Οι τελευταίες κακοκαιρίες άφησαν πίσω τους χάος και σημαντικές ζημιές, με χιλιάδες πολίτες να προσπαθούν τώρα να καταλάβουν ποιος ευθύνεται και πώς μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση. Η διαδικασία, ωστόσο, μόνο απλή δεν είναι. Ο δρόμος προς την αποκατάσταση των ζημιών είναι γεμάτος γραφειοκρατικά εμπόδια και απαιτεί ψυχραιμία, επιμονή και σωστά βήματα.
Για να φωτίσει τον «λαβύρινθο» των διαδικασιών, ο δικηγόρος και αναπληρωτής νομικός σύμβουλος του ΕΚΠΑ, Αντώνης Π. Αργυρός, εξήγησε τι πρέπει να κάνει κάθε πολίτης από την πρώτη στιγμή, ποια έγγραφα χρειάζεται και ποιες παγίδες πρέπει να αποφύγει.
Τι να κάνετε αμέσως μετά τη ζημιά – Το πρώτο και πιο κρίσιμο στάδιο
Σύμφωνα με τον ειδικό, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει μόλις προκληθεί ζημιά από ακραίο καιρικό φαινόμενο είναι η αναλυτική καταγραφή της κατάστασης. Οπλιστείτε με κινητό, φωτογραφική μηχανή ή οτιδήποτε διαθέτετε και απαθανατίστε:
Κατεστραμμένα έπιπλα
Ηλεκτρικές συσκευές
Το ύψος του νερού
Κάθε στοιχείο που αποδεικνύει την έκταση του προβλήματος
Όσο περισσότερα στοιχεία συγκεντρώσετε, τόσο ισχυρότερη γίνεται η μελλοντική σας διεκδίκηση.
Αμέσως μετά, πρέπει να ειδοποιηθούν Αστυνομία και Πυροσβεστική, ώστε να βεβαιώσουν επίσημα ότι οι καταστροφές οφείλονται στο συγκεκριμένο καιρικό επεισόδιο. Τα έγγραφα που θα λάβετε από τις υπηρεσίες αυτές αποτελούν θεμέλιο για οποιαδήποτε μελλοντική αποζημίωση.
Στη συνέχεια απαιτείται έκθεση μηχανικού, ο οποίος θα καταγράψει με ακρίβεια τι έχει καταστραφεί και θα κοστολογήσει την αποκατάσταση. Ο κ. Αργυρός επισημαίνει:
«Μην επισκευάζετε ούτε πετάτε τίποτα πριν περάσει ο μηχανικός. Αφήστε λίγες μέρες να φανεί το πλήρες μέγεθος της ζημιάς.»
Αφού συγκεντρωθεί ο φάκελος με όλα τα απαραίτητα στοιχεία, ο πολίτης απευθύνεται είτε σε δικηγόρο είτε απευθείας στην αρμόδια υπηρεσία που θεωρείται υπεύθυνη.
Ποιοι δικαιούνται αποζημίωση – Και πότε το κράτος δεν φταίει
Για να αποζημιωθεί κάποιος, πρέπει η ζημιά να έχει προκληθεί υπό συνθήκες όπου η Πολιτεία ή κάποιος φορέας είχε ευθύνη προστασίας.
Παραδείγματα:
Αν πλημμυρίσει μια εθνική οδός και το όχημα υποστεί ζημιά, πρώτα ευθύνεται ο παραχωρησιούχος και κατόπιν το Δημόσιο.
Αν υπήρχε επίσημη απαγόρευση κυκλοφορίας λόγω χιονιά και ο οδηγός την αγνόησε, τότε η ευθύνη είναι 100% δική του και δεν δικαιούται αποζημίωση.
Αν δεν υπήρχε καμία προειδοποίηση και ο αποκλεισμός προκύψει αιφνιδιαστικά, το κράτος οφείλει να αποζημιώσει.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η τοποθεσία ενός ακινήτου. Αν ένα σπίτι έχει ανεγερθεί σε ρέμα ή σε περιοχή που δεν επιτρέπεται δόμηση, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση. Αν όμως βρίσκεται σε νόμιμη περιοχή, τότε το δικαίωμα αποζημίωσης είναι ισχυρό. Η τελική αποζημίωση εξαρτάται από την αξία και την ηλικία του ακινήτου.
Τι ισχύει με τις αμοιβές των δικηγόρων – Η αλήθεια πίσω από το… μύθο του 20%
Συχνά στο διαδίκτυο κυκλοφορεί η πληροφορία ότι οι δικηγόροι που αναλαμβάνουν υποθέσεις αποζημιώσεων πληρώνονται με ποσοστό 10%–20% επί του τελικού ποσού, χωρίς προκαταβολή. Ο κ. Αργυρός ξεκαθαρίζει ότι αυτό δεν είναι κανόνας.
Όλα αποφασίζονται κατά περίπτωση και μόνο μέσα από έγγραφη συμφωνία, η οποία οφείλει να περιγράφει:
Ποιος καλύπτει τα έξοδα
Ποιος πληρώνει το δικαστικό ένσημο
Ποια είναι η αμοιβή και πότε καταβάλλεται
Κάθε προσφυγή κατά του Δημοσίου συνεπάγεται και δικαστικό ένσημο, το οποίο είναι 9‰ επί του ποσού της διεκδίκησης. Αυτό καταβάλλεται την ημέρα της εκδίκασης και είναι ανεξάρτητο από την αμοιβή του δικηγόρου.
Το έγγραφο-«κλειδί» που βγαίνει σε 2 λεπτά και επιταχύνει τις αποζημιώσεις
Λίγοι το γνωρίζουν, αλλά υπάρχει ένα επίσημο πιστοποιητικό που μπορεί να καθορίσει την έκβαση μιας υπόθεσης αποζημίωσης.
Πρόκειται για το πιστοποιητικό καιρικών συνθηκών της ΕΜΥ, το οποίο εκδίδεται μέσα από το gov.gr σε 1–2 λεπτά. Στο έγγραφο καταγράφονται με ακρίβεια:
η ημερομηνία του συμβάντος
ο δήμος
η ένταση και το είδος του φαινομένου
Το πιστοποιητικό αποστέλλεται αυτόματα στο email του πολίτη, αποθηκεύεται στο my.gov.gr και χρησιμοποιείται ήδη από όλες τις ασφαλιστικές εταιρείες ως επίσημη απόδειξη ότι η ζημιά συνδέεται με κακοκαιρία. Έτσι επιταχύνεται σημαντικά η διαδικασία έγκρισης της αποζημίωσης, ειδικά σε περιστατικά χαλαζόπτωσης, πλημμύρας ή πτώσης δέντρων.
Προσοχή όμως: το έγγραφο δεν αντικαθιστά τη δήλωση ζημιάς προς την ασφαλιστική· απλώς ενισχύει τον φάκελο του οδηγού και μειώνει τον χρόνο ελέγχου.
Συμπέρασμα: Η σωστή προετοιμασία είναι το μεγαλύτερο «όπλο» του πολίτη
Οι διαδικασίες αποζημίωσης μετά από μια φυσική καταστροφή μπορεί να φαίνονται τρομακτικές, αλλά με τα σωστά στοιχεία και τις σωστές κινήσεις, ο πολίτης μπορεί να προχωρήσει αποτελεσματικά. Όπως τονίζει ο κ. Αργυρός, κάθε υπόθεση είναι διαφορετική, όμως όσο καλύτερα τεκμηριωμένη είναι, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες επιτυχίας.
