Το 2026 προδιαγράφεται ως κομβική χρονιά για το στεγαστικό ζήτημα, με την κυβέρνηση να ετοιμάζει ένα εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων που φιλοδοξεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού στην αγορά κατοικίας. Στόχος δεν είναι μόνο η ανακούφιση των ενοικιαστών από τις αυξανόμενες πιέσεις, αλλά κυρίως η αύξηση της προσφοράς σπιτιών, μέσα από την ενεργοποίηση χιλιάδων ακινήτων που παραμένουν σήμερα κλειστά ή υποαξιοποιημένα.
Στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής βρίσκεται η προσπάθεια να στραφούν περισσότερα ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση. Η κυβέρνηση επιλέγει έναν συνδυασμό «καρότου και μαστιγίου», δηλαδή κινήτρων για όσους διαθέτουν τα σπίτια τους στην αγορά, αλλά και περιορισμών σε πρακτικές που, σύμφωνα με τα στοιχεία, μειώνουν τη διαθέσιμη κατοικία για μόνιμους κατοίκους.
Ένα από τα βασικά εργαλεία αυτής της πολιτικής είναι η διεύρυνση των φορολογικών ελαφρύνσεων για τις κενές κατοικίες που θα ενοικιαστούν. Οι ιδιοκτήτες που κρατούν σήμερα τα ακίνητά τους εκτός αγοράς, είτε λόγω κόστους ανακαίνισης είτε λόγω φορολογικών επιβαρύνσεων, καλούνται να επανεξετάσουν τη στάση τους, καθώς τα νέα μέτρα μειώνουν σημαντικά το οικονομικό ρίσκο.
Παράλληλα, εισάγεται ένας νέος ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% για τα εισοδήματα από ακίνητα. Η αλλαγή αυτή στοχεύει στη δημιουργία ενός πιο ισορροπημένου φορολογικού πλαισίου, που δεν θα αποθαρρύνει τη δήλωση εισοδημάτων και θα καθιστά τη μακροχρόνια μίσθωση πιο ελκυστική σε σχέση με άλλες μορφές εκμετάλλευσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο μέτωπο των ανακαινίσεων. Το νέο πρόγραμμα για παλαιές κατοικίες, που επεκτείνεται το 2026, προβλέπει επιδοτήσεις οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να αγγίξουν ακόμη και το 90% του κόστους. Η λογική πίσω από το μέτρο είναι σαφής: χιλιάδες ακίνητα παραμένουν κλειστά επειδή απαιτούν σημαντικές εργασίες για να καταστούν κατοικήσιμα. Με την κρατική ενίσχυση να καλύπτει σχεδόν το σύνολο της δαπάνης, η επιστροφή αυτών των σπιτιών στην αγορά καθίσταται πλέον ρεαλιστική.
Την ίδια στιγμή, το 2026 συνεχίζεται η αυστηρότερη προσέγγιση στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Οι περιορισμοί που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε συγκεκριμένες περιοχές του κέντρου της Αθήνας διατηρούνται, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται η επέκτασή τους και σε άλλες γειτονιές όπου η ζήτηση για μόνιμη κατοικία ξεπερνά κατά πολύ την προσφορά. Το κυβερνητικό επιτελείο θεωρεί ότι χωρίς παρεμβάσεις σε αυτό το πεδίο, κάθε προσπάθεια αύξησης της διαθέσιμης κατοικίας κινδυνεύει να εξουδετερωθεί.
Σημαντικό ρόλο στο συνολικό σχέδιο παίζει και η οικοδομή. Η παράταση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ για τα νεόδμητα ακίνητα έως το τέλος του 2026 στέλνει μήνυμα σταθερότητας στους κατασκευαστές και στους επενδυτές, ενισχύοντας τη δραστηριότητα σε έναν κλάδο που μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην αύξηση του αποθέματος κατοικιών. Η προσδοκία είναι ότι περισσότερα νέα σπίτια θα μπουν στην αγορά, περιορίζοντας τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
Παράλληλα, συνεχίζεται η σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους. Το μέτρο αυτό δεν αφορά μόνο τη φορολογική ελάφρυνση, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της αποκέντρωσης και της μόνιμης κατοίκησης στην περιφέρεια. Η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει κίνητρα ώστε νοικοκυριά και νέοι άνθρωποι να εξετάσουν σοβαρά την εγκατάστασή τους εκτός μεγάλων αστικών κέντρων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρμόδιων στελεχών, η αποτελεσματικότητα των μέτρων δεν θα κριθεί μεμονωμένα, αλλά από τον συνδυασμό τους. Η αύξηση της προσφοράς, η πιο δίκαιη φορολόγηση, ο έλεγχος των βραχυχρόνιων μισθώσεων και η ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας θεωρείται ότι μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.
Το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τα νέα νοικοκυριά και τα χαμηλότερα εισοδήματα. Το 2026, όμως, η κυβέρνηση ποντάρει σε ένα πιο επιθετικό και ολοκληρωμένο σχέδιο, με την ελπίδα ότι η αγορά κατοικίας θα αρχίσει σταδιακά να ισορροπεί. Το αν τα μέτρα θα αποδώσουν στην πράξη, θα φανεί στην καθημερινότητα των πολιτών – εκεί όπου οι αριθμοί μεταφράζονται σε ενοίκια, επιλογές ζωής και πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη.
