Οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα βρίσκονται μπροστά σε μία από τις πιο αθόρυβες αλλά ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο που εισπράττουν χρήματα από τους πελάτες τους. Για χρόνια, οι πληρωμές με κάρτα κυριαρχούσαν στην αγορά, με τους εμπόρους να αποδέχονται ως «αναγκαίο κακό» τις προμήθειες που συνοδεύουν κάθε συναλλαγή. Όμως μια νέα πραγματικότητα αρχίζει πλέον να διαμορφώνεται: το IRIS Commerce κάνει δυναμική είσοδο, προσφέροντας χαμηλότερο κόστος και –όπως φαίνεται– μεγαλύτερη ευελιξία.
Ένας μέσος επαγγελματίας που ως σήμερα επιβαρυνόταν με 0,8% έως 1% κάθε φορά που γινόταν πληρωμή με κάρτα, βλέπει το IRIS να του προσφέρει μια σαφώς οικονομικότερη επιλογή. Οι χρεώσεις κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 0,6% και 0,8%, δηλαδή έως και 25% χαμηλότερα σε σχέση με τις κάρτες, ανάλογα πάντα με τον ετήσιο τζίρο της επιχείρησης. Με απλά λόγια, όσο μεγαλύτερος ο όγκος των συναλλαγών, τόσο πιο «γλυκιά» γίνεται η χρέωση.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή στα μεγάλα καταστήματα και στις αλυσίδες όπου η διαπραγματευτική δύναμη είναι μεγαλύτερη και οι προμήθειες στις κάρτες παραδοσιακά χαμηλότερες. Εκεί, το IRIS διαμορφώνει κόστος γύρω στο 0,4%, ένα επίπεδο που για πολλούς λιανέμπορους θεωρείται εξαιρετικά ανταγωνιστικό. Ακόμη και στα σημεία της λεγόμενης «μικρής λιανικής» –περίπτερα, αρτοποιεία, ταξί και μικρά μίνι μάρκετ– όπου οι χρεώσεις καρτών για συναλλαγές έως 10 ευρώ βρίσκονται στο 0,5%, το IRIS εξακολουθεί να προσφέρει χαμηλότερη επιβάρυνση, περίπου 0,4%. Με απλά λόγια, σχεδόν σε κάθε κατηγορία επαγγελματικού χώρου, το κόστος χρήσης του IRIS μοιάζει να υπερέχει.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι απολύτως ρόδινη. Παρότι το IRIS Commerce έχει ήδη ενεργοποιηθεί σε περίπου 1,2 εκατομμύρια POS, ένα ζήτημα που συνεχίζει να απασχολεί έντονα τους επιχειρηματίες είναι ο χρόνος πίστωσης των χρημάτων. Σε αντίθεση με τις πληρωμές καρτών που τις περισσότερες φορές αποδίδονται στον λογαριασμό τους άμεσα ή εντός της ίδιας ημέρας, στο IRIS η εκκαθάριση των συναλλαγών χρειάζεται περισσότερη υπομονή. Συγκεκριμένα, απαιτείται συνήθως μία εργάσιμη μέρα για να εμφανιστούν τα έσοδα στον τραπεζικό λογαριασμό, ενώ αν μεσολαβεί Σαββατοκύριακο, η καθυστέρηση μπορεί να φτάσει και τις τρεις ημέρες.
Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η ΝBG Pay, η οποία έχει ήδη εφαρμόσει άμεση πίστωση – ένα χαρακτηριστικό που πολλοί θεωρούν «κλειδί» για να μπορέσει το IRIS να ανταγωνιστεί επί ίσοις όροις τις κάρτες. Από την άλλη πλευρά, μεγάλοι πάροχοι όπως οι Euronet, Nexi και Worldline σχεδιάζουν να φέρουν την άμεση εκκαθάριση μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026. Η μετάβαση αυτή αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πόσο γρήγορα θα υιοθετηθεί η υπηρεσία από ακόμη περισσότερους επαγγελματίες.
