Το σκηνικό γύρω από τα Ελληνικά Ταχυδρομεία στην περιφέρεια αλλάζει ριζικά, ανατρέποντας τις αρχικές εκτιμήσεις για μαζικά «λουκέτα». Αντί για ένα εκτεταμένο κύμα κλεισιμάτων, προωθείται πλέον ένα ευέλικτο σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο φιλοδοξεί να διατηρήσει την παρουσία των ΕΛΤΑ κοντά στους πολίτες, μειώνοντας ταυτόχρονα το λειτουργικό βάρος για τον οργανισμό.
Υπό τη στενή παρακολούθηση του Υπερταμείου, η μεταβατική διοίκηση των ΕΛΤΑ επαναχαράσσει τον χάρτη 158 ταχυδρομικών καταστημάτων, τα οποία μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν υποψήφια για οριστική αναστολή. Το νέο πλάνο δεν αντιμετωπίζει όλα τα σημεία με τον ίδιο τρόπο, αλλά εισάγει διαφοροποιήσεις, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε περιοχής και τις πραγματικές δυνατότητες βιωσιμότητας.
Το νέο μοντέλο που αλλάζει τα δεδομένα
Στην καρδιά της στρατηγικής βρίσκεται η επέκταση του μοντέλου «πρακτορείο ΕΛΤΑ», γνωστού και ως shop-in-shop. Πρόκειται για μια λύση που ήδη δοκιμάζεται πιλοτικά και βασίζεται στη φιλοξενία βασικών ταχυδρομικών υπηρεσιών μέσα σε υφιστάμενες τοπικές επιχειρήσεις. Μίνι μάρκετ, καφετέριες, βιβλιοπωλεία ή άλλα καταστήματα γειτονιάς μπορούν να λειτουργούν ως σημεία εξυπηρέτησης, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστό ταχυδρομικό κτίριο.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, 113 από τα 158 καταστήματα που επαναξιολογούνται θα μετασχηματιστούν σε τέτοιου τύπου πρακτορεία. Οι χώροι θα φέρουν ευδιάκριτη σήμανση ΕΛΤΑ και θα προσφέρουν συγκεκριμένες βασικές υπηρεσίες, διασφαλίζοντας ότι οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να μετακινούνται σε μεγάλες αποστάσεις για απλές συναλλαγές.
Το μοντέλο αυτό εξυπηρετεί πολλαπλούς στόχους: αφενός προσφέρει πρόσθετο εισόδημα στους επαγγελματίες που αναλαμβάνουν ρόλο πράκτορα, αφετέρου μειώνει αισθητά τα λειτουργικά έξοδα των ΕΛΤΑ. Παράλληλα, διατηρεί ζωντανή την έννοια της τοπικής εξυπηρέτησης, στοιχείο κρίσιμο για μικρές πόλεις και απομακρυσμένες περιοχές.
Πού μπαίνει η γραμμή: ποια μένουν, ποια κλείνουν
Το σχέδιο, ωστόσο, δεν προβλέπει καθολική εφαρμογή. Υπάρχουν σαφείς εξαιρέσεις και ξεκάθαρες αποφάσεις. Συνολικά, 17 καταστήματα θα συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά, χωρίς αλλαγή στο καθεστώς τους. Πρόκειται κυρίως για σημεία που καλύπτουν αυξημένες ανάγκες τραπεζικών συναλλαγών ή παρέχουν πρόσβαση σε ΑΤΜ, παίζοντας κομβικό ρόλο για την τοπική οικονομία.
Στον αντίποδα, 28 καταστήματα οδηγούνται σε οριστικό κλείσιμο. Η βασική αιτία δεν είναι η έλλειψη ζήτησης, αλλά η εγγύτητα με ήδη υπάρχοντα καταστήματα ΕΛΤΑ Courier, τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μόλις 100 έως 200 μέτρων και μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της περιοχής χωρίς επικάλυψη λειτουργιών.
Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι ο μετασχηματισμός προχωρά μόνο όπου υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον από την αγορά. Αν δεν βρεθεί τοπικός επιχειρηματίας πρόθυμος να λειτουργήσει ως πράκτορας, το μοντέλο δεν εφαρμόζεται μηχανιστικά.
Η οικονομική διάσταση και τα ακίνητα-«κλειδιά»
Η αναδιάρθρωση του δικτύου δεν είναι αποκομμένη από τη γενικότερη προσπάθεια εξυγίανσης των ΕΛΤΑ. Ο οργανισμός αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σοβαρές οικονομικές προκλήσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνολική επαναξιολόγηση πόρων και περιουσιακών στοιχείων.
Όπως έχει επισημανθεί από τη διοίκηση, η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας αποτελεί βασικό πυλώνα εξόδου από την κρίση. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι το ακίνητο των ΕΛΤΑ στην Καισαριανή, αξίας περίπου 6 εκατ. ευρώ, για το οποίο έχει ήδη εκδηλωθεί έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις τόσο για μετατροπή του σε φοιτητικές εστίες όσο και για τουριστική αξιοποίηση από μεγάλο ξενοδοχειακό όμιλο.
Τραπεζικές υπηρεσίες και επόμενα βήματα
Παράλληλα με τις αλλαγές στο ταχυδρομικό δίκτυο, παραμένει ανοιχτό και το ενδεχόμενο ενίσχυσης του ρόλου των ΕΛΤΑ στον τομέα των βασικών τραπεζικών υπηρεσιών. Η συνεργασία με την Alpha Bank, που αφορά την παροχή τέτοιων υπηρεσιών μέσω περίπου 150 καταστημάτων, βρίσκεται ακόμη σε πιλοτική φάση.
Ήδη, σε συγκεκριμένες περιοχές όπως η Αλίαρτος και η Μεσσήνη, προσωπικό της τράπεζας έχει παρουσία μέσα σε ταχυδρομικά καταστήματα. Η ανταπόκριση των πολιτών σε αυτά τα σημεία θα καθορίσει αν και πώς το μοντέλο θα επεκταθεί.
Το βέβαιο είναι ότι τα ΕΛΤΑ επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα σε δύο απαιτητικούς στόχους: τη διατήρηση της καθολικής εξυπηρέτησης και την οικονομική βιωσιμότητα. Το αν το νέο σχέδιο θα πετύχει, θα φανεί στην πράξη τους επόμενους μήνες.
