει έναν QR code.
-
Ο πελάτης τον σκανάρει μέσω mobile banking.
-
Η μεταφορά πραγματοποιείται άμεσα, σε πραγματικό χρόνο.
Δεν απαιτείται κάρτα, δεν υπάρχει προμήθεια χρέωσης για τον πελάτη, και τα χρήματα εμφανίζονται αμέσως στον λογαριασμό της επιχείρησης.
✔ Γιατί προωθείται τόσο έντονα το IRIS
Το IRIS έχει ήδη υιοθετηθεί από εκατομμύρια χρήστες για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών, ωστόσο τώρα περνάει σε νέα εποχή, εισερχόμενο δυναμικά στο εμπορικό πεδίο. Η πολιτεία επιδιώκει:
-
Συμπίεση του κόστους συναλλαγών για τις επιχειρήσεις.
-
Μείωση των μετρητών, άρα περιορισμό της φοροδιαφυγής.
-
Ενίσχυση της ταχύτητας πληρωμών, ειδικά σε ηλεκτρονικές αγορές.
-
Εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές ψηφιακές πρακτικές.
Για τους επαγγελματίες, αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ευελιξία, άμεση ρευστότητα και λιγότερες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
✔ Πού μπορούν να απευθυνθούν όσοι χρειάζονται βοήθεια
Επειδή η αλλαγή είναι μεγάλη και επηρεάζει χιλιάδες επιχειρήσεις, η ΑΑΔΕ έχει ενεργοποιήσει κανάλια υποστήριξης. Όσοι επιθυμούν διευκρινίσεις σχετικά με τη διασύνδεση, τη λειτουργία του IRIS ή το πώς θα ενσωματωθεί στα συστήματά τους, μπορούν να επικοινωνούν:
-
Με την Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ (my1521)
-
Τηλεφωνικά στο 1521 (Δευτέρα–Παρασκευή, 07:00–20:00)
-
Ψηφιακά στο my1521, οποιαδήποτε ώρα και ημέρα
Επιλογή: Θέματα Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων & myDATA → IRIS → Διασύνδεση
