Ένα απίστευτο «χαστούκι» αλλά και… ευχάριστες εκπλήξεις κρύβουν τα στοιχεία για τα εφάπαξ του 2025, με τα ποσά να κινούνται από μόλις 3.000 ευρώ μέχρι και εντυπωσιακές απολαβές που αγγίζουν – ακόμη και ξεπερνούν – τα 70.000 ευρώ. Πρόκειται για τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις της τελευταίας δεκαετίας, οι οποίες αποτυπώνονται στα επίσημα στοιχεία πληρωμών των ταμείων πρόνοιας σε ΔΕΚΟ, τράπεζες, Δημόσιο και αυτοαπασχολούμενους.
Οι μεγαλύτερες «χρυσές» αποζημιώσεις καταγράφηκαν στα ταμεία του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης, των λιμενεργατών και του ΟΣΕ. Στον αντίποδα, συνταξιούχοι από ταμεία όπως το ΤΕΑΥΕΚ ή των τσιμεντοβιομηχανιών έλαβαν εφάπαξ που μετά βίας ξεπερνούν τα 3.000 ευρώ.
Ποιοι είδαν εφάπαξ-ρεκόρ το 2025
Οι μεταβολές συγκριτικά με το 2023 και το 2024 είναι εντυπωσιακές. Ενδεικτικά:
-
ΟΣΕ: Το μέσο εφάπαξ για το δεκάμηνο Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2025 εκτινάχθηκε στα 70.624 ευρώ, αυξημένο κατά 22.929 ευρώ σε σχέση με το 2024.
-
Λιμενεργάτες: Παρά τη φετινή μείωση σε σχέση με πέρυσι, το ποσό παραμένει στα ύψη: 72.331 ευρώ.
-
ΟΛΘ: Πρωταθλητής της χρονιάς, με 77.100 ευρώ μέσο εφάπαξ, αυξημένο κατά 17.182 ευρώ σε σύγκριση με το 2024.
-
ΟΛΠ: Επιστροφή στα πάνω επίπεδα με 37.376 ευρώ.
-
ΟΤΕ: Στο ίδιο σχεδόν επίπεδο με πέρυσι, 42.330 ευρώ.
-
ΔΕΗ: Σημαντική άνοδος στα 48.880 ευρώ, με μεγάλο κέρδος σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές.
Στον ιδιωτικό τομέα, ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου το εφάπαξ έχει «καταρρεύσει», όπως στο Ταμείο Τσιμέντων, όπου από 6.412 ευρώ το 2024 κατρακύλησε στα 3.039 ευρώ.
Γιατί άλλαξαν τόσο τα ποσά;
Οι μεγάλες διαφορές εξηγούνται από δύο βασικούς παράγοντες:
-
Υψηλότερες εισφορές σε ταμεία που συνδέονται με καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
-
Περισσότερα χρόνια ασφάλισης, άρα και περισσότερα χρόνια καταβολής εισφορών.
Παρά τα παραπάνω, η πραγματικότητα για τους νεότερους ασφαλισμένους είναι δυσάρεστη. Ο τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ, όπως καθορίστηκε στο πλαίσιο του νόμου 4387/2016, έχει ως αποτέλεσμα το νέο κομμάτι του εφάπαξ (από το 2014 και μετά) να αποδίδει ελάχιστα – συχνά λιγότερα από όσα έχουν πληρωθεί σε εισφορές, μιας και επιστρέφονται άτοκες.
Η ουρά… δεν τελειώνει: 20.000 άτομα σε αναμονή
Περισσότεροι από 20.000 συνταξιούχοι βρίσκονται ήδη σε λίστα αναμονής για την καταβολή του εφάπαξ τους, αριθμός που σχεδόν διπλασιάζεται αν προστεθούν οι νέες αιτήσεις του 2025.
Παρότι το Δημόσιο σε πολλές περιπτώσεις εξοφλεί εντός εξαμήνου, υπάρχουν τομείς όπου οι καθυστερήσεις «τραβούν» μήνες. Ο βασικός λόγος; Η ελλιπής καταγραφή των εισφορών, που συχνά χρειάζεται να γίνει εκ των υστέρων, ειδικά σε ΟΤΑ και δημόσια νοσοκομεία.