Αν η πλευρά του κόστους στο IRIS Commerce ενθουσιάζει τους εμπόρους, η αντίστοιχη υπηρεσία για τους ελεύθερους επαγγελματίες –το IRIS P2pro– θεωρείται από πολλούς ακόμη πιο επαναστατική. Εκεί, οι χρεώσεις ξεκινούν από 0,2% και μπορούν να φτάσουν έως το 0,5%. Για να γίνει αντιληπτή η διαφορά, σε μια πληρωμή 70 ευρώ, η προμήθεια κυμαίνεται από μόλις 0,14 έως 0,35 ευρώ. Πρόκειται για επίπεδα που απέχουν αρκετά από τις κλασικές χρεώσεις POS, δίνοντας σημαντική ανάσα σε μικρούς επαγγελματίες που λειτουργούν με περιορισμένα περιθώρια κέρδους.
Ένα ακόμη ισχυρό πλεονέκτημα της υπηρεσίας P2pro είναι ότι δεν απαιτεί την ύπαρξη POS. Για χιλιάδες επαγγελματίες, το κόστος εγκατάστασης και κυρίως η μηνιαία συντήρηση ενός POS αποτελούσαν για χρόνια μια σταθερή επιβάρυνση που δύσκολα μπορούσαν να αποφύγουν. Με το IRIS όμως, ολόκληρη η διαδικασία πληρωμής μπορεί να ολοκληρωθεί απλώς μέσω του κινητού, χωρίς επιπλέον εξοπλισμό. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που ήδη 575.000 επαγγελματίες έχουν εγγραφεί στην υπηρεσία, πραγματοποιώντας συναλλαγές συνολικού ύψους 165 εκατομμυρίων ευρώ μέσα στο 2025.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η αύξηση της χρήσης του IRIS δεν προέρχεται μόνο από την ανάγκη εξοικονόμησης πόρων. Πολλοί επαγγελματίες αντιμετωπίζουν το σύστημα ως μία πιο άμεση, πιο σύγχρονη και λιγότερο «δεσμευτική» μορφή ηλεκτρονικής πληρωμής. Επιπλέον, η ευκολία του να μεταφέρεις χρήματα χωρίς κάρτες, τερματικά ή πολύπλοκες διαδικασίες καθιστά την υπηρεσία ιδιαίτερα δημοφιλή και στους πελάτες.
Παρά τα σημαντικά οφέλη, η πλήρης επικράτηση του IRIS έναντι των καρτών δεν είναι δεδομένη – τουλάχιστον όχι ακόμη. Οι κάρτες έχουν καθιερωθεί εδώ και χρόνια ως η πιο οικεία μέθοδος πληρωμής, ειδικά στις αγορές από καταστήματα και ηλεκτρονικά καταστήματα. Για να μπορέσει το IRIS να αλλάξει τις ισορροπίες, είναι απαραίτητο να λύσει το ζήτημα της άμεσης πίστωσης, να συνεχίσει να παρέχει ανταγωνιστικές χρεώσεις και να επιμείνει στη διάδοση των υπηρεσιών του.
Το μόνο βέβαιο είναι πως οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι. Αν η άμεση εκκαθάριση γίνει πραγματικότητα για όλους τους παρόχους και η χρήση του IRIS συνεχίσει να αυξάνεται με τον ρυθμό που βλέπουμε σήμερα, τότε οι επιχειρήσεις ίσως βρεθούν μπροστά σε μια πραγματική επανάσταση στις καθημερινές συναλλαγές τους. Μια επανάσταση που δεν ξεκίνησε από κάποια τεχνολογική κολοσσιαία εταιρεία, αλλά από μια απλή, πρακτική ανάγκη: να μειωθεί το κόστος και να γίνει η διαδικασία πληρωμής πιο γρήγορη και πιο ευέλικτη.