Το μεγάλο «κούρεμα» μετά το 2014
Το εφάπαξ μειώνεται σταθερά για όσους αποχωρούν μετά το 2014. Η παλιά γενιά εργαζομένων εξακολουθεί να ευνοείται, καθώς για τα έτη μέχρι το 2013 το εφάπαξ υπολογίζεται με βάση το 60% του μισθολογικού μέσου όρου της πενταετίας 2009–2013. Όμως από το 2014 και μετά, το σύστημα απλώς επιστρέφει τα χρήματα που πληρώθηκαν σε εισφορές — χωρίς τόκους!
Το αποτέλεσμα;
-
Για να πάρει κάποιος 35.000 ευρώ, χρειάζεται πλέον 40 χρόνια ασφάλισης, ενώ παλαιότερα αρκούσαν 35.
-
Δημόσιος υπάλληλος με 37 χρόνια, που έβγαινε το 2013, μπορούσε να λάβει πάνω από 35.000 ευρώ· κάποιος με αντίστοιχες προϋποθέσεις το 2029 θα λάβει περίπου 21.700 ευρώ.
Ποιοι βγαίνουν κερδισμένοι – ποιοι χαμένοι
Κερδισμένοι
-
Υπάλληλοι του Δημοσίου με πολλά έτη υπηρεσίας και υψηλές αποδοχές.
-
Όσοι έχουν μεγάλη προϋπηρεσία πριν το 2013, οπότε ευνοούνται από τον παλιό τρόπο υπολογισμού.
Χαμένοι
-
Νέοι ασφαλισμένοι μετά το 2010, που πληρώνουν εισφορές χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.
-
Όσοι έχουν πολλά χρόνια ασφάλισης μετά το 2014, εποχή όπου το εφάπαξ «παράγει» πολύ μικρότερα ποσά.
Τι γίνεται με τις εισφορές όσων δεν θεμελιώνουν δικαίωμα;
Από το 2020 και μετά, όποιος δεν συμπληρώνει τα απαραίτητα χρόνια για εφάπαξ μπορεί να ζητήσει επιστροφή εισφορών. Αυτό, όμως, γίνεται μόνο τη στιγμή που ο εργαζόμενος βγει στη σύνταξη και διαπιστωθεί ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις.
Ποια είναι η λύση για μεγαλύτερα εφάπαξ;
Υπηρεσιακοί παράγοντες έχουν προτείνει μια «κινητή πενταετία» στον υπολογισμό του εφάπαξ. Δηλαδή, αντί να παραμένει σταθερή η περίοδος 2009–2013, να προσαρμόζεται ανάλογα με το έτος συνταξιοδότησης (π.χ. 2012–2016 για όσους φεύγουν το 2025). Η πρόταση παραμένει στα συρτάρια, αλλά θεωρείται η μόνη ρεαλιστική λύση για να αποκατασταθεί το ύψος της παροχής.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για Δημόσιο και Αυτοαπασχολούμενους
Το μέσο εφάπαξ του Δημοσίου για το 2025 διαμορφώνεται στα 24.667 ευρώ, εμφανίζοντας αύξηση σε σχέση με το 2024.
-
Πολιτικοί υπάλληλοι: 22.723 ευρώ
-
Σώματα Ασφαλείας: 24.414 ευρώ
-
Εκπαιδευτικοί: 24.446 ευρώ
-
Ειδικά μισθολόγια: 39.276 ευρώ
-
Νοσοκομεία: 26.603 ευρώ
Στους αυτοαπασχολούμενους, το μέσο ποσό φτάνει τα 8.251 ευρώ.
-
Συμβολαιογράφοι: 28.659 ευρώ
-
Δικηγόροι: 17.981 ευρώ
-
Γιατροί: 4.214 ευρώ
-
Μηχανικοί: 10.141 ευρώ
Κατώφλι νέας εποχής για το εφάπαξ
Οι διαφορές στα ποσά, οι μειώσεις για τους νεότερους ασφαλισμένους και η αύξηση του χρόνου αναμονής, δείχνουν ότι το εφάπαξ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Χωρίς αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού, οι επόμενες γενιές συνταξιούχων θα δουν ακόμη μικρότερα ποσά, την ώρα που οι υποχρεωτικές εισφορές παραμένουν υψηλές.
